Šta jedno partnerstvo gradova može da postigne, građani grada Surifa na jugu Zapadne obale mogu da iskuse u svakodnevnom životu. Od 2021. godine ovaj grad ima partnerstvo sa opštinom Nojvid u jugozapadnoj Njemačkoj.

Partnerstva gradova su prijateljski odnosi između dva grada u različitim zemljama, koji prvenstveno služe susretima i kulturnoj razmjeni. Takođe može doći i do ekonomske saradnje, koja se obično odvija na nekomercijalnom nivou.Osjetljive političke teme, kao što je trenutnorat u Pojasu Gaze, svjesno igraju sporednu ulogu u ovim partnerstvima – da partneri ne bi upali u političke zamke.

To važi i za partnerstvo između palestinskog grada Surif i njemačkog grada Nojvid. U okviru te saradnje, uz podršku iz Nojvida, izgrađen je novi zdravstveni centar u Surifu. U centru se medicinski tretiraju djeca sa invaliditetom. Djeca sa poteškoćama u hodanju dobijaju tehnička pomagala zahvaljujući kojima mogu ponovo da se kreću dostojanstveno i samostalno.

Centar popunjava važnu prazninu u zdravstvenoj zaštiti grada koji broji oko 18.000 stanovnika, kaže Jozef Frajze, organizator partnerstva. Surif nema sopstvenu bolnicu, objašnjava ovaj mirovni pedagog za DW. Centar obezbjeđuje pacijentima prvu dijagnozu, na osnovu koje oni mogu da se upute u bolnice u Vitlejemu ili Hebronu, do kojih je znatno teže doći.

Privatna prijateljstva kao početak

Centru pripada i park prilagođen osobama sa invaliditetom, koji je otvoren za sve građane i građanke. Tamo se zajedno igraju djeca sa invaliditetom zajedno sa ostalom djecom. Njihov zajednički smijeh donosi mjestu veselu i bezbrižnu atmosferu.

Centar ima već višegodišnju istoriju, kaže gradonačelnik Surifa, Ijad Hamidat, u intervjuu za DW. Prvi kontakti datiraju iz 2018. godine. Tada su privatna prijateljstva građana iz oba mjesta dala početni impuls za partnerstvo gradova. „Iz toga se razvila institucionalna saradnja. Ona je pak dovela do ozbiljnih razvojnih projekata.“

„Nije privremena priča“

Surif  je za zdravstveni centar obezbijedio zgradu i medicinsko osoblje. U međuvremenu je Nojvid, putem programa „Nakuba“ koji finansira njemačko Ministarstvo za ekonomsku saradnju i razvoj (BMZ), obezbijedio ukupno 46.000 evra za kupovinu medicinske opreme i kreveta.

Kasnije je centar dobio licencu pod imenom „Vaše zdravstveno dobrotvorno udruženje" (Your Health Charitable Association). Danas oko 400 ljudi koristi besplatne fizioterapeutske i medicinske usluge.

„Ovo partnerstvo nije privremena priča“, kaže Hamidat. „Naprotiv, trebalo bi da podstakne i druge gradove da se povežu.“

Saradnja se proteže i na tehničke projekte, kao što je komunalno upravljanje vodom. Inženjeri iz obje opštine razmijenili su stručna znanja. Tim iz Surifa upoznao se sa najnovijom njemačkom tehnologijom u distribuciji vode i održavanju mreže.

Keln–Vitlejem: prvo njemačko-palestinsko partnerstvo

Pored Surifa i Nojvida postoje i druga njemačko-palestinska partnerstva gradova. Između Vitlejema i Kelna ono postoji još od 1996. godine. „Ovo partnerstvo nije bilo nimalo uobičajeno“, kaže Karmen Gatas, šefica za odnose s javnošću grada Vitlejema za DW. „Jer to je bilo prvo partnerstvo između jednog njemačkog i jednog palestinskog grada." Keln i Vitlejem povezuju važni duhovni simboli: Crkva Rođenja Hristovog u Vitlejemu i Kelnska katedrala. „Danas se, kao znak našeg prijateljstva, jedan kamen iz Kelnske katedrale nalazi na trgu Madbaseh u starom gradu Vitlejema."

„Ovo partnerstvo je nastalo iz želje da se grade mostovi kroz dijalog i direktne susrete“, kaže Sabine Voclav, portparolka grada Kelna u intervjuu za DW. Posebno se željeli da podstaknu susrete mladih, studenata i sportista. Kroz zajedničke inicijative željeli su da promovišu međusobno razumijevanje, povežu ljude i razbiju predrasude. „Sve to doprinosi tome da ljudi izgrade trajne međusobne odnose.“

Ubrzo su ovi principi pretočeni u konkretne projekte. Tako je njemačka strana podržala restauraciju Crkve Rođenja Hristovog u Vitlejemu sa 66.000 evra. Osim toga, Keln je svojoj partnerskoj opštini poklonio više bicikala i omogućio palestinskim ženskim fudbalskim timovima da učestvuju na turnirima u Njemačkoj. Takođe je ručni rad iz Vitlejema postao važan dio božićnih vašara u Kelnu.

Inicijative se nastavljaju u novim oblastima. Tako su, na primjer, između 2020. i 2023. godine, uz podršku njemačkog Ministarstva za ekonomsku saradnju i razvoj, u Vitlejemu zamijenjene ulične svetiljke. Stotine starih lampi zamijenjene su energetski efikasnim, solarnim svjetlima. „Ovaj projekat nije bio samo ekonomski, već i pedagoški vrijedan“, kaže Karmen Gatas. „Na njegovom primjeru više od 200 učenika naučilo je kako da odgovorno upravljaju svojom potrošnjom energije.“

Ukupno 18 partnerstava

U Njemačkoj partnerstva gradova podržava i (GIZ). To se uglavnom realizuje preko Servisne jedinice za opštine u organizaciji Jedan svijet. Cilj je da se „podstakne socijalni i ekonomski razvoj u palestinskim opštinama i poboljša kvalitet života ljudi", kaže portparol Njemačkog društva za međunarodnu saradnju za DW. Za njemačke opštine, ova partnerstva nude važne uvide u to kako mogu da podrže gradove u teškim okolnostima, te da pronađu inovativna rješenja za javne usluge i ojačaju stratešku saradnju.

U zvaničnom saopštenju Njemačkog društva za međunarodnu saradnju navodi se da je ova podrška do sada doprinijela uspostavljanju osamnaest partnerstava između njemačkih i palestinskih opština. Fokus je na oblastima kao što su upravljanje otpadom, inkluzivni urbani razvoj i tehnologija u oblasti vodosnabdijevanja.