1. ወደ ይዘቱ እለፍ
  2. ወደ ዋናዉ ገጽ እለፍ
  3. ወደ ተጨማሪ የDW ድረ-ገፅ እለፍ

የአፍሪቃ ሩሲያ ትስስር፤ የስደተኞች መበራከት

ቅዳሜ፣ መጋቢት 3 2014

የሩሲያ ዩክሬን ጦርነት የዓለምን ጎራ ዳግም ወደ ሁለት ወገን የከፈለው መስሏል። አንዱ ጎራ የሩሲያን ርምጃ በይፋ ሲያወግዝ ሌላው ወገን ዝምታን መርጧል። አብዛኞቹ የአፍሪቃ ሃገራት አቋማቸው ግልጽ አይደለም እየተባለ ነው። የሩሲያን አካሄድ የደገፉም አሉ።

11. Sondersitzung der UN-Generalversammlung zum Einmarsch Russlands in die Ukraine
ምስል፦ Timothy A. Clary/AFP

ትኩረት በአፍሪቃ

This browser does not support the audio element.



የካቲት 23 ቀን 2014 ዓ.ም ኒውዮርክ ላይ የተካሄደው የተመድ ጠቅላላ ጉባኤ የሩሲያ እና ዩክሬንን ጦርነት በተመለከተ ያሳለፈው ውሳኔ ላይ አባል ሃገራት ድምጽ እንዲሰጡ ጠይቆ ነበር። ከውሳኔዎቹ መካከል ባስቸኳይ፣ ያለምንም ቅድመ ሁኔታ ሩሲያ ወታደሮቿን በሙሉ እንድታስወጣ የሚያሳስበው አንዱ ነው። ከ193 የድርጅቱ አባል ሃገራት አብዛኛው ማለትም 141ዱ ውሳኔውን ደግፈዋል። በድምጽ አሰጣጡ ወቅትም አንድ ነገር ግልጽ ሆኖ ወጣ። በዩክሬን ጉዳይ አፍሪቃ ወጥ አቋም የላትም። ኤርትራ በግልጽ ውሳኔውን ስትቃወም፤ ሌሎች 25 የአፍሪቃ ሃገራት በድምጽ አሰጣጡ አልተሳተፉም። ካሜሮን፣ ኢትዮጵያ፣ ጊኒ፣ ጊኒ ቢሳው፣ ቡርኪናፋሶ፤ ቶጎ፣ ስዋዚላንድ እንዲሁም ሞሮኮ በድምጽ አሰጣጡ መሳተፍ ያልፈለጉ ሃገራት ናቸው። አልጀሪያ፤ ዩጋንዳ፤ ቡሩንዲ፣ ማዕከላዊ አፍሪቃ ሪፑብሊክ፤ ማሊ፣ ሴኔጋል፤ ኢኳቶሪያል ጊኒ፤ ኮንጎ ብራዛቪል፤ ሱዳን፤ ደቡብ ሱዳን፤ ማዳጋስካር፤ ሞዛምቢክ፣ አንጎላ፣ ዛምቢያ፣ ዚምባብዌ፤ እና ደቡብ አፍሪቃ ደግሞ ድምጸ ተአቅቦ ማድረጋቸው ተመዝግቧል። 
የደቡብ አፍሪቃ ምሁራን፤ ዲፕሎማቶች እና ተቃዋሚ ፓርቲዎችም በዚህ ርምጃው መንግሥታቸውን ክፉኛ ተቹ። አልፈው ተርፈውም ሀገራቸው በተሳሳተ የታሪክ አቅጣጫ ተገኘች እያሉ በመውቀስ ላይ ናቸው። የደቡብ አፍሪቃ አክሽን ፓርቲ መሪ ኸርማን ማሻባ «ሩሲያ ዩክሬንን መውረሯ ዓለም አቀፍ ሕግ ጥሰት መሆኑ ባያነጋግርም ገዢው የአፍሪቃ ብሔራዊ ምክር ቤት በእንግሊዝኛ ምህጻሩ ANC ድርጊቱን እንደማውገዝ ከሩሲያ ጋር ወዳጅነቱን አድሷል።» በማለት ይወቅሳሉ። የሀገሪቱ ፕሬዝደንት ሲሪል ራማፎዛ በበኩላቸው በዚህ ረገድ የመንግሥታቸውን አቋም ገለልተኛ ነው በሚል ይከራከራሉ። እንደውም ምዕራቡ ዓለም የሩሲያ እና ዩክሬንን ግጭት በሰላማዊ መንገድ ለመፍታት በቂ ሥራ አልሰራም በሚል ይከሳሉ። የፖለቲካ ሳይንስ ምሁሩ ኦሊቪዮ ንኪሉምቡ አብዛኞቹ የANC ተጠሪዎች ሀገሪቱ ከአፓርታይድ ነጻ ከወጣችበት ጊዜ ጀምሮ ሥልጣን ላይ ያሉ እና ለሩሲያም ታማኞች እንደሆኑ ነው የሚናገሩት። 
« በደቡብ አፍሪቃ የፖለቲካ ሥልጣን በርካታ ተጠሪዎች ለሩሲያ ታማኝ ናቸው። አንዳንዶች ከቀዝቃዛው ጦርነት ጀምሮ የበፊቱ የነጻነት ትግል የሩሲያ ውለታ አለበት ይላሉ። በበርካታ አፍሪቃ ሃገራት ውስጥ በተለይ ደቡብ አፍሪቃ ውስጥ የሚካሄደው የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ በሶቪየት ሕብረት እና በነጻነቱ እንቅስቃሴ መካከል የነበረው ግንኙነት ዳግም ለማነሳሳት ያለመ ነው።»
እንደውም ይላሉ ኦሊቪዮ ንኪሉምቡ አንጎላ እና ሞዛምቢክ ውስጥ ከቀዝቃዛው ጦርነት ዘመን ወዲህ ምንም አይነት የፖለቲካ ለውጥ የለም። የትናንቶቹ የፖለቲካ ኃይሎች ዛሬም ሥልጣን ላይ ናቸው። የደቡባዊ አፍሪቃ ሃገራት ለነጻነት ትግል በሚያደርጉበት ወቅት ከሶቪየት ሕብረት ወታደራዊም ሆነ ፖለቲካዊ ድጋፍ ያገኙ እንደነበር በማስታወስም አሁን የወሰዱት አቋም ያን ያልተቆረጠ ወዳጅነት ታሳቢ ያደረገ ነው ሲሉ ያስረዳሉ።  
ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ሞስኮ በሶቪየት ሕብረት ዘመን ከበርካታ የአፍሪቃ ሃገራት ጋር የነበራትን ግንኙነት በማጣቀስ የፖለቲካ እና ኤኮኖሚ ትስስሯን ለማስፋት መንቀሳቀስ ጀምራለች። በጎርጎሪዮሳዊው 2019 ዓ,ም ፕሬዝደንት ቭላድሚር ፑቲን የሩሲያ አፍሪቃ ጉባኤን አዘጋጅተው ነበር። በጉባኤው ላይ 43 የአፍሪቃ ሃገራት ተገኝተዋል።  በዓመቱም ሩሲያ ለአፍሪቃ ጦር መሣሪያ ከሚያከርቡ መካከል በጣም ተፈላጊዋ ሆነች። ዓለም አቀፉ የሰላም ምርምር ተቋም ይፋ ባደረገው መሠረት ከጎርጎሪዮሳዊው 2016 እስከ 2020 ባሉት ጊዜያት ከሰሃራ በስተደቡብ ለሚገኙ 49 የአፍሪቃ ሃገራት ከተላከው የጦር መሣሪያ 30 በመቶው ከሩሲያ ነው። በሁለተኛ ደረጃ የምትገኘው ቻይና ናት 20 በመቶ። በሦስተኛ እና አራተኛ ደረጃ ያሉት ፈረንሳይም እና ዩናይትድ ስቴትስ ሲሆኑ፤ 9,5 በመቶ፤ እና 5,4 በመቶውን ድርሻ ይይዛሉ። ይኽም ሩሲያን ወደ አፍሪቃ በብዛት ጦር መሣሪያ በመላክ ረገድ ግንባር ቀደሟ ያደርጋታል። 
ከጎርጎሪዮሳዊው 2017 ዓ,ም ጀምሮ ሩሲያ በማዕከላዊ አፍሪቃ ሪፐብሊክ ውስጥ ያላት ተጽዕኖ እያደገ መሆኑ ይነገራል። የሩሲያ የጦር አማካሪዎች የሀገሪቱን ወታደሮች ለማሰልጠን ከገቡ አምስት ዓመት ተቆጥሯል። የተለያዩ የሩሲያ ማዕድን ኩባንያዎች ወርቅ እና አልማዝ ለማውጣት ፈቃድ ተሰጥቷቸዋል።  የሀገሪቱ ፕሬዝደንት ፎውስታር-ኮዥ ቶዴራ የሚጠበቁት በሩሲያ ዘቦች ነው። የጸጥታ ጉዳይ አማካሪያቸውም የቀድሞው የሩሲያ የሀገር ውስጥ የስለላ አገልግሎት ሠራተኛ የነበሩት ቫለሪ ሳካሮቭ ናቸው። ማሊ ውስጥም እንዲሁ ሩሲያ ግንኙነቷን አስፋፍታለች። የዩናይትድ ስቴትስ ወታደራዊ ምንጮች የሩሲያ ቅጥር ነፍሰ ገዳዮች ማሊ ውስጥ እንደሚንቀሳቀሱ መረጃ እንዳላቸው ቢናገሩም የሀገሪቱ መንግሥት ግን ይኽን አላረጋገጠም። ጋናዊው ጸሐፊ ቲረኖ ሞኔንቦ እንደሚሉት በርካታ የአፍሪቃ ሃገራት በዋናነት በወታደራዊ ጉዳይ ምክንያት ራሳቸውን ከሞስኮ ማላቀቅ አልቻሉም። እንደእሳቸው የ25ቱ ሃገራት ሩሲያን ለማውገዝ አለመፈለግ የዚህ ማሳያ ነው። 
«እንዲህ ባለው ሁኔታ አቋም መውሰድ ለአፍሪቃ ሃገራት አስቸጋሪ ነው። ትንሽ እና ደካማ ስትሆን፤ ያልበለጸግህ እና በወጉ የጦር መሣሪያ ከሌለህ እንዲህ ባለው የኃያላን ግጭት ውስጥ ዝም ብለህ ጣልቃ አትገባም። ያ የትላልቆቹ ጉዳይ ነው፤ የፉላኒ አባባል አለ፤ ዶሮዎች ስለቢላዋ ዋጋ አይነጋገሩም የሚል። ቢላዋ የያዘ ነው የዶሮዋን አንገት የሚቆርጠው።»
 

በጎርጎሪዮሳዊው 2019 ሞስኮ ያስተናገደችው፤ የሩሲያ አፍሪቃ ጉባኤምስል፦ SERGEI CHIRIKOV/AFP
ሩሲያን አስመልክቶ ድምጽ የተሰጠበት የተመድ ጠቅላላ ጉባኤምስል፦ Andrea Renault/Getty Images/AFP
በስፓኝ ደሴቶች የሚገኙ አፍሪቃውያን ስደተኞችምስል፦ Javier Bernardo/AP Photo/picture alliance


በያዝነው ጎርጎሪዮሳዊ ዓመት 2022 በርካታ ስደተኞች የካናሪ ደሴቶችን በአደገኛ ሁኔታ እየተሻገሩ ነው። በአትላንቲክ ባሕር በኩል ወደ አውሮጳ የሚወስደው መስመር እጅግ አደገኛ ከሚባሉት አንዱ ሲሆን በዚህ የጉዞ መስመር ባለፈው ጎርጎሪዮሳዊ ዓመት በተሰዳጆች ላይ የደረሰው አደጋ በየትኛውም ዓመት ከደረሰው እንደሚበዛ የርዳታ ድርጅቶች ይናገራሉ።
ማዳላ ቱንካራ የዛሬ ሰባት ዓመት ይኽን አደገኛ ጉዞ ለማድረግ ከምዕራብ አፍሪቃ በሞሪታንያ ዓሣ አስጋሪ ጀልባ ሲሳፈር ገና አዳጊ ወጣት ነበር። እንደ አብዛኛው አፍሪቃዊ ስደተኛ መዳረሻ ህልሙ ሰሜን ምዕራብ አፍሪቃ ላይ የሚገኙት ካናሪ የተሰኙት የስፔን ደሴቶች ነበሩ። 
«የመጨረሻዎቹ ቀናት ነበሩ እጅግ መጥፎዎቹ። ምንም አይነት አቅም አልነበረኝም። በከባድ ፍርሃት ውስጥ ነበርኩ። ሆኖም ግን እንደዚያ ባለ እጅግ አደገኛ ሁኔታ ውስጥ ስትሆን በቃ ፍርሃትህን ራሱ ትረሳዋለህ።»
ወጣቱ ማሊር አሁን በካናሪ ደሴት ዋና ከተማ ላስ ፓልማስ ውስጥ በአንድ ምግብ ቤት ውስጥ እየሠራ እንዲሁም ከቦክስ ስፖርት በሚያገኘው ገቢ ኑሮውን ይገፋ ጀምሯል። በምዕራብ አፍሪቃ በኩል ወደ ካናሪ ደሴቶች የሚወስደው መስመር በበርካታ ስተደኞች አሁን ታዋቂ ሆኗል። ሌሎች ደግሞ በኒዠር፣ ማሊ እና አልጀርያ አድርጎ በሞሮኮ በኩል በማለፍ በምዕራብ ሜዲትራኒያን በኩሉ ወደ ስፔን የሚወስደውን መስመር ይመርጣሉ።  አንዳንዶች ደግሞ በሊቢያ በኩል ወደ ማልታ ወይም የጣሊያን ደሴቶች የሚያሻግራቸውን ማዕከላዊ ሜዲትራኒያንን መስመር ይከተላሉ። ቶዑንካራም እንዲሁ በእንጨት ጀልባ ካደረገው አደገኛ የባሕር ላይ ጉዞ ከሞት ተርፎ ከስፔኗ ግራን ካናሪያ ደሴት ደርሷል። ሆኖም እንዲያ ባለው የስቃይ የብስ ለመርገጥ እንደተመኙ ሳይሳካላቸው የቀሩ በርካቶች ናቸው። አብዛኞቹም ስደተኞች ከሰሜን እና ከምዕራብ አፍሪቃ እንደሆኑ የስፔኑ የእርዳታ ድርጅት ካሚራንዶ ይገልጻል። እንደድርጅቱ መረጃ በጎርጎሪዮሳዊው 2021 ዓ,ም ብቻ ስፔን ለመድረስ አስበው ባሕር ላይ ሕይወታቸውን ያጡት ከ4,400 ይበልጣሉ። ቁጥሩ በጎርጎሪዮሳዊው 2020 ከነበረው በእጥፍ ጨምሯል። ስደተኞቹ በጉዞው ሂደት ያለውን አደጋ ጠንቅቀው ያውቃሉ። እንዲያም ሆኖ በምዕራብ አፍሪቃ የአትላንቲክ መስመር የተሰዳጆች ቁጥር አሁንም ሊጨምር እንደሚችል ዓለም አቀፉ የስደተኞች ድርጅት IOM ግምቱን ገልጿል።  የስፔን የሀገር ውስጥ ሚኒስቴር ባለፈው ጎርጎሪዮሳዊ ዓመት 2021 22,300 ስደተኞች በሕገወጥ መንገድ ካናሪ ደሴቶች መግባታቸውን ይገልጻል። ብዙዎች የጉዞውን አደገኛነት ቢያውቁትም በሀገራቸው ለመቀመጥ አስተማማኝ ያልሆነውን ኑሮ ለመቀበል እንደሚከብዳቸው ነው አልፋ ሳይዲ ባ በዳካር ሴኔጋል የIOM ቃል አቀባይ የሚናገሩት። 
«ሀገራቸው ውስጥ ለመኖር መወሰን ማለት ያልተመቻቸ ኑሮ ለዘለዓለም መግፋትን የመቀበል ያህል ነው። ስለዚህ የተሻለ ኑሮ ለማግኘት መሞከራቸው ነው። ማለቴ ነገሩ አሳዝኝ ነው ነገር ግን ምክንያቱ ይኽ ነው። ሁለተኛው ምክንያት ደግሞ ማኅበራሰባዊ ግፊት ነው። በአብዛኛው ሰዎች ሕይወታቸውን አደጋ ላይ ለማጣል የሚወስኑበት ምክንያት ወደ አውሮጳ መሻገር የቻሉ ጓደኞች ወይም ቤተሰቦቻቸው ለወላጆቻቸው የተሻለ ኑሮ ሁኔታ ሲያመቻቹ ስለሚያዩ ሀገራቸው ለመኖር መወሰናቸው ለወጣቶቹ ብቻ ሳይሆን ይኽን ጉዙ በገንዘብ ለሚደግፉና ለሚያበረታቱ ወላጆቻቸው ሁሉ አሳፋሪ ይኾንባቸዋል።»
IOM እንደሚለው በጎርጎሪዮሳዊው 2020 ዓ,ም የተሻለ የኑሮ ሁኔታ ፍለጋ ወደሌላ ሃገራት የተሰደዱ አፍሪቃውያን 25,4 ሚሊየን ናቸው። እንደ ድርጅቱ መረጃ ከሆነም አብዛኞቹ ተሰዳጆችም እዚያው አፍሪቃ አህጉር ውስጥ ነው የተሻነ ኑሮ ፍለጋ የሚሰደዱት። የብዙዎቹ መዳረሻም ደቡብ አፍሪቃ እና ኮትዴቩዋር ናቸው። ወደ ምዕራብ ሃገራት የሚሰደዱት አፍሪቃውያን ከመላው ዓለም ሲነጻጸር 15 በመቶ ይኾናሉ። ከእነዚህ መካከልም 85 በመቶው በሕገወጥ መንገድ የሚጓዙ ናቸው። 
ከማሊ ወደ ስፔን ደሴቶች የተሰደደው ማዳላ ቤተሰቦች ስለልጃቸው ሁኔታ በቅርበት ይከታተላሉ። ማሊ ካላት አጠቃላይ ሕዝብ ግማሽ ያህሉ በከፍተኛ ድህነት የሚኖር ሲሆን በዚያ ላይ ወረርሽኝ እና የፖለቲካ ቀውስ ሲታከልበት ችግሩን ያባብሰዋል። በቤተሰቡ ውስጥ ላሉ ልጆች ትምህርትም ሆነ ለቤተሰቡ ቀለብ ማዳላ በሚወደው የቦክስ ስፖርት አማካኝነት ከሚያገኛት እንዲሁም ከሚሠራበት ምግብ ቤት የሚከፈለውን አካፍሎ ይልካል። አጎቱ ታማ ኮይታ ወጣቱ ተሰዳጅ በሰው ሀገር ባዝኖ በሚያገኛት የቤተሰቡ ሕይወት እንዲቀጥል ማድረጉን ነው የሚናገሩት። «እርግጥ ነው ያለበት ሁኔታ ጥሩ አይደለም ነገር ግን ወደዚያ ወስኖ የሄደው የእኛን ስቃይ ለማስወገድ ነው።» ይላሉ። ኮይታ የሚኖሩት ባማኮ ውስጥ ከሚገኙ የአውቶቡስ ጣቢያዎች በአንድ አቅራቢያ ነው። በየቀኑ የማሊ ወጣቶች የተሻለ ኑሮ ሽተው ወደ አውሮጳ ለመጓዝ ዕድላቸው በዚህ ቦታ ይሞክራሉ። አንዳንዶቹ እንደውም ማዳላን ያውቁታል። የእሱን ፈለግ መከተላቸው፤ አንድ ቀንም እንደሱ ለመሆን እንደሚፈልጉ ሲናገሩ በኩራት ነው።  ማዳላ ቶውንካራ ግን ይኽን አነጋገር በድብልቅ ስሜት ነው የሚያደምጠው። ምክንያቱም አብዛኞቹ ወጣት ስደተኞች በጉዞ ወቅት እንደማይተርፉ ያውቃል። 

ምስል፦ Javier Bernardo/AP Photo/picture alliance
ምስል፦ Javier Bernardo/AP Photo/picture alliance

ሸዋዬ ለገሠ

ቀጣዩን ክፍል እለፈው የ DW ታላቅ ዘገባ

የ DW ታላቅ ዘገባ

ቀጣዩን ክፍል እለፈው ተጨማሪ መረጃ ከ DW

ተጨማሪ መረጃ ከ DW