Francuska-Njemačka: nejedinstveno prijateljstvo
8. oktobar 2023![](https://static.dw.com/image/64468599_800.webp)
Kada bi se gledalo samo po timovima na društvenim mrežama ministarstava spoljnih poslova Njemačke i Francuske, onda bi to bila samo takva saradnja dvije zemlje. Poslije puča u Nigeru, Francuska je takođe evakuisala Nijemce iz te afričke zemlje. Zahvala njemačke ministarke spoljnih poslova Analene Berbok (Annalena Bearbock) uslijedila je odmah preko Iksa, nekadašnjeg Tvitera: „Hvala vam na ovoj jednostavnoj i pragmatičnoj saradnji u vrijeme krize", objavila je Berbok.
- pročitajte još: Francusko-njemačko prijateljstvo na kušnji
Da Berbok i njena francuska koleginica Katrin Kolona (Catherine Colonna) održavaju bliske odnose jedna je od dobro uigranih priča između Berlina i Pariza. Međutim, dok je Francuskinja takođe evropska ministarka, pozicija Njemačke u EU kontroliše se iz sjedišta vlade, iz ureda saveznog kancelara. Tako da Berbok nema mnogo veze sa tim.
Jedinstvo dvije žene u ministarstvima spoljnih poslova je prije svega: simbolika. Ključevi za paljenje istorijski tako često korišćenog izraza „njemačko-francuski motor“ u Evropskoj uniji – stoje u muškim rukama kod francuskog predsjednika Emanuela Makrona (Emmanuel Macron) i njemačkog kancelara Olafa Šolca. Na kraju, o najspornijim pitanjima se uvijek pregovara u sjedištu vlada.
Spor oko snabdijevanja energijom i odbrane
A gomilaju se i sve deblji dosijei neslaganja, takođe i zbog ruskog rata protiv Ukrajine: posebno u pitanjima kako u budućnosti treba garantovati snabdijevanje Evrope energijom ali i kada se radi o odbrani.
Njemačka i Francuska zapravo žele da zajedno razviju ključne sisteme naoružanja za sredinu ovog vijeka. Uključujući tenk koji prati francuski Leklerk i njemački Leopard 2. Ali od velike ruske invazije na Ukrajinu prošle godine, jagma za njemačkim Leopardom je ogromna dok je interesovanje za zajednički projekat splasnulo - barem među njemačkim proizvođačima.
- pročitajte još: Vojna industrija – konfrontacija Njemačke i Francuske?
U septembru je bio neophodan politički ponovni početak projekta: njemački ministar odbrane Boris Pistorijus (Pistorius) i njegov francuski kolega Sebastijen Lekornju (Sebastian Lecornu) natjerali su svoje vojne oficire da potpišu sporazum kako bi sada zajedno mogli da se razviju zahtjevi za novi tenk. Sastanak se održao u vazdušnoj bazi Evre u sjeverozapadnoj Francuskoj, gdje Nijemci i Francuzi rade u mješovitim timovima.
I saradnja funkcioniše.
Ministri obje zemlje ulažu napore za saradnju
Nijemac Pistorijus započeo je zajedničku konferenciju za štampu na tečnom francuskom. Pistorijus je rekao da je nazvao svog francuskog kolegu pola sata nakon što je prošle godine preuzeo dužnost. Intenzivno radi na bliskoj razmijeni sa Parizom. „To je i razlog zašto smo odmakli dalje sa ovim projektom nego što smo bili prije godinu dana“, rekao je Pistorijus, misleći na razvoj novog tenka.
Slično ministrima spoljnih poslova, ministri odbrane Njemačke i Francuske takođe pokušavaju da pokažu jedinstvo. Ali da li je to dovoljno u ovoj egzistencijalnoj evropskoj krizi prvim sveopštim ratom od završetka Drugog svjetskog rata na njenom istočnom krilu?
Francuska i Njemačka se ne slažu „skoro ni u čemu"
Francuska i Njemačka se ne slažu „skoro ni u čemu" kada je riječ o centralnim političkim pitanjima ovog vremena, kako je nedavno analizirao njemački ministar ekonomije i klime Robert Habek (Habeck). A to daleko prevazilazi rutinska pitanja koja su oduvijek postojala u njemačko-francuskom tandemu: centralna francuska država s jedne strane i savezna Savezna Republika Njemačka s druge uvijek su činile njemačko-francuske kompromise neophodnim u EU. Ovo je nedavno napisao pariski istoričar i njemački naučnik Žak-Pjer Gužon (Jacques-Pierre Gougeon) iz francuskog trusta mozgova IRIS (Institut za međunarodne i strateške odnose).
Francuska i Njemačka: Gubitak ugleda u istočnoj i centralnoj Evropi
„U pozadini rata u Ukrajini i njegovih posljedica, tenzije između dvije zemlje postaju još akutnije jer njemačko-francusku lidersku ulogu u Evropskoj uniji pod znak pitanja stavljaju, između ostalih, baltičke države i Poljska, čiji je premijer čak govorio o oligarhiji", piše direktor istraživanja IRIS-a u nedavnom objavljenom eseju. „Njemačko-francuski tandem je oslabljen kritikama spolja“, rekao je Gužon. I ova kritika je opravdana: tandem je u prošlosti „njegovao previše bliske veze s Rusijom".
EU: Prebacivanje vlasti na istok?
To je razlog gubitka ugleda u istočnoj i centralnoj Evropi. Istovremeno, Njemačka postaje „sve svjesnija svog centralnog položaja u Evropi” i sve više „usmjerava svoj pogled ka istoku”, piše naučnik, pravdajući to takozvanim „Praškim govorom” kancelara Olafa Šolca.
On je prošle godine bio u Pragu – ne pominjući partnerstvo sa Francuskom – formulisao da će se „centar Evrope“ „pomjeriti na istok“ sa mogućim proširenjem EU na Ukrajinu i države zapadnog Balkana. Pritisak raste, piše Francuz Gužon, da Berlin i Pariz postaju temeljniji i redefinišu svoj odnos, „ali bez njegovog slabljenja”.
Pratite nas i na Facebooku, na Twitteru, na YouTube, kao i na našem nalogu na Instagramu