1. ወደ ይዘቱ እለፍ
  2. ወደ ዋናዉ ገጽ እለፍ
  3. ወደ ተጨማሪ የDW ድረ-ገፅ እለፍ

«አሎፔሽያ» ሚሊዮኖችን  ፀጉር አልባ የሚያደርገው በሽታ

ረቡዕ፣ መጋቢት 28 2014

በቅርቡ በኦስካር ሽልማት መድረክ ላይ በታዋቂው የፊልም ተዋናይ ዊል ሲሚዝ ባለቤት የፀጉር መርገፍ ላይ የተነገረውን ቀልድ  ተከትሎ፤ የፀጉር መርገፍ ወይም «አሎፔሽያ»በሽታ አነጋጋሪ ሆኖ ነው የሰነበተው። ለመሆኑ «አሎፒሽያ» በሽታ ምንድነው?መንሳኤው እና ህክምናውስ?

USA Jada Pinkett Smith
ምስል፦ Evan Agostini/Invision/AP/picture alliance

በሴቶቸ ላይ የሚያሳድረው የሥነ ልቡና ጫና ከፍተኛ ነው

This browser does not support the audio element.

ባለሙያዎች እንደሚሉት የቆዳን ጤንነት ለመጠበቅ  ፀጉር ለሰው ልጆች አስፈላጊ ነገር ነው።ከዚህ ባለፈ በተለይ ለሴቶች  የውበት አክሊል ተደርጎ  ይታያል።ይህ የውበት አክሊል  እክል ሲገጥመው ታዲያ የሚያሳድረው የስነ ልቡና ጫና ቀላል አይደለም።የፀጉር መመለጥ ለወንዶች  የተለመደ  ተድርጎ ቢታይም፤በሴቶች ላይ ግን ህብረተቡ የሚመለከትበት መንገድ ራሱ የተለዬ ነው።
በሀገረ አሜሪካ ሰሞኑን ለታዋቂ የፊልም ሰዎች በሚሰጠው የኦስካር ሽልማት መድረክ ላይ ጥፊ እስከመሰንዘር ያደረሰውም ይሄው የፀጉር መዘዝ ነው።
ታዋቂው የፊልም ተዋናይ ዊል ሲሚዝ በባለቤቱ ፀጉር አልባነት ኮሜዲያን ክሪስ ሮክ በቀለደው ቀልድ፤ በጉዳት መቀለድ ስድብ እንጅ ቀለድ አይደለም።በሚል ይመስላል ኮሜዲያኑን በጥፊ እስከመማታት ደርሷል።ክስተቱም በብዙ ሰዎች ዘንድ መነጋገሪያ ሆኗል።
የኦስካሩን ክስተት  እዚህ ላይ እንተወውና ለቀልዱም ለጠቡም  መነሻ የሆነው የታዋቂውን የፊልም ተዋናይ የዊል እስሚዝን ባለቤት ጃዳ ፒንኬት ስሚዝን ፀጉር አልቫ ይደረገው  «አሎፒሽያ» በሽታ ለመሆኑ ምንድነው?
«አሎፔሲያ» በአጠቃላይ በተለያዩ ምክንያቶች በከፊል ወይም በሙሉ የሚከሰት የፀጉር መርገፍን የሚያመለክት የሕክምና ቃል ሲሆን፤ የፀጉሩን የመርገፍ  ደረጃና መንስኤ  ሊያመለክቱ የሚችሉ  የተለያዩ ግላጭ ስሞችም እሉት።በአለርት ሆስፒታል የቆዳና የአባለዘር በሽታዎች ሀኪም የሆኑት ዶክተር ሽመልስ ንጉሴ እንደሚሉት የአንድ ሰው ፀጉር በተፈጥሮው የሚያድግበት ፣ሳይረግፍም ሳያድግም የሚቆይበት እንዲሁም የሚረግፍበት ሶስት የእድገት ዑደቶች አሉት።አሎፒሺያ ግን ይህንን ዑደት በማደናቀፍ ፀጉር እንዲረግፍ ያደርጋል።በዚህ መሰረት የበሽታውን የሚቆሱና ጠባሳ የሚተው እንዲሁም ቁስለትም ሆነ ጠባሳ የሌላቸው በሚል  በሁለት መክፈል ይቻላል ይላሉ።
እንደ ዶክተር ሽመልስ ገለፃ በሁለተኛው ምድብ የተጠቀሰው እና በተለምዶ ላሽ የምንለው የፀጉር መርገፍ በተለያዩ የሰውነት ክፍሎች ላይ የሚገኝ ፀጉርን የሚጎዳ ሲሆን፤ በየትኛውም የዕድሜ ክልል እና የትኛውንም ፆታ ሊያጠቃ ይችላል።ይህም እንደመነሻው አይነት እና እንደሚያደርሰው  የጉዳት  መጠን አይነቶቹም የተለያዩ ናቸው።ለምሳሌ ጉዳቱ በአንድ የተወሰነ አካባቢ ከሆነ «አሎፒሽያ ኤሬታ»ሙሉ ለሙሉ ከሆነ ግን «አሎፒሽያ ቶታሊቲስ»በመባል ይታወቃል።ይህም ከበሽታ መከላከል አቅም መዛባት በእንግሊዝናው አጠራር «autoimmune disorders » ጋር ተያይዞ የሚከሰት ነው።
ሌላው «ትራክሽን አሎፒሽያ»የሚባለው ሲሆን በፀጉር ህዋሶች ላይ የሚከሰት ሥር የሰደደ ጉዳትን የሚመለከት ነው።ይህ ጉዳት  የሚከሰተውም ከፀጉር አሰራር ጋር በተያያዘ ሲሆን ፀጉር በየጊዜው የሚጎተት  ከሆነ  «ፎሊክል » የሚባሉት የፀጉር ህዋሳት አካባቢ እብጠት ያስከትላል። ይህም የፀጉር መርገፍ ወይም መሳሳትን ሊያስከትል ይችላል።ከዚህ የተነሳ በብዛት ጫና የሚፈጥር የፀጉር አሰራር የሚዘወተረው ድግሞ አፍሪቃውያን ወይም ጥቁር ሴቶች ላይ በመሆኑ ችግሩ የሚበረታውም እነሱ ላይ  መሆኑን ባለሙያው ያስረዳሉ።
ከዚህ በተጨማሪ የሉፐስ ፣የደም ማነስ በሽታ፣ በተለምዶ እንቅርት የምንለው የታይሮድ እጢዎች በሽታ፣ጭንቀት፣ የጡት ማጥባት፣ እርግዝና እንዲሁም ለህክምና የሚወሰዱ የተለያዩ የመድሃኒት አይነቶች ችግሩን ሊያመጡ ይችላሉ።
መረጃዎች እንደሚያሳዩት  «አሎፒሽያ» በዓለም ዙሪያ 147 ሚሊዮን ሰዎችን የሚያጠቃ ወይም በህይወታቸው አንድ ጊዜ የሚያጋጥም ነው። ችግሩ ከወንዶች ጋር ሲነፃጸር በሴቶች ላይ ዝቅተኛ ነው።ያም ሆኖ  የስነ ልቡና ጉዳቱ  በሴቶች ላይ ያመዝናል።ችግሩ ባጋጠማቸው ሰዎች ላይ መቀለድና ማሽሟጠጥ የተለመደ መሆኑን የሚናገሩት ዶክተር ሽመልስ፤ ይህም የስነ ልቡና ጫናውን እንዳባባሰው ገልፀዋል።ይህንንም ከበርካታ አመታት የስራ ልምዳቸው አይተዋል።
የበሽታውን መንስኤዎች ከማስወገድ እና የተመጣጠነ ምግብ ከመመገብ በተጨማሪ ፣ተስማሚ የፀጉር ማስዋቢያ እና የመታጠቢያ ውህዶችን መምረጥ፣ፀጉር ላይ የሚጨመሩ ሰው ሰራሽ ፀጉሮች እና የራስ ቅል ላይ ጫና የሚፈጥሩ  የሹሩባ አይነቶችን አለማዘውተር እንዲሁም ፀጉር በቂ አየር እንዲያገኝ ማድረግ እንደ ዶክተር ሽመልስ ችግሩን ለመከላከል ያስችላል።«አሎፒሽያ» በህክምና ሊድን የሚችል በሽታ ሲሆን ህክምናው እንደ መነሻው እና እንደ ጉዳቱ ደረጃ የሚለያይ ነው።በመሆኑም በሽታው እንደተከሰተ ቶሎ የህክምና እርዳታ ማግኘት በሽታውን በጊዜ  ለማዳን እንደሚረዳ ባለሙያው ገልፀዋል። 
ያም ሆኖ ማህበረሰቡ የበሽታውን መነሻ እና ህክምና በውል ካለ መገንዘብ ወደ ህክምና ተቋማት ከመሄድ ይልቅ የተሳሳቱ ባህላዊ መድሃኒቶችን መጠቀም ሌላው ችግር መሆኑን አስረድተዋል።

ምስል፦ Elizabeth Goodenough/Everett Collection/picture alliance
ምስል፦ picture-alliance/Ton Koene
ምስል፦ DW-TV
ምስል፦ Chris Pizzello/Invision/AP/picture alliance

ሙሉ ዝግጅቱን የድምፅ ማዕቀፉን ተጭነው ያድምጡ።
 

ፀሀይ ጫኔ
ሽዋዬ ለገሠ

 

 

ቀጣዩን ክፍል እለፈው የ DW ታላቅ ዘገባ

የ DW ታላቅ ዘገባ

ቀጣዩን ክፍል እለፈው ተጨማሪ መረጃ ከ DW

ተጨማሪ መረጃ ከ DW