የማርበርግ ቫይረስ ስርጭትን ለመግታት የሚደረገው ጥረት አጥጋቢ አይደለም፤ ነዋሪዎች
ቅዳሜ፣ ኅዳር 20 2018
በደቡብ ኢትዮጵያ ጂንካ ከተማ የተቀሰቀሰውን የማርበርግ ቫይረስ ስርጭት ለመግታት ተገቢው የመከላከል ጥረት ባለመኖሩ ስርጭቱ እንዳይስፋፋ ያሰጋናል ሲሉ የከተማዋ ነዋሪዎች ተናገሩ ። ከጂንካ ከተማ ወደ ደቡብ ዞሞ ዞን ከተሞች ይደረጉ የነበሩ የህዝብ ማጓጓዣ አገልግሎቶች መቋረጣቸውን የገለጹ ነዋሪዎች የሚወሰዱ የጥንቃቄ ርምጃዎች «ሌላ ማህበራዊ ቀውስ በማያስከትል ሁኔታ መሆን ይኖርበታል» ብለዋል።
ስማቸው እንዳይጠቀሱ የጠየቁ የጂንካ ከተማ ነዋሪዎች እንዳሉት ከከተማዋ የተቀሰቀሰው የማርቡርግ ቫይረስ ስርጭት አሳሳቢ ደረጃ መድረሱን ተከትሎ ከትናንት አርብ ጀምሮ ከጂንካ ከተማ ወደ የደቡብ ኦሞ ዞን ከተሞች የህዝብ ማመላለሻ አገልግሎቶች ተቋርጠዋል።
«ሙሉ በሙሉ ወደ ጂንካ እንዳይገቡ እና ከጂንካ እንዳይወጡ የሚል ተወስኗል ከትናንት ጀምሮ መናሐሪያ ዝግ ነው። »
«ትናንት ወደ ደቡብ ኦሞ መኪና አቁሞ ነበረ ፤ ዛሬ በሙሉ የለም እንዳይንቀሳቀስ አሉ። የቫይረስ በሽታ ገብቷል። ሰው እየሞተ ነው በንክኪ»
የኢትዮጵያ የጤና ሚኒስቴር ትናንት አርብ ባወጣው ይፋዊ መረጃው ቫይረሱ መገኘቱ ከተረጋገጠ ወዲህ በቫይረሱ ምክንያት የስምንት ሰዎች ሕይወት ማለፉን ገልጿል። 12 ሰዎች ቫይረሱ ሲገኝባቸው ሁለቱ ከበሽታው አገግመዋል ብሏል። በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል የማርቡርግ ቫይረስ የተጠረጠሩ ከ350 በላይ ሰዎች ተለይተው ክትትል እየተደረገላቸው እንደሚገኝ ደግሞ የደቡብ ኢትዮጵያ ጤና ቢሮ በማህበራዊ መገናኛ ገጹ ላይ ባሰራጨው መረጃ ገልጿል።
አስተያየታቸውን ለዶቼ ቬለ የሰጡ የጂንካ ከተማ ነዋሪ እንደሚሉት ግን የቫይረሱን ስርጭት ለመግታት የሚደረገው ጥረት አናሳ በመሆኑ ስርጭቱ የከፋ ንዳይሆን ስጋት አላቸው።
«ማህበረሰቡ እያወቀ የማይጠነቀቅበት ሁኔታ አለ። ሁለተኛ ደግሞ ከመንግስት አካላትም ጥንቃቄዎች እንዲደረጉ እና አስፈላጊ ነገሮች እንዲሆኑ ከኦን ላይን እየግል ሚዲያዎች ጉትጎታ በኋላ ነው ይሄ ነገር እየተነገረ የነበረው»
ሌላው አስተያየት ሰጭ በቫይረሱ ምክንያትየሚሞቱ ሰዎች ቁጥር እያሻቀበ መምጣቱን ነው የነገሩን ።
«ሁለት ሰዎች ሞተዋል ። አሁን ከትናንት ወዲያ አንድ ቄስ ሞቷል። ጠቅላላ አስር ሰው ሞቷል እንግዲህ ። የተለያዩ ነገሮች ናቸው የሚሰሙት ፤ ማቆያ ውስጥ የገቡትም የሚጠይቃቸው የለም፤ ይኑሩ አይኑሩ አይታወቅም።»
ሌላው የከተማዋ ነዋሪም ይህንኑ የሚያጠናክር አስተያየት ነው የሰጡት ። የሰሙትን እና የተመለከቱትን እንዲህ አጋርተውናል።
« ትናንት አርብ ዕለት አንድ ካህን እንደሞቱ ሰምቻለሁ፤ ያው እዚያው ነበርኩ አይቻለሁ። ከዚያ ውጭ ግን ዛሬ ሞት አልተከሰተም፤ »
የቫይረሱ ስርጭት በተቀሰቀሰባት የጂንካ ከተማ ስርጭቱን ለመግታት አንዳንድ ጥረቶች እንዳሉ የጠቆሙት ነዋሪዎች ነገር ግን ከባይረሱ አደገኛነት ጋር የሚመጣጠን እንዳልሆነ ነው የሚናገሩት ።
« ገበያ አልቆመም አሁን ሁለት እግር አሽከርካሪ ሰው እንዳይጭን ፣ እና ንክኪ እንዲቀንስ ሳኒታይዘር በየቦታው የእጅ መታጠቢያ የንጽህና መጠበቂያ እንዲሆኑ ተደርጓል። አንዳንድ ሁኔታዎች ግን የግለሰቦች ኃላፊነት የመውሰድ ችግሮች ይታያሉ ። »
«አሁን በሳኒታይዘር እጃችንን እየረጨን ከሰው ጋር አንጨባበጥ ፣ አንነካካ ዝም ብለን ነው ያለነው ፈጣሪን እየለመን እንጂ መድሃኒት እንግዲህ እስካሁን ድረስ የለም።»
የእኚህ አስተያየት ሰጭ ስጋት ከጂንካ ከተማ ውጭ ባሉ አጎራባች አካባቢዎች የሚሰሙ ወሬዎች የቫይረሱን ስርጭት አሳሳቢ መሆኑን የሚያሳይ ነው።
« ከትናንንት ወዲያ ወደ ዚህ ባሉ ጊዜያት ውስጥ አሁንም ዛሬም ሌላ ወረዳ ላይ ጭምር ዳሰነች ወረዳ ደቡብ ኦሞ ዞን አንድ ሕይወቱ አልፏል ግን ወደ ሰባት አይነት ምልክቶች ታይተውበታል ትክክለኛነቱን ጤና ሚኒስቴር የሚገልጸው ኾኖ»
የጂንካ ከተማን ጨምሮ በአሪ ዞን ስላለውየቫይረሱን ስርጭት ለመግታት የሚደረጉ ጥረቶችን በተመለከተ ለከተማዋ ከንቲባ እና የዞኑ አስተዳዳሪ ስልክ ደውለን ባለመነሳቱ፤ ሀሳባቸውን ለማካተት ያደረግነው ጥረት አልሰመረልንም።
ነገር ግን የደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ጤና ቢሮ ኃላፊ አቶ እንዳሻው ሽብሩ የማርበርግ ቫይረስ በሽታ በክልሉ በአሪ ዞን ጂንካ ከተማና በደቡብ ኦሞ ዞን ማለ ወረዳ መከሰቱን አውስተው ስርጭቱን ለመቆጣጠርና ለመከላከል በርካታ ተግባራት እየተከናወኑ እንደሚገኙ መናገራቸውን የክልሉ ጤና ቢሮ በማህበራዊ መገናኛ ገጹ ባሰራጨው ዘገባ አስታውቋል።
በማርበርግ በሽታ ከተያዙ ግለሰቦች ጋር ቀጥታ ንክኪ ያላቸው ሰዎች ከመለየት ጀምሮ በጂንካ አጠቃላይ ሆስፒታልና በኮይቤ መጀመሪያ ደረጃ ሆስፒታል ለይቶ ማቆያና ህክምና ማዕከል በማቋቋም ስርጭቱን ለመግታት እየተሠራ መሆኑን ኃላፊው ተናግረዋል፤ ብሏል።
ታምራት ዲንሳ
ፀሐይ ጫኔ