„Zaista je nadrealno. Voziti se timskim autobusom kroz ove ulice i sve to doživjeti – stvarno je baš sjajno“, rekao je Moric Vagner na margini jednog treninga uoči NBA utakmice njegovog Orlando Medžika protiv Memfis Grizlija u Berlinu.

Vagner je jedan od trojice njemačkih košarkaških profesionalaca u Medžiku koji će učestvovati u prvoj regularnoj NBA utakmici na njemačkom tlu. Preostala dvojica su Moricov mlađi brat Franc Vagner i Tristan da Silva.

NBA (National Basketball Association) je sjevernoamerička profesionalna košarkaška liga i smatra se najboljom košarkaškom ligom na svijetu. Već godinama redovno organizuje utakmice u inostranstvu kako bi oduševila tamošnje navijače i otvorila nova tržišta. Sada je po prvi put na redu Njemačka. Istina, ranije je bilo pripremnih utakmica na njemačkom tlu, ali regularna sezonska utakmica – nikada do sada.

Za braću Vagner ova utakmica ima posebno značenje. Rođeni su i odrasli u Berlinu i upravo ovdje su naučili da igraju košarku.

„Sama utakmica zapravo i nije toliko važna“, rekao je Moric Vagner. „Biti ovdje, voziti se kroz grad, vidjeti naše prijatelje i spojiti naša dva svijeta – to za mene znači sve.“

Uzor narednoj generaciji

Ipak, braća Vagner nisu došla u domovinu samo zbog zabave i porodičnog okupljanja, već se nadaju da će gostovanje u Berlinu imati i pozitivan uticaj na njemačku košarku.

„Cilj ovog putovanja je da to približimo svima koji žive u Njemačkoj i Berlinu. Ranije je NBA svijet djelovao jako daleko“, rekao je Franc Vagner. „Moricu i meni je cilj da taj put učinimo jasnijim za narednu generaciju.“

„Franc i ja osjećamo veliku zahvalnost što možemo da budemo dio talasa mladih njemačkih igrača koji su postigli nešto u sportu“, rekao je stariji brat Moric. „Za sportistu je nešto sasvim posebno kada primijeti da postoji efekat koji prevazilazi lični uspjeh.“ 

Moric Vagner igra u NBA ligi od 2018. godine. Medžik, za koji nastupa od 2021, već mu je četvrti tim. Brata Franca je takođe 2021. godine na draftu izabrao upravo Orlando kao deveti pik. Nakon prve tri profesionalne sezone klub mu je produžio ugovor – pet godina za garantovanih 224 miliona američkih dolara.

Obojica braće bili su dio njemačke reprezentacije koja je, predvođena Denisom Šrederom, 2023. senzacionalno osvojila titulu svjetskog prvaka. Osvojenu titulu prvaka Evrope 2025. Moric Vagner je propustio zbog povrede, ali su Franc Vagner i Tristan da Silva bili dio tog tima. 

Tuomas Iisalo – dijete Bundeslige u NBA

Pored braće Vagner i Da Silve, i trener Memfis Grizlija ima vezu sa Njemačkom. Finac Tuomas Iisalo bio je sedam godina trener u Bundesligi – u Krajlsheimu (2016–2021) i Bonu (2021–2023). Nakon toga je preko Pariza stigao u NBA.

Ovaj četrdesettrogodišnjaka pamti Berlin još iz ranog djetinjstva. Iisalov otac je osamdesetih godina radio kao dopisnik jednog finskog lista u Istočnom Berlinu.

Sa porodicom je tada živio „pored Špreje“, prisjeća se on, ali kaže da je bio veoma mali. „Vratili smo se prije nego što sam napunio pet godina. Sećanja su izbledjela.“

Evropska ofanziva NBA – Njemačka u fokusu

Kako bi doprla do što većeg broja navijača u Njemačkoj, marketinška mašinerija NBA radi punom parom. Po dolasku su svi igrači Medžika defilovali pored fotografa držeći male njemačke zastave.

Pozirali su ispred Brandenburške kapije, sastali se sa njemačkom NBA legendom Dirkom Novickim i još mnogo toga – sve detaljno dokumentovano na društvenim mrežama lige i kluba.

Tamo su američki saigrači braće Vagner mogli da probaju njemačke slatkiše poput gumenih bombona, a bili su i izazvani da izgovore komplikovane njemačke riječi kao što su „Quietscheentchen“ ili „Donaudampfschifffahrtsgesellschaft“.

Marketing je, uprkos nostalgiji braće Vagner vezanoj za Berlin, glavni motiv NBA kada je riječ o prvoj ligaškoj utakmici u Njemačkoj. Slično kao što Nacionalna fudbalska liga (NFL) već godinama organizuje utakmice u Njemačkoj, sada bi trebalo da se osvoji i njemačko košarkaško tržište. Tri dana nakon berlinske utakmice, Medžik i Grizliji igraju još jednu utakmicu u Londonu. 

„Ne vjerujem da evropska košarka doseže raznovrsnu i veliku globalnu publiku koju bi mogla da dosegne i koju NBA već doseže“, rekao je tim povodom Džordž Aivazoglu, generalni direktor NBA Evrope. Evropska poslovna jedinica NBA ima sjedište u Londonu i zadužena je za predstavljanje i širenje NBA brenda u Evropi. 

NBA želi trajno da se učvrsti u Evropi i da pod svojim okriljem osnuje sopstvenu ligu kao ogranak NBA na evropskom kontinentu. Već u oktobru 2027. trebalo bi, u saradnji sa svjetskom košarkaškom federacijom FIBA, da bude osnovana NBA Evropa. Ove nedjelje počinju intenzivni razgovori sa zainteresovanima koji žele da postave tim u toj ligi.

„Među njima su investitori i timovi. Neki od tih timova su već postojeći košarkaški klubovi, dok su drugi fudbalski klubovi koji su veoma zainteresovani da izgrade košarkaški program kao dio NBA Evrope“, objasnio je Aivazoglu.

Iz Nemačke se kao kandidati pominju ALBA Berlin i Bajern Minhen, a u opticaju je i Borusija Dortmund. Ipak, čini se da je sukob oko prevlasti na evropskom košarkaškom tržištu sa Evroligom, dosadašnjim liderom, unaprijed programiran.

Aivazoglu vjeruje da košarka u Evropi može po interesovanju navijača da sustigne fudbal. „To je drugi najpopularniji timski sport“, rekao je on. Osim toga, košarka raste brže od fudbala.

Ogromno interesovanje, visoke cijene

Interesovanje za NBA i povratak braće Vagner u Berlin u svakom slučaju je ogromno. Stotine hiljada ljudi su se registrovale samo da bi imale priliku da dođu do karata. Međutim, hala ima svega oko 17 000 mjesta, pa je većina zainteresovanih ostala praznih ruku.

Mnoge su vjerovatno odbile i visoke cijene koje je trebalo platiti da bi se prisustvovalo utakmici. Dan uoči meča još je bilo nekoliko preostalih karata – u zavisnosti od blizine terena, koštale su između 253 i 1115 evra.

Inače, između 150 i 200 karata su sami kupili braća Vagner. Ako već imaju priliku da igraju u svom rodnom gradu, onda bi i što više članova porodice i prijatelja trebalo da bude prisutno.

„Za mene će ovo vjerovatno biti jedna od stvari koja je najviše kul u cijeloj karijeri “, rekao je Moric Vagner. „To mnogo znači za nas, našu porodicu i prijatelje.“