Άγκυρα και Τεχεράνη επιδιώκουν να αποτρέψουν τη δημιουργία κουρδικού κράτους στο Ιράκ.
30 Ιουλίου 2004![Τα βρήκαν στο κουρδικό ο Ερντογάν και η ιρανική κυβέρνηση.](https://static.dw.com/image/809234_800.webp)
Η επίσκεψη ενός τούρκου πρωθυπουργού μετά από 11 χρόνια στο Ιράν σηματοδοτεί μια αλλαγή στο ύφος αλλά και τα περιεχόμενα των σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες, που στη δεκαετία του 80 και του 90 υποχρεώθηκαν πολλές φορές να ανακαλέσουν τους πρεσβευτές τους από τις δύο πρωτεύουσες. Η Άγκυρα επέρριπτε στην Τεχεράνη παλαιότερα ότι ενισχύει το Kουρδικό Eργατικό Kόμμα (PKK) και αντίστροφα, το καθεστώς του Ιράν επέρριπτε στις τουρκικές κυβερνήσεις ότι υποστηρίζουν τους Μουτζαχεντίν που μάχονταν για την ανατροπή του καθεστώτος των μουλάδων.
Σήμερα και οι δύο πλευρές βλέπουν τα πράγματα πιο νηφάλια. Και οι δύο κυβερνήσεις επιθυμούν ένα ενιαίο Ιράκ και εκφράζουν την αντίθεσή τους στο ενδεχόμενο δημιουργίας ενός κουρδικού κράτους, το οποίο θα αποτελούσε προηγούμενο και θα ενίσχυε τις αυτονομιστικές τάσεις των Κούρδων στις δύο χώρες. Ενδεικτική είναι άλλωστε η σχετική δήλωση του Ερντογάν μετά το πέρας των επαφών του με την ιρανική ηγεσία:
"Το ζήτημα της τρομοκρατίας το συζητήσαμε διεξοδικά. Όπως γνωρίζετε το Ιράν έχει αποφασίσει να συνεργασθεί μαζί μας για την αντιμετώπιση του. Μεταξύ άλλων υπογράψαμε μια συμφωνία που προβλέπει με λεπτομέρειες ότι από εδώ και στο εξής η ιρανική πλευρά θα θεωρεί το PKK και το διάδοχο σχήμα του τρομοκρατικές οργανώσεις".
Πιό δύσκολα ήταν προφανώς τα πράγματα στην υπόθεση του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης. Η Τουρκία φοβάται ότι η ανάπτυξη ενός πυρηνικού οπλοστασίου στο Ιράν θα ανατρέψει δραματικά το συσχετισμό δυνάμεων στην περιοχή. Οι τελευταίες πληροφορίες μυστικων υπηρεσιών κάνουν λόγο για προσπάθειες της Τεχεράνης να προμηθευτεί από τη Ρωσία υλικά για την κατασκευή ατομικών βομβών. Από την άλλη πλευρά, το Ιράν αντιμετωπίζει με καχυποψία την Τουρκία εξαιτίας των σχέσεων της με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο και αυτό το σύνθετο θέμα συζητήθηκε, είπε ο Ταγίπ Ερντογάν:
"Το Ιράν μας ανακοίνωσε ότι δεν επιδιώκει να αναπτύξει όπλα μαζικής καταστροφής, αλλά θα χρησιμοποιήσει για ειρηνικούς σκοπόύς την ατομική ενέργεια. Εκπρόσωποι της ιρανικής κυβέρνησης μας είπαν επίσης ότι υπάρχει συμφωνία με την Διεθνή Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας, η οποία ωστόσο δεν έχει ακόμη επικυρωθεί από το κοινοβούλιο. Αυτό αποδεικνύει ότι το Ιράν συμπεριφέρεται θετικά στο ζήτημα αυτό".
Η απάντηση αυτή της ιρανικής κυβέρνησης μπορει να ικανοποίησε τον Ερντογάν, όχι όμως και τη διεθνή κοινότητα και κυρίως το Βερολίνο. Ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόσκα Φίσερ απηύθυνε έκκληση στην Τεχεράνη να επαναλάβει συνομιλίες με τους εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το θέμα αυτό, το οποίο άλλωστε αποτέλεσε αντικείμενο της χθεσινής συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών της Βρετανίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας στο Παρίσι. Οι τρεις ευρωπαϊκές χώρες ζητούν εγγυήσεις από την Τεχεράνη ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει μόνο ειρηνικούς σκοπούς.