«70ሺህ ኢትዮጵያውያንን ከሳውዲ ለመመለስ ጥረት እየተደረገ ነው» የውጪ ጉዳይ ሚኒስቴር
ሐሙስ፣ መጋቢት 26 2016
መንግሥት በሳውዲ አረቢያ ሕጋዊ የመኖሪያ ፈቃድ የሌላቸውን እና በየእሥር ቤቱ በአስቸጋሪ ሆኔታ ውስጥ የሚገኙ 70 ሺህ ዜጎችን ሊመልስ መሆኑን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታወቀ። በከፍተኛ ችግር ውስጥ ያሉትን እነዚህን ዜጎች የሚያስመልስ በውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ድኤታ የሚመራ ልዑክ በቀጣዩ ቅዳሜ ወደ ሳውዲ አረቢያ በመሄድ ከሀገሪቱ መንግሥት ጋር ውይይት እንደሚያደርግም ተገልጿል። የሶማሊያ ግዛት የሆነችውና ከፊል ራስ ገዟ ፑንትላንድ የአስተዳደር ልዑኳ ሰሞነኛ የኢትዮጵያ ጉብኝት «ኢትዮጵያ ከሶማሊያ ጋር ያላትን ግንኙነት ለማሳነስ የተደረገ ወይም ሊደረግ የታሰበ ነው ተብሎ መታየት የለበትም» ሲሉ በቅርቡ የተሾሙት የውጭ ጉዳይ ምኒስቴር ቃል ዐቀባይ አቶ ነቢዩ ተድላ ተናግረዋል። ሆኖም ዶቼ ቬለ ከዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF) ተወካዮች ጋር በአዲስ አበባ የተካሄደው ንግግር ያለ ስምምነት ስለተቋጨበት ምክንያት፣ እንዲሁም ሂውማን ራይትስ ዎች በመርዓዊ ከተማ ስለተፈፀመው ግድያ በዛሬው ዕለት ስላወጣው ዘገባ ማብራሪያ ቢጠይቅም በቂ ምላሽ አላገኘም።
70 ሺህ ኢትዮጵያውያንን ከሳውዲ የመመለስ ውጥን
ሳውዲ አረቢያውስጥ በተለያየ ወንጀል ተጠርጥረውና ተፈርዶባቸው በእሥር ቆይተው፤ የፍርድ ጊዜያቸውን ያጠናቀቁ ኢትዮጵያውያን ወደ ኢትዮጵያ ባለመመለሳቸው ለሌላ እሥር ተዳርገው በችግር ላይ እንደሚገኙ ደጋግመው በመግለጽ መንግሥት እንዲደርስላቸው አቤት ሲሉ ቆይተዋል። የችግሩን አሳሳቢነት በማየት ባለፉት ዘጠኝ ወራት 50, 327 ዜጎች ከተለያየ የዓለም ዳርቻ ወደ ኢትዮጵያ እንዲመለሱ መደረጉን የገለፀው የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር፤ በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ የሚገኙትን ሰዎች በማስመለሱ ሦስተኛ ዙር ሥራ 70 ሺህ ሕጋዊ የመኖሪያ ፈቃድ የሌላቸውን ዜጎች ከሳውዲ አረቢያ ለማስመለስ ጥረት መጀመሩን ገልጿል። ከቀናት በፊት በምክትል ጠቅላይ ሚኒስትሩ የተመራ የባለሥልጣናት ቡድን ሳውዲ አረቢያ የነበረ ሲሆን ለዚህ ሥራ በቀጣዩ ቅዳሜ ሌሎች ባለሥልጣናት ወደዚያው እንደሚጓዙና እንደሚወያዩ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ አቶ ነቢዩ ተድላ ገልፀዋል።
የፑንትላንድ ባለሥልጣናት የኢትዮጵያ ጉብኝት እንደምታ
ከፊል ራስ ገዝ የሆነችው የሶማሊያ ግዛት ፑንትላንድ ካለፈው ቅዳሜ ጀምሮ ለሶማሊያ ፌደራል መንግሥት ትሰጥ የነበረውን እውቅና ማንሳቷን ይፋ አድርጋለች። ይህ በሆነ በማግስቱ የፑንትላንድ አስተዳደር ባለሥልጣናት ወደ ኢትዮጵያ የመምጣታቸውን ምክንያት የተጠየቁት ቃል ቀባዩ ጉብኝቱ የኢትዮጵያን እና የሶማሊያን ግንኙነት የሚጎዳ እንዳልሆነ ተናግረዋል። በፑንትላንድ አስተዳደር የፋይናንስ ሚኒስትር የተመራው ልዑክ በፑንትላንድ እና በሶማሊያ መካከል ከተፈጠረው ሁኔታ ጋር በቀጥታ የማይገናኝ እና በአዲስ አበባ ጉብኝት ለማድረግ ጥያቄው የቆየ በመሆኑ ያንን ተከትሎ የተደረገ ብሎም ሁለቱ አካላት ቀደም ሲል የጀመሩትን ትብብር አጠናክሮ ለመቀጠል ውይይት የተደረገበት መሆኑን በመግለጽ ቃል ዐቀባዩ አብራርተዋል።
የኢትዮጵያ እና የስማሊላንድ ስምምነት የት ደረሰ ?
ኢትዮጵያ እና ሶማሊላንድ አብሮ ለመሥራት የሚያስችላቸው የተባልለትን የመግባቢያ ስምምነት ከተፈራረሙ አራት ወራቶች አልፈዋል። «በሶማሌላንድ ውስጥ ኢትዮጵያ የሚሊቴሪ ቤዝ - ወታደራዊ ሠፈር እና ኮሜርሻል ማሪታይም- የባሕር መርከብ ሠፈር እንዲኖራት ይፈቅዳል» የተባለለት ስምምነትን ብሎም ለከተም ጠይቀን ነበር። "የሚኖሩ ዐበይት ጉዳዮች ካሉ በቀጣይ በመንግስት መረጃ የሚቀርብበት ይሆናል" ሲሉ ቃል ዐቀባዩ መልሰዋል። ዶቼ ቬለ ኢትዮጵያ ከዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (IMF) ተወካዮች ጋር በአዲስ አበባ ያደረገችው ንግግር ያለ ስምምነት ስለተቋጨበት ምክንያት፣ እንዲሁም ሂውማን ራይትስ ዎች በመርዓዊ ከተማ ስለተፈፀመው ግድያ ማብራሪያ ቢጠይቅም በቂ ምላሽ አላገኘም። ቃል አቀባዩ ጉዳዮቹ «መሥሪያ ቤቱን የሚመለከት ባለመሆኑ»" ሀሳብ ከመስጠት እቆጠባለሁ ብለዋ።
ሰሎሞን ሙጬ
ሸዋዬ ለገሠ
እሸቴ በቀለ