Ένας μήνας διορία για μετεγκατάσταση προσφύγων
17 Μαΐου 2017![Griechenland Kos Bootsflüchtlinge Symbolbild Schlepper](https://static.dw.com/image/36035833_800.webp)
Την ξεκάθαρη αυτή προειδοποίηση απηύθηνε την Τρίτη στα κράτη-μέλη ο Επίτροπος για τη μετανάστευση, τις εσωτερικές υποθέσεις και την ιθαγένεια, Δημήτρης Αβραμόπουλος, από το βήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο. Μιλώντας στους δημοσιογράφους κατονόμασε την Ουγγαρία και την Πολωνία ως τις χώρες που απορρίπτουν ακόμη και μία ελάχιστη συμμετοχή στο πρόγραμμα μετεγκατάστασης. Η γενικότερη απροθυμία καταγράφεται σε εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από τις οποίες ωστόσο δεν λείπουν ενθαρρυντικές διατυπώσεις για την πορεία του προγράμματος. Πάντως ο Επίτροπος προειδοποιεί ότι εάν τα απρόθυμα κράτη-μέλη δεν αναλάβουν δράση μέχρι την επόμενη έκθεση, τον Ιούνιο, η Κομισιόν «δεν θα διστάσει να κάνει χρήση των αρμοδιοτήτων που προβλέπονται και να εκκινήσει διαδικασία για παράβαση της Συνθήκης».
Η μετεγκατάσταση από Ελλάδα και Ιταλία άρχισε το φθινόπωρο του 2015 με στόχο να μεταφερθούν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες 60.000 πρόσφυγες από την Ελλάδα μέσα σε δύο χρόνια. Μέχρι σήμερα έχουν αναχωρήσει μόνο 12.000. Άλλοι 12.400 θα μπορούσαν να μετεγκατασταθούν, αν όλοι τηρούσαν τη σχετική συμφωνία. Για πρώτη φορά ο Επίτροπος για τη μετανάστευση δίνει αυστηρή διορία τεσσάρων εβδομάδων στις απρόθυμες χώρες. Πρόκειται για τελεσίγραφο; Απαντώντας σε σχετική ερώτηση της Deutsche Welle, o κ. Αβραμόπουλος επισημαίνει: «Δεν μπορούμε να μιλάμε για τελεσίγραφα, μιλάμε όμως για προθεσμίες. Γνωρίζετε ποιά είναι η διαφορά. Είμαστε στον τελευταίο μήνα, δεν υπάρχουν πλέον χρονικά περιθώρια. Και να σας πω: δεν είναι και σωστό απέναντι στα κράτη-μέλη που από την πρώτη κιόλας στιγμή ανταποκρίθηκαν με συνέπεια στις υποχρεώσεις τους».
Πίεση στους «απρόθυμους» και από το Κοινοβούλιο
Η έλλειψη προόδου στην υλοποίηση της συμφωνίας συζητήθηκε την Τρίτη στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Την Πέμπτη αναμένεται σχετικό ψήφισμα. Η αδράνεια ορισμένων κυβερνήσεων είναι ιδιαίτερα ανησυχητική για τους ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες, προειδοποιεί η συμπροεδρεύουσα των Ευρωπαίων Πρασίνων Σκα Κέλερ. «Μία επιπλέον καταστροφή μέσα στην όλη καταστροφή είναι το ότι οι ασυνόδευτοι ανήλικοι ελάχιστα συμμετέχουν στο πρόγραμμα μετεγκατάστασης. Συνωστίζονται σε υπερπλήρεις καταυλισμούς σε Ελλάδα και Ιταλία, αντί να μεταφερθούν σε ασφαλή προορισμό. Και ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι ορισμένα κράτη-μέλη είναι πολύ επιλεκτικά όταν αποφασίζουν ποιούς θα δεχθούν και μάλιστα χωρίς να είναι πάντα αντικειμενικά τα κριτήρια της επιλογής» λέει η ευρωβουλευτής των Πρασίνων.
Τα καλά νέα: ο υπουργός Εσωτερικών της Αυστρίας, Βόλφγκανγκ Σομπότκα, δεσμεύθηκε ότι η χώρα του θα συμμετάσχει τελικά στο πρόγραμμα μετεγκατάστασης. Άγνωστο παραμένει βέβαια τί θα συμβεί αν η Αυστρία αλλάξει ρότα για μία ακόμη φορά ενόψει εκλογών- και με τον νέο επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος και επίδοξο πρωθυπουργό Σεμπάστιαν Κουρτς να μην αποκλείει σύμπλευση με το ακροδεξιό «Κόμμα των Ελευθέρων» (FPÖ).
«Δύσκολη» η περικοπή κονδυλίων
Πάντως για την επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Αριστεράς στο Στρασβούργο, Γκάμπι Τσίμερ, η συμφωνία «σκοντάφτει» κυρίως σε υπερσυντηρητικές κυβερνήσεις της ανατολικής Ευρώπης. «Στην έλλειψη πολιτικής βούλησης σε μερικά κράτη-μέλη όπως η Ουγγαρία και η Πολωνία προσκρούει η συμφωνία. Στην άρνησή τους να αποδεχθούν ότι πρέπει να δείξουμε αλληλεγγύη και όχι να κλείνουμε σύνορα ή να επιλέγουμε τους πρόσφυγες που μας βολεύουν, για παράδειγμα συγκεκριμένες θρησκευτικές ομάδες» λέει η Γκάμπι Τσίμερ στην Deutsche Welle.
Τους τελευταίους μήνες κάποιοι ευρωβουλευτές προτείνουν να «τιμωρηθούν» τα κράτη-μέλη που δεν συμμετέχουν στην μετεγκατάσταση με περικοπές κοινοτικών κονδυλίων. Η γερμανίδα ευρωβουλευτής δεν θεωρεί ρεαλιστικό αυτό το σενάριο. Λέει όμως ότι υπάρχουν και «άλλες λύσεις», εννοώντας προφανώς την επιβολή προστίμων μετά από προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Όπως επισημαίνει «θα είναι δύσκολη η περικοπή κονδυλίων, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τα διαρθρωτικά ταμεία. Και αυτό γιατί η χρηματοδότησή τους έχει συμφωνηθεί με βάση συγκεκριμένο νομικό κείμενο, το οποίο ισχύει μέχρι το τέλος του σημερινού πλαισίου αναφοράς το 2020. Ωστόσο υπάρχουν δυνατότητες για κυρώσεις ή για πιέσεις. Αρκεί να συμφωνούμε όλοι σε αυτές».
Γιάννης Παπαδημητρίου, Στρασβούργο