U svijetu vjerovatno gotovo da ne postoji nijedan drugi sport koji je posljednjih godina doživio procvat kao Hajroks (Hyrox). Od osnivanja 2017. godine u Hamburgu, ideja se za svega nekoliko godina razvila u jedan od najbrže rastućih pokreta u svijetu fitnesa.

Iza ovog koncepta stoji dvostruki olimpijski šampion u hokeju na travi Moric Firste, koji je Hajroks osmislio zajedno sa stručnjakom za komunikacije Mihaelom Trautmanom i iskusnim organizatorom sportskih događaja Kristijanom Teckeom.

Njihova osnovna zamisao bila je krajnje jednostavna: stvoriti takmičenje koje povezuje atmosferu trkačkog događaja sa intenzitetom funkcionalnog treninga snage, kakav mnogi poznaju iz teretane.

„Ljudi vole da sami sebi odrede izazov ili da se nadmeću sa drugima, da učestvuju u takmičenju i bore se protiv sopstvenog unutrašnjeg otpora“, objašnjava Firste u razgovoru za DW. Upravo to, kako kaže ovaj 41-godišnjak, pruža Hajroks. Ono što su ljudi i ranije već radili sada je prošireno i pretvoreno u takmičenje.

Hajroks ljudima daje novi cilj

Za svoj koncept osnivači su pažljivo proučili i analizirali stanje sporta u svijetu. Pri tome su ustanovili „da je većina sportova, poput tenisa, fudbala ili sportova sa loptom uopšte, veoma jasno definisana“, kaže Firste.

„Svi oni postoje već stotinama godina, ali jedina oblast sportskog svijeta koja nikada zaista nije bila definisana jeste svijet teretana, odnosno funkcionalni trening. Željeli smo tim ljudima da damo cilj za koji će trenirati – osim toga da budu zdravi ili da dobro izgledaju u ogledalu."

Hajroks je istovremeno jednostavan i zahtjevan: učesnici osam puta prelaze po jedan kilometar na trkačkoj stazi, a poslije svakog kruga čeka ih jedna fitnes-stanica. Guranje i povlačenje sanki, veslanje, berpiji sa skokom u dalj i slične vježbe zahtijevaju od sportistkinja i sportista snagu, izdržljivost i mentalnu čvrstinu.

Takmičenja pojedinačno, u paru i u štafeti

Takmičari nastupaju pojedinačno, u paru ili u štafeti. Oni koji su naročito brzi tokom sezone se kvalifikuju za Svjetsko prvenstvo u Hajroksu. Upravo ta mješavina masovnog sporta i vrhunskog sportskog nadmetanja čini ovu disciplinu privlačnom, jer početnici mogu da savladaju istu stazu kao i svjetska elita – samo sopstvenim tempom.

„Niko ne završi trku, a da mu je ostalo još snage, svi su potpuno iscrpljeni. Ali svako razmišlja o tome da sljedeći put bude brži“, kaže Firste. Za njega je to definicija uspjeha. Hajroks, naravno, nije jedini ispravan način treniranja. „Ali jeste dobar način da se pripremite za takmičenje.“

Standardizovani format omogućava i da se rezultati širom svijeta neposredno porede – bez obzira na to da li je riječ o Hamburgu, Londonu, Njujorku ili Sidneju. Zato je priliv učesnika posljednjih godina bio veoma veliki. A uspjeh je osnivačima dao za pravo.

Stoprocentni rast za kratko vrijeme

„Bila su dva presudna trenutka. Na našem prvom okupljanju sa 650 učesnika – što je tada bilo ogromno za jedan fitnes događaj – shvatili smo: ovo može da funkcioniše. Drugi trenutak bio je poslije korone, 2022. godine u Londonu. Tada je naš događaj prvi put bio rasprodat“, objasnio je Firste u oktobru 2025. godine u intervjuu za „Sports ilustrejtid".

U sezoni 2022/23. oko 90.000 sportistkinja i sportista učestvovalo je na takmičenjima u Hajroksu, dok je 2025. godine broj već porastao na više od 650.000 učesnika. „Gdje god smo do sada otišli, imali smo ogroman rast u prve dvije do tri godine", objašnjava taj preduzetnik za DW.

„Nije postojalo nijedno tržište koje nije raslo za 100 odsto od jednog događaja do drugog. To pokazuje: proizvod funkcioniše, to je sjajno iskustvo za ljude koji učestvuju.“

San o Olimpijskim igrama 

A procvat se nastavlja: u aktuelnoj sezoni očekuje se da će znatno više od milion sportistkinja i sportista širom svijeta učestvovati na događajima Hajroksa. „To pokazuje da nismo ni trend ni niša", kaže sa zadovoljstvom Firste. „To pokazuje da smo stigli u svijet sporta." Hajroks je, smatra Firste, poput velikog sportskog festivala, uporedivog sa muzičkim festivalima.

Odavno Hajroks nije kod kuće samo u Njemačkoj već postoji u oko 30 zemalja i više od 85 gradova. Studije ovoj seriji takmičenja pripisuju izuzetan rast, sa stotinama trka i više od 278.000 naučno evidentiranih takmičara koji su završili trku samo do sezone 2023/24.

Za uspjeh ovog projekta suosnivač Firste preuzeo je i finansijski rizik. „Mnogo sam uložio, sastajao se sa ljudima koji godinama rade u ovoj industriji", kaže on. „Morao sam sve da stavim na kocku da bih stigao tamo gdje sam sada i da bih postao dio ovog tima." U uspjeh Hajroksa nikada nije sumnjao, ali nije očekivao da će postati toliko veliki.

Firste i njegov tim sanjaju o još većim ciljevima, jer bi Hajroks u budućnosti trebalo da bude dio Olimpijskih igara. „Naš san je da 2032. godine budemo u olimpijskom programu u Brizbejnu", rekao je Firste za „Sports ilustrejtid". U osnovi, cilj je da Hajroks nastavi da raste i postane jedan od najvećih sportskih pokreta na svijetu.