Žan-Pol Belmondo: odlazak legende francuskog filma
Silke Wünsch
7. septembar 2021
Bio je legenda francuskog filma i zvijezda svjetske kinematografije. Njegovo djelo čita se gotovo kao rezime istorije francuskog filma. Čuveni glumac Žan-Pol Belmondo umro je u 88. godini.
„Stvarno si odvratna". Ovom rečenicom glumac Žan-Pol Belmondo rano je sebi postavio spomenik. To je rekao umirući, na kraju filma „Do posljednjeg daha" (1960) u kojem glumi malog prevaranta Mišela, bonvivana koji je ubio policajca, i kojeg je izdala njegova djevojka Patricija (Džin Siberg).
To nije bio njegov prvi film, ali crno-bijelo djelo koje je 29-godišnji Žan-Lik Godar ostvario s malim budžetom u Parizu i okolini, 26-godišnjem Belmondu donijelo je slavu. Za mlade Francuze, on je oličavao duh buntovnog autsajdera koji ne prihvata gotovo nikakva pravila.
Scena iz filma "Autsajder"Foto: picture-alliance/United Archives/IFTN
Ulogom u tom filmu takođe je postao centralna figura francuskog „novog talasa". Ti filmovi kasnih pedesetih zaista su bili „novi talas": nekonvencionalni, nezavisni, nepredvidljivi. Reditelji su se usudili da isprobaju nešto novo, montažom i tehnikom snimanja stvorili su potpuno novu estetiku. Osim Godara, važni predstavnici bili su Fransoa Trifo, Klod Šabrol, Lui Mal i Alen Rene. Svi su pred kamerom imali Žan-Pola Belmonda.
Iz bogate umjetničke porodice
Belmondo je rođen 9. aprila 1933. u bogatom predgrađu Pariza, Neji na Seni. Njegova majka bila je plesačica, a otac koji je kao tinejdžer došao u Pariz sa Sicilije, bio je poznati vajar. Poznati pisci i umjetnici poput Albera Kamija bili su redovni gosti.
Žan-Pol je odmalena glumio i sa 16 godina donio odluku da postane profesionalni glumac. Iako mu je očev prijatelj, pozorišni glumac, rekao da nema talenta Žan Pol se upisao na konzervatorijum za muziku i ples u Parizu.
„Nije tako teško glumiti, ali morate to naučiti", govorio je Belmondo kasnije. „Nikada nisam mislio da ću jednog dana biti slavan. Nisam imao lice zavodnika, a u to vrijeme je izgled igrao veliku ulogu".
Belmondo se 1959. oženio plesačicom Rene Konstan i sa njom dobio troje djece. Razveli su poslije šest godina. Od 1966. do 1974. živio je sa švajcarskom glumicom Ursulom Andres, koja se 1962. proslavila ulogom u filmu o agentu Džejmsu Bondu „Dr No".
Belmondo sa suprugom rene i ćerkom Florans na odmoru u ŠvajcarskojFoto: picture-alliance/Farabola/Leemage
Belmondo se 2002. ponovo oženio, ali je i njegov drugi brak trajao samo šest godina. Sa suprugom Natali Tardivel dobio je još jednu ćerku.
Francuzi su ga obožavali
Pogled na Belmondovu filmografiju pokazuje da je bio izuzetno produktivan. Polovinu svojih skoro 80 filmova snimio je šezdesetih.
Istakao se u raznim ulogama. Više je volio da glumi u gangsterskim filmovima kao „Bandit Kartuš" (1962), ali je zablistao i u melodrami „Sati puni nježnosti" (1960). Glumio je s najvećim zvijezdama, poput Romi Šnajder ili Alena Delona.
Pored ovog drugog, postao je najpopularniji francuski glumac svoje generacije – njegovi sunarodnici su mu od milja dali nadimak „Bebel".
Od ranih sedamdesetih, Belmondo je sve više snimao trilere i policijske filmove i tako pronašao svoju omiljenu ulogu. Njegov međunarodno najuspješniji film bio je špijunski triler „Profesionalac" (1981). Muziku za film je komponovao Enio Morikone, a naslovna pjesma je svetski poznata. Belmondo je lično učestvovao u snimanju i brojnih spektakularnih i opasnih scena.
Brojne nagrade za životno djelo
Osamdesetih godina Belmondo je sve više glumio u pozorištu i tako se vratio svojim glumačkim korijenima.
Ozbiljna zabrinutost za njegovo zdravlje pojavila se sredinom 2001. kada je Belmondo primljen u bolnicu u Parizu s moždanim udarom. Morao je ponovo da nauči da govori i hoda i vratio se pred kameru tek osam godina kasnije: „Čovjek i njegov pas" (2009.) bio je njegov posljednji film i nije dobro prošao, ni kod publike niti kod kritike. Belmondo se kasnije izvinio, rekavši da mu je taj film pomogao da prevaziđe posljedice moždanog udara.
Udruženje filmskih kritičara Los Anđelesa 2010. dodijelilo mu je nagradu za životno djelo, a godinu dana kasnije za to je u Kanu dobio Zlatnu palmu. Venecija je takođe počastvovala glumca Zlatnim lavom 2016. a u Parizu je 2017. dobio Cezara.
Žan-Pol Belmodno u Kanu 2011. kada mu je dodijeljena nagrada za životno djeloFoto: Getty Images/AFP/V. Hache
Belmondovo djelo čita se gotovo kao rezime istorije francuskog filma. A njegov sin Pol 2014. je snimio omaž svom ocu i tako mu podigao filmski spomenik.
Posljednjih godina se malo čulo o popularnom glumcu. U Francuskoj je, međutim, „Bebel" do kraja slavljen kao superzvijezda – kada bi nastupao u javnosti. Na svoj 80. rođendan u aprilu 2013. na pitanje šta mu je najbolje poželjeti, odgovorio je: „Život, život, život, život".
Ova želja mu sada više ne može biti ispunjena: Žan-Pol Belmondo je „mirno zaspao", citirala je francuska novinska agencija AFP riječi njegovog advokata na Tviteru.
Autori: Zilke Vinš i Nikolaus Fišer
From petty gangster to war hero: Jean-Paul Belmondo's best films
As one of the icons of the French New Wave and Film Noir turns 85, we select the best entries from Jean-Paul Belmondo's filmography. His oeuvre contains something for everyone.
Foto: AFP/Getty Images
The breakthrough: 'Breathless' (1960)
Jean-Luc Godard's cult movie was not Belmondo's debut, but it turned the 26-year-old actor into a star. In "Breathless," Belmondo portrays petty criminal Michel who kills a policeman after having stolen a car. He plans to escape to Italy with his girlfriend, aspiring American journalist Patricia, but she starts questioning her love for him once she learns he is being investigated for murder.
Foto: picture alliance
More than a gangster: 'Léon Morin, Priest' (1961)
When communist Barny (Emmanuelle Riva) meets good-looking priest Léon Morin (Belmondo), they get into a heated debate about God. They begin regularly seeing each other for intellectual conversations, and eventually Barny falls in love with the priest. Critics praised the movie as it shows Belmondo and director Jean-Pierre Melville departing from the gangster films they were known for.
Foto: STUDIOCANAL
A tribute to Film Noir: 'Pierrot le Fou' (1965)
Bored to death with his family and the bourgeois lifestyle, Belmondo as Ferdinand Griffon runs away with his ex-girlfriend, Marianne. They embark on a crime spree through the French countryside, and the journey has a deadly end for Ferdinand after he realizes Marianne has been using him. Jean-Luc Godard's film's title comes from the nickname "Pierrot," or "sad clown," Marianne gives to Ferdinand.
Foto: picture-alliance/United Archives/IFTN
Slapstick humor: 'Up to His Ears' (1965)
Don't hire an assassin to kill you when you're not really sure if you really want to die. That's the moral of "Up to His Ears," directed by Philippe de Broca and starring Jean-Paul Belmondo and former Bond girl Ursula Andress. The slapstick comedy tells the story of a bored millionaire who, after his 10th failed suicide attempt, hires a man to finish the job.
Foto: picture-alliance/Keystone
Inspired by Al Capone: 'Borsalino' (1970)
When Siffredi, played by Alain Delon, and Capella, portrayed by Belmondo, meet for the first time in the 1930s Marseille, they fight over a mutual love interest. But the two quickly become friends doing jobs for local mob bosses. In the end, they decide to become masters of the underworld themselves. The film was a huge success in most of Europe.
Foto: picture alliance/Everett Collection
The police officer: 'Fear Over the City' (1975)
Terror paralyzes Paris when several young women are murdered in a city. As police officer Jean Letellier, Jean-Paul Belmondo is on the killer's track, but also has to deal with infamous gangster Marcucci. If you enjoy a thriller filled with explosions, wild stunts and fast cars, this is the right Belmondo flick for you.
Foto: picture-alliance/United Archives/IFTN
In the secret service: 'The Professional' (1981)
The story of secret agent Beaumont is one of the most sinister of Belmondo's career. After he is ordered to murder an African despot, the French intelligence service changes its mind and hands him over to a detention center in a fictional African country. He flees after two agonizing years and decides to carry out his original mission, and also take revenge on his ex-superiors.
Foto: picture-alliance/United Archives
Typical Belmondo flick: 'Le Marginal' (1983)
Belmondo's appearances in many gangster movies earned him a reputation of a macho man who does not think twice before he acts. It is no surprise that the role of agent Jordan in "Le Marginal" was written especially for him: Jordan is pursuing drug lords in Marseilles when he is transferred to Paris after an accident. That does not prevent him from chasing the original gangsters, however.
Foto: picture-alliance/United Archives/IFTN
Patriotic action: 'The Vultures' (1984)
During the WWII, foreign legionnaire Augagneur and his company are tasked with salvaging gold bars from a deserted Tunisian town and taking them to France. However, the squad is ambushed by the German army, leaving Augagneur and his three comrades as the sole survivors. When the Germans leave, the team must decide what to do with the gold.
Foto: picture-alliance/dpa
Cult actors: 'One Hundred and One Nights' (1995)
Marcello Mastroianni, Alain Delon, Jeanne Moreau, Hanna Schygulla, Harrison Ford, Robert De Niro, Gina Lollobrigida and, of course, Jean-Paul Belmondo are among the many stars of Agnes Varda's "One Hundred and One Nights." The quirky comedy, in which Monsieur Cinema reflects on film history, is an homage to 100 years of cinema.