Iako se činilo da je Kosovo nakon vanrednih parlamentarnih izbora 28. decembra 2025. konačno prevazišlo višemjesečni politički zastoj, sada je opet mnogo toga neizvjesno. Centralna izborna komisija (CIK) je 19. januara 2026. naredila ponovno brojanje svih glasova.

Do toga je došlo zbog značajnih neslaganja prilikom djelimičnog ponovnog brojanja glasova na nekoliko biračkih mesta. Tom prilikom ukupna raspodjela glasova među pojedinačnim strankama ostala je uglavnom nepromijenjena, ali je CIK uočio značajna neslaganja u glasovima datim različitim kandidatima na stranačkim listama. Samo u opštini Prizren, CIK je utvrdio da je preko 20.000 glasova pogrešno pripisano pogrešnim kandidatima.

Nacionalna koordinatorka za izbore Laura Pula pozvala je šefove lokalnih tužilaštava da prikupe informacije i dokaze o mogućim prekršajima vezanim za izbore u svim opštinama.

Šta sve povlači sa sobom ponovno brojanje glasova?

Politički posmatrači smatraju da je odluka Centralne izborne komisije neophodna za zaštitu integriteta izbora. Istovremeno, taj proces nosi rizik od značajnih proceduralnih kašnjenja i potencijalno nove institucionalne krize. Nakon prethodnih parlamentarnih izbora u februaru 2025. godine, na Kosovu je mjesecima trajala politička paraliza.

Ponovno prebrojavanje svih glasova moglo bi da odloži potvrđivanje konačnih rezultata izbora, a zbog toga i dalji politički proces, na primjer konstituisanje parlamenta. Pošto mandat sadašnje predsjednice Vjose Osmani ističe, parlament takođe početkom marta mora i da izabere novog šefa države. Ne postoji jasna regulativa za slučaj da parlament nije konstituisan i ne izabere predsjednika/nicu na vrijeme.

Novi rezultati ne prije sredine februara

Eugen Cakoli iz Kosovskog demokratskog instituta (KDI), mreže nevladinih organizacija koje prate izborne procese, procjenjuje da će ponovno prebrojavanje glasova sa svih biračkih mesta trajati najmanje još dvije nedjelje.

„Nakon što se završi ponovno prebrojavanje, počinju rokovi za podnošenje žalbi na postupke sprovedene u centrima za brojanje, što može da potraje i do dvanaest dana“, objasnio je Cakoli na Fejsbuku. „Te žalbe zatim mogu ponovo da se ospore, sa sličnim rokovima, što može da potraje ukupno do još 13 dana.“

Zato bi, prema Cakoliju, potvrđivanje rezultata u najboljem slučaju mogla da se završi do sredine februara, a u najgorem do kraja februara ili čak početkom marta – u zavisnosti od odluka u vezi s eventualnim žalbama.

Strah od institucionalnih blokada

Ta potencijalna kašnjenja posebno su kritična u svjetlu trenutne situacije na Kosovu, kaže politički analitičar Artan Muhadžiri.

Nakon parlamentarnih izbora u februaru 2025, Aljbin Kurti, lider stranke „Samoopredjeljenje", koja je do tada vladala s apsolutnom većinom, nije uspio da formira funkcionalnu vladu više od deset mjeseci, uprkos tome što je pobjedio na izborima. Kurtijeva stranka je, naime, osvojila najviše glasova - 42 odsto, ali opozicione stranke su odbile da s njim formiraju koaliciju. Uslijedili su mjeseci političkog zastoja, koji je odblokiran tek s vanrednim izborima u decembru.Aljbin Kurti je, naime, ubjedljivo pobijedio na izborima u decembru osvojivši više od 51 odsto glasova.

U intervjuu za DW, analitičar Muhadžiri upozorava da bi političke stranke mogle da iskoriste zakonske rokove za stvaranje novih institucionalnih blokada. To bi moglo da „dovede u pitanje temelje državnog sistema“, pa čak i da stvori „institucionalni vakuum“.

„Odsustvo tri stuba države – parlamenta, vlade i predsjednika – bila bi politička tragedija. Zato ova, sada već gotovo tradicionalna neodgovornost političkog rukovodstva i stranaka, mora da se okonča“, zahtijeva Muhadžiri.

Ekonomske posljedice već se osjećaju. To što kosovski parlament nije formiran blokira pristup 882 miliona evra iz Plana reformi i rasta Evropske unije, kao i više od 120 miliona evra iz tri sporazuma sa Međunarodnim udruženjem za razvoj (IDA) Svjetske banke. Ti međunarodni sporazumi su predstavljeni poslanicima osmog zakonodavnog mandata krajem 2024. godine i od tada čekaju ratifikaciju.

Kašnjenja u konstituisanju parlamenta mogla bi da imaju dalje ekonomske posljedice po Kosovo. Najveći rizik je da budžet za 2026. možda neće biti usvojen do 28. februara. Nakon tog datuma, ne mogu se donositi nikakve odluke o raspodjeli sredstava, a to utiče i na plate državnih službenika, penzije i socijalna davanja.