Njemačka raketa-nosač Spektrum stigla je do niske Zemljine orbite i tamo isporučila svoj teret. Evropska svemirska agencija ESA potvrdila je uspjeh leta rakete koju je razvila bavarska kompanija Izar Aerospejs.

Spektrum je poletio u subotu u 22:12 po srednjoevropskom vremenu sa svemirskog centra Andeja na sjeveru Norveške. To je prvi put da je privatno razvijena raketa lansirana sa evropskog kontinenta stigla do Zemljine orbite.

„U orbiti smo! I ispisali smo evropsku istoriju”, saopštila je kompanija Izar Aerospejs na platformi Iks.

Direktor kompanije Danijel Mecler (34) izjavio je da je obezbjeđivanje pristupa svemiru i dalje jedan od najvećih izazova za svemirsku industriju i nacionalnu bezbjednost.

Pet satelita i tehnološki eksperiment

Spektrum je dvostepena raketa visoka 28 metara i prečnika dva metra. Ima deset motora i koristi tečni kiseonik i propan kao gorivo. Projektovana je za transport manjih i srednjih satelita, a u nisku Zemljinu orbitu može da ponese teret težak do jedne tone.

Prvi stepen se nakon završetka rada odvaja i pada u unapred određenu zonu mora. Gornji stepen nastavlja put do orbite, gdje oslobađa satelite. On bi kasnije trebalo da uđe u Zemljinu atmosferu i izgori, u zavisnosti od visine i oblika njegove putanje.

Na raketi se nalazilo pet malih satelita evropskih univerziteta i kompanija, kao i jedan tehnološki eksperiment.

Među njima su bili satelit CyBEEsat Tehničkog univerziteta u Berlinu, TriSat-S Univerziteta u Mariboru, FramSat-1 Norveškog univerziteta za nauku i tehnologiju, SpaceTeamSat1 tima Tehničkog univerziteta u Beču i Platform 6 kompanije EnduroSat.

Na Spektrumu se nalazio i tehnološki eksperiment Let It Go njemačke kompanije Dcubed. Za razliku od satelita, taj eksperiment nije bio predviđen za odvajanje, već je ostao pričvršćen za gornji stepen rakete.

Nakon što je stigao do prve putanje oko Zemlje, gornji stepen rakete nastavio je let kako bi obavio planirane manevre i oslobodio satelite. ESA je potom saopštila da je Spektrum isporučio svoj teret u nisku Zemljinu orbitu.

„Njemačka zna kako se osvaja svemir”

Njemačko Ministarstvo za istraživanje, tehnologiju i svemir nazvalo je uspješan let prekretnicom.

„Njemačka zna kako se osvaja svemir”, saopštilo je Ministarstvo, dodajući da je riječ o „prekretnici koja na impresivan način pokazuje inovacionu snagu i tehničko znanje naše zemlje”.

Savezna ministarka za istraživanje Doroteja Ber (CSU) ocijenila je da taj „veliki uspjeh” pokazuje da Njemačka „smjelim istraživanjima, održivom industrijskom politikom i prekograničnom saradnjom” učestvuje u oblikovanju budućnosti svemirskih letova.

Generalni direktor ESA Jozef Ašbaher ocijenio je da je riječ o istorijskom lansiranju i prvoj raketi jednog od učesnika evropskog programa za razvoj novih svemirskih prevoznika koja je stigla do orbite.

„Spektrum je sasvim doslovno odgovorio na izazov i isporučio svoj teret u nisku Zemljinu orbitu”, izjavio je Ašbaher, nazvavši to izuzetnim dostignućem njemačke kompanije osnovane prije samo osam godina.

Drugi pokušaj bio uspješan

Prvi probni let Spektruma, u martu 2025. godine, trajao je samo oko 30 sekundi i završio se padom rakete nedaleko od mjesta lansiranja. Kompanija je taj pokušaj ipak ocijenila kao uspješan jer je tokom leta prikupila podatke važne za dalji razvoj rakete.

Drugi let imao je dva cilja: da posluži za kvalifikaciju rakete i da prvi put ponese teret u orbitu. Lansiranje je bilo planirano još za januar, ali je nekoliko puta odlagano zbog tehničkih problema i nepovoljnih vremenskih uslova.

Korak ka evropskoj nezavisnosti

Kompanija Isar Aerospejs osnovana je 2018. u Otobrunnu kod Minhena i razvija rakete za komercijalno lansiranje malih i srednjih satelita. U kompaniji radi više od 400 ljudi iz preko 50 zemalja.

Uspješan let Spektruma trebalo bi da doprinese nastojanjima Evrope da postane manje zavisna od američkih i drugih vanevropskih kompanija za lansiranje satelita.

Lansiranje je podržano u okviru programa Boost ESA. Izar Aerospejs je time ostvario i jedan od ključnih ciljeva Evropskog raketnog izazova: da najkasnije do 2027. godine izvede uspješno orbitalno lansiranje.