Kada bi izbori za pokrajinski parlament Saksonije-Anhalta bili održani već naredne nedjelje, CDU bi trenutno osvojila 22 odsto glasova, što bi za tu stranku bio istorijski minimum u ovoj saveznoj pokrajini. U poređenju sa poslednjim istraživanjem „Saksonija-Anhalt trend“ s kraja jula, CDU je ponovo izgubio dva procenta.

Alternativa za Njemačku (AfD) bi trenutno mogla da računa na 42 odsto glasova (+1 u odnosu na jul), čime bi udvostručila svoj rezultat iz 2021. godine i ostvarila najbolji rezultat na pokrajinskim izborima na nivou cijele Njemačke. Ljevica bi trenutno bila na 11 odsto (-2), SPD na osam odsto (+1), a Zeleni na šest odsto (+1). Sve tri stranke time se kreću otprilike na nivou iz 2021. godine. BSW bi sa četiri odsto trenutno ostao ispod cenzusa, kao i FDP sa tri odsto. Sve ostale stranke zajedno bi osvojile četiri odsto.

To je pokazalo reprezentativno predizborno istraživanje ARD, koje je institut za istraživanje javnog mnjenja Infratest dimap sproveo od ponedjeljka do utorka među 1.511 građana Saksonije-Anhalta sa pravom glasa.

Istraživanja nisu prognoze

Ovo istraživanje izričito nije prognoza rezultata izbora. Ono prije pokazuje političko raspoloženje tokom tekuće nedjelje. Pitanje „kada bi izbori bili naredne nedelje“ pokazuje trenutni presjek u procesu formiranja političkog opredjeljenja birača, koji će biti konačno završen tek na dan izbora.

Zbog toga se na osnovu istraživanja samo u ograničenoj mjeri može zaključivati kakav će biti izborni rezultat. Jedan od razloga je to što se mnogi birači opredjeljuju tek u poslednjem trenutku, a završna faza predizborne kampanje tek predstoji.

Nešto više od svakog desetog birača u Saksoniji-Anhaltu (11 odsto) kaže da bi do izbornog dana još mogao da promijeni stranačko opredjeljenje. Kod sedam od deset birača odluka je već čvrsta. Otprilike svaki peti birač (19 odsto) naginje ka tome da ne izađe na izbore, odnosno za sada ne pokazuje sklonost ni prema jednoj stranci. 

Upravo su poslednji pokrajinski izbori u Saksoniji-Anhaltu 2021. godine pokazali kakva dinamika još može da se razvije do izbornog dana. Prije pet godina, mobilizacija birača u završnici kampanje dovela je do toga da CDU značajno poveća, u anketama veoma malu, prednost u odnosu na AfD i potom na dan izbora ubjedljivo odnese pobjedu.

Šulce znatno nepopularniji od prethodnika Hazelofa

Tada se za novi mandat kandidovao izuzetno popularni premijer Saksonije-Anhalta iz redova CDU-a, Rajner Hazelof. Osim toga, među velikim dijelom birača postojao je i interes da se spriječi da AfD postane najjača stranka u ovoj saveznoj pokrajini.

Od tada su se političke okolnosti promijenile – a aktuelni premijer iz CDU Sven Šulce, koji je na toj funkciji od januara, veoma je daleko od rejtinga svog prethodnika.

Šulce je doduše poslednjih mjeseci uspio da poveća prepoznatljivost, ali kada je riječ o ocjeni njegovog političkog rada, kritike preovlađuju: 30 odsto birača daje Svenu Šulceu pozitivnu ocjenu, dok je 46 odsto nezadovoljno njime. Kada je riječ o Rajneru Hazelofu, u junu 2021, uoči pokrajinskih izbora, više nego dvostruko veći broj birača bio je zadovoljan njegovim radom na mjestu premijera – čak 67 odsto. 

Radom vodećeg kandidata AfD Ulriha Zigmunda trenutno je zadovoljno 37 odsto birača, dok je 35 odsto nezadovoljno. Poređenja radi, tadašnji kandidat AfD-a Oliver Kirhner u junu 2021. imao je rejting od svega 13 odsto.

Direktan izbor: CDU i AfD izjednačeni

Kada je riječ o tome ko bi trebalo da bude slijedeći premijer pokrajine, javno mnjenje je podijeljeno. Kada bi premijer mogao da se bira neposredno, 41 odsto birača bi trenutno glasalo za aktuelnog premijera Svena Šulcea (+5 u odnosu na maj), dok bi 39 odsto (+7 u odnosu na maj) izabralo kandidata AfD i njegovog izazivača Ulriha Zigmunda.

Ovdje postoje velike razlike među starosnim grupama. Većinska podrška premijeru iz CDU-a postoji samo među biračima starijim od 65 godina. U svim ostalim starosnim grupama vodi Ulrih Zigmund. 

Pat-pozicija kada je riječ o vođenju pokrajinske vlade

Od 2002. godine CDU je u ovoj saveznoj pokrajini predvodio sve vlade i postavljao premijera – trenutno CDU vlada zajedno sa strankama SPD i FDP.

Sa rezultatima iz aktuelnog istraživanja, nastavak ove koalicije ne bi bio moguć – FDP bi čak ispao iz pokrajinskog parlamenta. Ni AfD ne bi imala većinu i bio bi joj potreban koalicioni partner kako bi mogla da formira vladu, ali su sve ostale stranke takvu mogućnost isključile. Jedino BSW šalje signale da je otvoreniji prema saradnji sa AfD-om. Međutim, toj stranci se u istraživanju predviđa rezultat ispod praga od pet odsto.

CDU bi morao da napravi savez sa SPD-om, Zelenima i Ljevicom – dakle, sa svim strankama koje bi bile zastupljene u pokrajinskom parlamentu, osim AfD.

Kada se bira između vlade koju bi predvodio CDU i vlade koju bi predvodila AfD, postoji pat-pozicija: 42 odsto ispitanika zalaže se za pokrajinsku vladu koju bi vodila AfD, dok 41 odsto želi vladu na čelu sa CDU. Podrška vladi koju bi predvodila AfD prvenstveno dolazi od njenih sopstvenih pristalica. Birači CDU, Zelenih, SPD i Ljevice ubjedljivom većinom žele da CDU bude na čelu naredne pokrajinske vlade.

Većina protiv vlade CDU koju bi podržavala Ljevica

Koalicija CDU, SPD i Zelenih sama po sebi, prema ovim rezultatima, ne bi imala dovoljno mandata. Zato se već mnogo govori i spekuliše o tome kakvu bi ulogu Ljevica mogla da ima nakon izbora u Magdeburgu. Kao uzor mogli bi da posluže Saksonija i Tiringija, gdje se Ljevica takođe iznova uključuje u donošenje pojedinih zakona.

Vlada Saksonije-Anhalta koju bi predvodio CDU, a podržavala Ljevica, ima podršku trećine ispitanika (32 odsto); međutim, većina (59 odsto) odbacuje takvu političku konstelaciju – prije svega pristalice AfD.