1. Idi na sadržaj
  2. Idi na glavnu navigaciju
  3. Idi na ostale ponude DW-a

Preminuo Momčilo Krajišnik

15. septembar 2020

Prvi predsjednik Narodne skupštine RS Momčilo Krajišnik, premio je u Banjaluci od posljednica virusa korona. Presudom tribunala u Hagu osuđen je na 20 godina zatvora za zločine tokom 1990-ih.

Momčilo Krajišnik
Momčilo KrajišnikFoto: klix.ba

Ko je bio Momčilo Krajišnik

Po zanimanju ekonomista, jedan od osnivača Srpske demokratske stranke, na izborima 1990. Momčilo Krajišnik (75), izabran je za poslanika na listi SDS-a a ubrzo nakon toga i za predsjednika Narodne skupštine BiH, na čijem je čelu bio od 21. decembra 1990. do 7. aprila 1992. godine, kada su se srpski poslanici povukli na Pale.

Bio je učesnik mirovnih pregovora u Dejtonu 1995. godine a iz tog perioda će ostati upamćen kao beskompromisan tokom pregovora. Tadašnji specijalni američki izaslanik za Balkan, Ričard Holbruk opisao ga je kao “Gospodin Ne” upravo zbog takvog stava. Mada presudnu ulogu u tom pregovorima nikada nije imao. 

Nakon rata, od 1996. do 1998. obavljao je funkciju srpskog člana Predsjedništva BiH. Uhapšen je na Palama u aprilu 2000. godine i prebačen u pritvor Haškog tribunala. Optužen je za zločin protiv čovječnosti, etničko čišćenje i genocid u Bosni i Hercegovini, a 27. septembra je proglašen krivim za istrebljenje, ubistva, progone na rasnoj i vjerskoj osnovi, deportacije i nečovječno postupanje kao i za zločine protiv čovječnosti. Oslobođen je optužbe za genocid.

Povratak iz Haga

Sud mu je u prvostepenom postupku izrekao kaznu od 27 godina zatvora a kasnije smanjio na 20. Pušten je na slobodu u avgustu 2013. nakon odslužene dvije trećine kazne. Većinu kazne (devet godina) proveo je u pritvoru tribunala, ali je posljednje četiri i po godine proveo u zatvoru u Velikoj Britaniji, gdje je prebačen odmah nakon izricanja konačne presude tribunal.

Po dolasku u Banjaluku iz Haga, odakle je otišao na Pale, gdje mu je bio organizovan doček, rekao je da mu se čini da sve sanja. 

"Ja ne znam zašto je doček organizovan. Ja sam, ipak, ratni zločinac”, rekao je Krajišnik. "Sve što se danas dešava, kao da sanjam, kao da sam došao sa onog svijeta”, rekao je tada Krajišnik.

Asocijacija

Krajišnik je nedavno izazvao oštru reakciju javnosti u RS, posebno boračkih kategorija, nakon što je u ime poslanika prvog saziva Narodne skupštine, zatražio isplatu naknada za period od pet i po godina tadašnjim funkcionerima.

Kada je pušten iz zatvora 2013. godine, gdje je odslužio kaznu za zločin protiv čovječnosti, Momčilo Krajišnik je planirao da se posveti poslu na benzinskoj pumpi na Palama. Međutim, stao je na čelo Asocijacije „Stvaraoci Republike Srpske“, koju finansira Vlada RS. Cilj ove, kako sebe nazivaju, nepolitičke organizacije je „zalaganje za ostvarivanje načela i principa na kojima je zasnovana Republika Srpska”.

pročitajte i: Rat u odijelima i privilegije

Krajišnik se do sredine 1990. godine nije uopšte bavio politikom, bio je jedan od direktora finansijskih službi sarajevskog Energoinvesta. Iako nije imao većih političkih angažmana u SDS-u do tada, nakon prvih višestranačkih izbora 1990. predložen je kao kandidat ove stranke za predsjednika Skupštine BiH.  Političku karijeru je okončao u aprilu 2000. godine, kada je uhapšen i prebačen u Hag.

Čitajte nas i preko DW-aplikacije za Android

Preskoči naredno područje Više o ovoj temi