የጋዜጦች አምድ
ቅዳሜ፣ መስከረም 16 2013
«ሞታችን እንደ ጒንዳን ነው» ሲል ይነበባል፤ የስዊዘርላንዱ ኖየ ሱይርሸር ሳይቱንግ ጋዜጣ ርእስ። የአፍሪቃ ስደተኞችን ሰቆቃ በቅጠሉ ላይ ያስነበበው ይኸው ጋዜጣ ሳዑዲ አረቢያ ውስጥ ፍዳቸውን ስለሚበሉ ስደተኞች በስፋት ጽፏል። ኢትዮጵያውያንን ጨምሮ በሺህዎች የሚቆጠሩ ስደተኞች በሳዑዲ አረቢያ አሰቃቂ እስር ቤቶች ውስጥ ስለሚደርስባቸው ግፍም አስነብቧል።
ሳዑዲ አረቢያ ምጣኔ ሐብቷን «ሳዑዲ አረቢያዊ» ለማድረግ በጀመረችው ጥረት ሕገ ወጥ የምትላቸው ስደተኞች ላይ ብርቱ ርምጃ መውሰዷን አጠናክራለች ብሏል ጽሑፉ። በተለይ ደግሞ አኹን በኮሮና ተሐዋሲ ወረርሽኝ መስፋፋት የተነሳ ድንበሯ በመዘጋቱ ስደተኞቹ ድንበር ላይ ከኹለት አቅጣጫ በሚተኮስ ጥይት እንደሚቀጠፉ ጋዜጣው አትቷል። ከጥይት የተረፉት ደግሞ በሳዑዲ አረቢያ አሰቃቂ ማጎሪያዎች እንደሚማቅቊ በመግለጥ ኖየ ሱይርሸር ሳይቱንግ ጽሑፉን ማብራራቱን ይቀጥላል።
ጂዛን ከተባለው የወደብ ከተማ የወጣው ተንቀሳቃሽ ምስል የስደተኞቹን መከራ እና ሰቆቃ ቁልጭ አድርጎ ያሳያል ብሏል ጋዜጣው። እንዲህ ይነበባል፦«በየቦታው የፕላስቲክ ክምሮች ቆሻሻው ውኃ ላይ ሲንሳፈፉ ይታያሉ። ቆዳቸው ጠቆር ያሉ ወንዶች እውስጥ ተጠጋግተው ቆመዋል። ብዙዎቹ የውስጥ ሱሪ ነው ያደረጉት። ከሽንት ቤቱ ውስጥ ቡናማ ፈሳሽ ሲወርድ ይታያል። ከዕይታ ውጪ የኾነ የተቆጣ ሰው ድምጽም ይሰማል። `ፍሳሹ የሚወጣው ከዚያ ከምንተኛበት በኩል ነው` ሲል» እያለ ይቀጥላል ጽሑፉ።
«በእርግጥ እስረኞቹ ወደ እነዚህ ማጎሪያዎች ሲወረወሩ ተንቀሳቃሽ ስልካቸውን ይቀማሉ። አንድ ሰው ግን ስልኩን ደብቆ ለማስገባት ሳይሳካለት አልቀረም። ይኽ ተንቀሳቃሽ ምስልም ሰንደይ ቴሌግራፍ ለተሰኘው ጋዜጣ በኾነ መንገድ ደርሷል» ይላል የኖየ ሱይርሸር ሳይቱንግ ጋዜጣ ጽሑፍ። የብሪታንያው የሰንበት ጋዜጣ ከጂዳ አቅራቢያ በምትገኘው የወደብ ከተማዋ ኧል ሹማይሲ ውስጥ በሕገወጥ መንገድ ተጭነው በመምጣት ወደ ማጎሪያ ቤቶች የሚወሰዱ ስደተኞችን መቅረጽ ችሏል። ቦታው 32,000 ስደተኞች የሚታጎሩበት ነው ብሏል ጋዜጣው።
«ሳውዲ ጋዜቴ» የተሰኘው የሳዑዲ አረቢያ ጋዜጣ ሹማይሲ የተሰኘውን ቦታ የዛሬ ሦስት ዓመት ሲገልጠው «እስረኞች በየጊዜው ጥሩ ትኩስ ምግብ የሚያገኙበት፤ የሚያሞቅ ምቹ ብርድ ልብስ የሚታደልበት፤ ለሌሎች ማቆያዎች አብነት ሊኾን የሚችል ነው» በማለት ነበር። አኹን ግን እንደ «ሰንደይ ቴሌግራፍ» ዘገባ በመቶዎች የሚቆጠሩ እስረኞች በአንድ ክፍል የሚታጎሩበት ሥፍራ ነው ሲል ኖየ ሱይርሸር ሳይቱንግ ጋዜጣ አትቷል።
አንድ ሱማሊያዊ ስደተኛ ዘ ጋርዲያን ለተባለ ጋዜጣ እንደተናገረው ደግሞ ገንዘብ የሌላቸው ሰዎች የሚጠጡት የቆሸሸ ውኃ ከሽንት ቤት ነው፤ ገንዘብ ያለው ከእስር ቤትም ሊወጣ ይችላል ማለቱን ኖየ ሱይርሸር ሳይቱንግ ጋዜጣ ዘግቧል።
እንደ ጎርጎሪዮስ አቆጣጠር በ2013 የሳዑዲ አረቢያ የጸጥታ ኃይላት ከተቆጡ እና በግብታዊነት ከተነሱ የሀገሪቱ ዜጎች ጋር ኾነው ሪያድ ከተማ ውስጥ ኢትዮጵያውያንን በጥላቻ ተሞልተው እያሳደዱ ሲያጠቊ ነበር ሲል ጋዜጣው መለስ ብሎ ስደተኞች ላይ የሚደርሰው መከራ የከረመ መኾኑን ጠቋሟል። ባለፉት ሦስት ዓመታትም 300 000 ግድም ኢትዮጵያውያን ሕገወጥ ፍልሰተኞች ወደ ኢትዮጵያ በግዳጅ መመለሳቸውን ጋዜጣው ጠቅሷል።
በሰሜን የመን የሑቲ አማጺያን ለኮሮና ተሐዋሲ መስፋፋት መንስዔዎቹ ስደተኞች ናቸው በማለት በሺህዎች የሚቆጠሩ ስደተኞችን ባለፈው ሚያዝያ ወር ሳዑዲ አረቢያ ድንበር ላይ በክፍት ተሽከርካሪዎች እየጫኑ ያጓጉዙ ነበር ያለው ጋዜጣው፦ ስደተኞቹ ወደ የመን እንዳይመለሱ የሑቲ አማጺያኑ ጥይት ያዘንቡባቸው ነበር ብሏል። ወደ ሳዑዲ አረቢያ ድንበር የሚጠጉትን ደግሞ የሳዑዲ አረቢያ ድንበር ጠባቂዎች ይገድሉ ነበር ሲል ጽፏል።
ይኸን ኹሉ አምልጠው ሳዑዲ አረቢያ የገቡት ደግሞ በየማጎሪያዎቹ የሰቆቃ ሕይወት እየገፉ መኾናቸውን ጋዜጣው በዝርዝር አስነብቧል። አንዲት ኢትዮጵያዊት ስደተኛ፦ «እኛ ኢትዮጵያውያን ችግር ውስጥ ነን። አዕምሯችን ተነክቷል። ማን ነው የሚረዳን?» ስትል ጩኸቷን አሰምታለች ሲል ኖየ ሱይርሸር ሳይቱንግ ጋዜጣ ባሰፈረው ሐረግ ወደ ቀጣዮቹ ርእሰ ጉዳዮች እንሻገር።
«በአውሮጳ የስደተኞች ጉዳይ ለውጥ ጮኽ ብሎ የሚሰማው የአፍሪቃ ዝምታ» የሚል ርእስ የተሰጠው ደግሞ ዲ ቬልት የተሰኘው የጀርመን ዕለታዊ ጋዜጣ ላይ የሰፈረው ጽሑፍ ነው። የዲ ቬልት ጽሑፍ፦ የአውሮጳ ኅብረት የአፍሪቃ ስደተኞችን በግዳጅ ወደመጡበት ለመመለስ የሚያስችለውን መመሪያ አጠናክሮ ሊቀይር መሰናዳቱን በዝርዝር አስነብቧል።
ቤልጂየም መዲና ብራስልስ ከተማ ውስጥ ረቡዕ እለት እንደምክረ ሐሳብ የቀረበው የአፍሪቃ ስደተኞችን የሚመለከተው መመሪያ ከዚህ ቀደም ታይቶ የማይታወቅ ጠንካራ ርምጃ ሊያስወስድ የሚችል ነው ብሏል ዲ ቬልት ጋዜጣ። እንዲያም ኾኖ ግን በመላው አፍሪቃ ይኽን ምክረ ሐሳብ በተመለከተ ተቃውሞ አልተሰማም፤ አኅጉሪቱም ጸጥ ብላለች ሲል ጋዜጣው ዝምታውን ወረፍ አድርጓል። ወደ አውሮጳ በርካታ ፍልሰተኞች ከሚመጡባቸው 20 ሃገራት መካከል ስምንቱ አፍሪቃ ውስጥ እንደሚገኙ ያተተው ዲ ቬልት በተለይ ናይጀሪያውያን ዝም ማለታቸውን በገደምዳሜ ነቅፏል።
ወደ አውሮጳ ከሚፈልሱ የአፍሪቃ ስደተኞች መካከል የአንበሳውን ድርሻ የሚወስደው ኹለት መቶ ሚሊዮን ግድም ነዋሪዎች ካላት ናይጀሪያ የሚነሳው የስደተኞች ቊጥር መኾኑን ዲ ቬልት ጠቊሟል። ኾኖም አውሮጳ የአፍሪቃ ስደተኞች ላይ በግዳጅ የመመለስ ጠንካራ ርምጃ ለመውሰድ መዘጋጀቷን በተመለከተ ናይጀሪያ ውስጥ እንኳን አንድም ቃል ትንፍሽ አለማለቱ ዲ ቬልትን አስደምሞታል። የአውሮጳ ኅብረት ምክረ ሐሳብ ተግባራዊ ከኾነ በገፍ ወደ አፍሪቃ ከሚመለሱት ቀዳሚዎቹ ስደተኞች ናይጀሪያውያን ናቸው ሲል ጋዜጣው አክሏል።
ከዚሁ ከስደተኞች ጉዳይ ሳንወጣ፦ ሌላኛው ኖየስ ዶይችላንድ የተሰኘው የጀርመን ጋዜጣ ኤርትራውያን ሰሞኑን ቤርሊን ከተማ ውስጥ ስላደረጉት ሰልፍ አስነብቧል። ኤርትራውያኑ ስደተኞች ቤተሰቦቻቸውን የጀርመን መንግሥት ወደ ጀርመን እንዲያመጣላቸው ለመጠየቅ በኹለት ወራት ውስጥ ሰልፍ ሲወጡ ይኸኛው ለኹለተኛ ጊዜ መኾኑን ጋዜጣው ጠቅሷል።
ሰልፈኞቹ ቤተሰቦቻቸው እንዲመጡላቸው መንግሥትን ለመጠየቅ ካስተጋቧቸው መፈክሮች መካከል፦ «ናፍቃችሁኛል»፣ «ቤተሰቦቹ ናፈቃችሁኝ» የሚሉ ይገኙበታል ብሏል ጋዜጣው። በአኹኑ ወቅት ማመልከቻ አስገብተው ወደ ጀርመን ቤተሰቦቻቸው ጋር ለመምጣት የሚጠብቊ ኤርትራውያን ቊጥር 1200 እንደሚደርስ የሰልፉ አስተባባሪዎች መናገራቸውን ጋዜጣው አክሎ አስነብቧል።
ዋና መቀመጫውን ለንደን ብሪታንያ ያደረገው፦ «ፋይናንሺያል ታይምስ» ጋዜጣ በበኩሉ በርካታ የአፍሪቃ ሃገራት በኮሮና ምክንያት የደነገጉትን የእንቅስቃሴ ገደብ ቀስ በቀስ ለማላላት መዘጋጀታቸውን አስነብቧል። በደቡብ አፍሪቃ የኮሮና ተሐዋሲ ወረርሽኝ ምክንያት የአፍሪቃ ግዙፉ የሜዳ ላይ ሐኪም ቤት ወደ መኾን ተቀይሮ የነበረው የኬፕታውኑ ዓለም አቀፍ ስምምነት ማዕከል አንዳንድ ዝግጅቶችን በጥንቃቄ ለማስተናገድ ምዝገባ መጀመሩን ጋዜጣው ጠቅሷል።
እንደ ፋይናንሺያል ታይምስ ጋዜጣ፦ በናይጀሪያ ትልቁ የንግድ መዲና ሌጎስ ውስጥ አንዳንድ ትምህርት ቤቶች በዚህ ሳምንት ከሰኞ አንስቶ ተከፍተዋል። ጋና ዋና ከተማ አክራ የሚገኘው ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ ከተከፈተ ሳምንታት የተቆጠሩ ሲኾን፤ በከተማዪቱ ቡና ቤቶች፤ ምግብ ቤቶች እና የማምለኪያ ሥፍራዎች ቀድሞ ወደ ነበሩበት ተመልሰዋል እንደጋዜጣው ሐተታ።
በመላው አፍሪቃ ከተመዘገበ በኮሮና የተጠቊ ሰዎች ቊጥር ግማሽ ያኽሉ ማለትም ከ650,000 በላይ የነበረባት ደቡብ አፍሪቃ የወረርሽኙ የመዛመት ሒደት መቀነሱን ጋዜጣው ጠቅሷል። ከኹለት ወራት በፊት በቀን 12,000 ሺህ ሰው በኮሮና ይቃባት የነበረችው ደቡብ አፍሪቃ በአሁኑ ወቅት ቊጥሩ በቀን ከ100 በታች መውረዱን ፋይናንሺያል ታይምስ ጽፏል።
በኮሮና ምክንያት የእንቅስቃሴ ገደብ አድርጋ በነበረው ደቡብ አፍሪቃ የምጣኔ ሐብቱ በሦስት ወራት ብቻ በ16 በመቶ ማሽቆልቆሉን ጋዜጣው አክሎ ዘግቧል። የደቡብ አፍሪቃ ፕሬዚደንት ሲሪል ራማፎዛ፦ «በሮቻችንን ለዓለም ዳግም ለመክፈት ተዘጋጅተናል» ሲሉ በቴሌቪዥን ንግግራቸው ዐሳውቀዋል። ደቡብ አፍሪቃ ውስጥ የአልኮል ሽያጭ ላይ ከፍተኛ ቊጥጥር እንደሚደረግ ኅብረተሰቡ የመናፈሻ ስፍራዎችን ቢጎበኝ ግን እንደሚበረታታ ጋዜጣው አትቷል። የደቡብ አፍሪቃ ሀገር አስጎብኚ መሥሪያ ቤት፦ «እቤት እንድትቆዩ ጠይቀናችኋል፤ አኹን ውጡ እና ተጫወቱ» የሚል ጽሑፍ ሠሌዳው ላይ መለጠፉን ፋይናንሺያል ታይምስ አስነብቧል።
ኢትዮጵያ ውስጥ ደግሞ ሰሞኑን በተደረጉ ውይይቶች መሠረት የኮቪድ 19 መከላከያ ቅድመ ኹኔታዎችን በ3 ሳምንታት የሚያሟሉ ትምህርት ቤቶች በወጣው የጊዜ ሰሌዳ መሰረት ትምህርት መጀመር እንደሚችሉ ተዘግቧል።
ማንተጋፍቶት ስለሺ