የዘጠና ዓመቱ ታሪካዊ ሕንፃ - ሎምባርዲያ ሬስቶራንት ፈረሰ
ዓርብ፣ ጥር 3 2016
በአዲስ አበባ ልደታ ክፍለ ከተማ ዋቢ ሸበሌ ሆቴል አጠገብ ሰንጋተራ የሚባለው አካባቢ ለዘጠና አመታት የኖረውና ሎሞባርዲያ ሬስቶራንት የነበረበት ታሪካዊ ቤት ለልማት ይፈለጋል በሚል ፈርሷል። ሕንፃው በሚፈርስበት ወቅት በቤቱ የመጻሕፍት ማከማቻ መደብር የነበረው ግለሰብ በደረሰበት ጉዳት ሕይወቱ ማለፉ ከሕንፃው መፍረስ ጋር ተዳምሮ ብዙዎችን አሳዝኗል። በጉዳዩ ላይ ማብራሪያ እንዲሰጡ ለአዲስ አበባ የዘርፉ የሥራ ኃላፊዎች ደጋግመን ብንደውልም ምላሽ ሊሰጡ አልቻሉም። የቅርስ ጥበቃ ባለሥልጣን ሕንፃው ምርመራ ከተደረገለት በኋላ የቅርስነት ደረጃን ሳያሟላ የተገኘ መሆኑ በባለሙያ የተለየ እና ተቋሙ "ሕንፃው ቅርስ አይደለም" ሲል ውሳኔ መስጠቱን ተከትሎ የፈረሰ መሆኑን የተቋሙ ዋና ዳይሬክተር አቶ አበባው አያሌው ለዶቼ ቬለ ተናግረዋል።
ሕዝብ ቅርስ ፈረሰ በሚል አቤት የሚለው ከመቆርቆር በመነሳት መሆኑን ያልሸሸጉት አቶ አበባው የአዲስ አበባ ባሕልና ቱሪዝም ፣ ኪነ ጥበባት ቢሮ በከተማው ቅርስ የሆኑ እና ያልሆኑ ቤቶችን ግና ሕንፃዎችን በአግባቡ ለይቶ ለሕዝብ የማሳወቅ ግዴታውን ሊወጣ ይገባል ብለዋል። የአንድ ከተማ መኖሪያ ሰፈሮች፣ የማሕበረሰብ አሰፋፈሮች በዘፈቀደ የሚገኙ አይደሉም ያሉ አንድ የሥነ - ሕንፃ ጥበብ ባለሙያ ቤቶችን "በዘፈቀደ ማፍረስ ወይም ማጎሳቆል ተገቢ አይደለም" ብለዋል።
የሎምባርዲያ ሬስቶራንት ሕንፃ በቅርስነት ተመዝግቦ ነበር?
በዋቢ ሸበሌ ሆቴል እና የግል ሰማይ ጠቀስ ባንኮች ሕንፃዎች በሚገኙበት መካከል ሰንጋተራ ላይ የነበረው የዘጠና ዓመቱ ሎምባርዲያ ሬስቶራንት ሕንፃ ከሰሞኑ እንዲፈርስ ተደርጓል።ከቅርሱ ማፍረስ ጋር ተያይዞ አንድ ሰው ስለመሞቱም ተነግሯል። በዚህ ጉዳይ ላይ የቤቱ ወራሽ የተባሉት ሰው ሀሳባቸውን እንዲያጋሩ በተደጋጋሚ ብንደውልላቸው ምላሽ አልሰጡም። የኢትዮጵያ ቅርስ ጥበቃ ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ አበባው አያሌው በሰጡት ምላሽ ሕንፃው የቅርስነት መስፈርትን አላሟላም።
በአዲስ አበባ የተደጋገመው ታሪካዊ ቤቶችን የማፍረስ ተግባር
በአዲስ አበባ እድሜ ጠገብ ቤቶችን ለልማት በሚል ማፍረስ እየተደጋገመ ነው። በከተማዋ ረጅም እድሜ ካላቸው ቤቶች አንዱ የሆነውና መሃል ፒያሳ ከመስተዳድሩ ቅጥር ግቢ ዝቅ ብሎ ያለው አራዳ ሕንፃ ላይ ወደጎን ያሉት ሱቆች ሙሉ በሙሉ እንዲፈርሱ ተደርጓል። ቅርስ ጥበቃ ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ አበባው አያሌው እንደሚሉት የቅርስነት መስፈርትን አሟልተው የፈረሱ ቤቶች የሉም።
የሥነ - ሕንፃ ጥበብ ባለሙያ ምን ይላሉ ?
የሥነ - ሕንፃ ጥበብ ባለሙያው አቶ ዮሃንስ መኮንንን በዚህ ጉዳይ ላይ ከዚህ በፊት ከዶቼ ቬለ የልማት ሥራዎች ከተሞች ውስጥ እንዴት ትናንትን ከዛሬና ከነገ ሊያጣጥሙ ይገባል ተብለው ተጠይቀው ምላሽ ሰጥተው ነበር። "ልማት ማለት አንድን ቦታ ለማህበረሰብ አገልግሎት እንዲመች አድርጎ ማዘጋጀት ነው እንጂ ረጃጅም ሕንፃ ወይም ደግሞ በዘመናዊ ቁሳቁስ የተገነባ አዳዲስ ሕንፃ መገንባት ላይሆን ይችላል። እሱ ፍላጎቱም ካለ ለዚህ ተለይተው የሚመረጡ ቦታዎች አሉ። እንደዚህ ያሉ የቅርስ ቦታዎች ፣ ኪነ ሕንፃዎች የአንድ ማህበረሰብ ትውስታ አካል ናቸው። እነኚህን ማፈራረስ አንድ ማህበረሰብ ቋሚ የሆነ የማንነት ፣ የጋራ ትውስታ እንዳይኖረው ያደርገዋል" የፌዴራል ቤቶች ኮርፖሬሽን በተለይ ከአንበሳ ፋርማሲ እና ኒዮን አዲስ የተባሉ ድርጅቶች ጋር ተያይዞ ተፈጥሮ በነበረው ውዝግብ "በእርጅና ምክንያት የተጎዱ አካባቢዎችን እና ቤቶችን ለኹላችን ጥቅምና እድገት በሚያስገኝ መልኩ ማልማት ተገቢ ነው" ሲል ምላሽ ሰጥቶ ነበር።
ሰለሞን ሙጬ
አዜብ ታደሰ
ማንተጋፍቶት ስለሺ