„Meklenburg-Prednja Pomeranija“: za francuskog radijskog voditelja već i sam naziv predstavlja izazov. A prije samo dvije nedjelje morao je da se navikne i na „Saksoniju-Anhalt“. Dvije njemačke savezne pokrajine o kojima u Francuskoj gotovo niko ništa ne zna, ali koje su se sada ipak našle među glavnim vijestima.

Interesovanje francuskih medija za Njemačku, posebno radija i televizije, obično je prilično skromno. Sada je, međutim, drugačije. List „Le Mond“ ocjenjuje da ispadanje CDU iz pokrajinskog parlamenta Meklenburga-Prednje Pomeranije predstavlja „istorijski poraz“ za kancelara Fridriha Merca i njegovu stranku.

„Njemačka u šoku“, naslov je konzervativnog „Figaroa“ poslije izbora u Saksoniji-Anhalt. Interesovanje francuskih medija za Njemačku trenutno je toliko da se dopisnici iz Francuske vjerovatno ne sjećaju da je ikada bilo veće. Uspon AfD doveo je Njemačku na naslovne strane širom Francuske.

Ministar Adad: Težak trenutak za cijelu Evropu

I pojedini predstavnici francuske politike kažu da su „u šoku“. Vladin tabor zabrinut je za političku stabilnost najvažnijeg partnera, iako upravo Francuska u tom pogledu teško može da posluži kao svijetao primjer.

Ako neka njemačka savezna pokrajina dospije u ruke stranaka poput AfD, to je „veoma zabrinjavajuće“, ocijenio je francuski ministar finansija Rolan Leskir, reagujući na izbore u Saksoniji-Anhalt. Njegov kolega iz vlade, ministar za evropska pitanja Benžamen Adad, strahuje čak od „teškog trenutka za cijelu Evropu“.

Melanšon: Uspon fašizma u Njemačkoj

Drugi u rezultatima izbora vide potvrdu sopstvenog nepovjerenja prema Njemačkoj.

Za predsjedničkog kandidata stranke krajnje ljevice Nepokorena Francuska, Žan-Lika Melanšona, desni ekstremisti su se vratili u Njemačku. On iz toga zaključuje da Njemačkoj ni u kom slučaju ne bi trebalo dozvoliti da izgradi najjaču konvencionalnu vojsku u Evropi. Melanšon na mreži Iks govori čak o „usponu fašizma“. To je za Francusku „neprihvatljivo“. Njegov stranački kolega Manuel Bompar naziva AfD „otvoreno neonacističkom“.

U različitim izjavama u Francuskoj osjeća se zabrinutost da bi Njemačka mogla ponovo da sklizne u desničarski ekstremizam i nacionalizam. Čini se kao da se s druge strane Rajne iznenada ponovo pojavljuju odavno nestali duhovi prošlosti.

Bez čestitke Nacionalnog okupljanja

Samo je jedna stranka upadljivo uzdržana: desničarsko-nacionalističko Nacionalno okupljanje Marin Le Pen. Ta stranka je u Francuskoj u međuvremenu prodrla duboko u građanski sloj biračkog tijela. Marin Le Pen tu strategiju naziva „dedemonizacijom“ i želi da ostane pošteđena posljedica lošeg imidža koji AfD ima u Francuskoj.

Veze AfD s neonacistima u Francuskoj privlače posebnu pažnju. I zato iz Nacionalnog okupljanja nema ni čestitki ni priznanja za stranku koja je do prije nekoliko godina bila njegov partner. Naprotiv, predsjednik Nacionalnog okupljanja Žordan Bardela naglašava distancu prema AfD.

Desnica u dvije zemlje - sličan program, različit nastup

Ipak, dvije stranke imaju očigledne programske sličnosti kada je riječ o odnosu prema Evropskoj uniji i zahtjevima za restriktivniju politiku prema migrantima.

Politikološkinja Valeri Igune, koja istražuje desničarski ekstremizam u Francuskoj, smatra da je glavna razlika u njihovom nastupu. AfD sada veoma otvoreno pokazuje svoju radikalnost, a posebno netrpeljivost prema strancima.

Marin Le Pen se, kaže Igune, izražava „drugačije, pa dio stanovništva njene stavove i doživljava drugačije“. Le Pen želi drastično da oteža doseljavanje u Francusku i da određena socijalna davanja budu dostupna samo francuskim državljanima.

Međutim, Le Pen i Nacionalno okupljanje bar ne govore tako otvoreno o masovnim deportacijama i vraćanju migranata, što zahtijeva AfD. Igune smatra da je upravo zbog umjerenijeg jezika dio francuskih birača „prešao Rubikon“: iako su ranije odlučno tvrdili da nikada neće glasati za desnicu, danas su spremni da to učine.

Nikad slabija vođstva Njemačke i Francuske

Za taj dio francuskog biračkog tijela ne mora da predstavlja protivrječnost to što je ono danas šokirano izbornim uspjehom AfD u Njemačkoj, a što bi na predsjedničkim izborima u Francuskoj u maju ipak moglo da glasa za Marin le Pen.

Pored zabrinutosti zbog uspona desničarskih stranaka, u Francuskoj se, najkasnije poslije drugog izbornog debakla CDU na pokrajinskim izborima u istočnoj Njemačkoj, govori i o početku kraja kancelara Merca. Prema ocjeni „Le Monda“, Merc se sada bori za politički opstanak, dok Emanuel Makron kraj predsjedničkog mandata dočekuje bez većine u parlamentu.

Još od završetka Drugog svjetskog rata rukovodstva Njemačke i Francuske nisu u isto vrijeme bila toliko oslabljena, navodi ovaj list i zaključuje da to za Evropu ne znači ništa dobro.