Ακόμα και πριν αναλάβει τα καθήκοντά του, ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, ήταν ένας πολιτικός βαθιά αφοσιωμένος στις διατλαντικές σχέσεις, έχοντας πάντα το βλέμμα του στραμμένο στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Εντός της γερμανικής κυβέρνησης θεωρείται ένθερμος θιασώτης της υποστήριξης της Ουκρανίας. Έχει επίσης στενούς δεσμούς με την Πολωνία, με οικογενειακές ρίζες στην περιοχή του Μπιντγκός και διατηρεί στενή και φιλική σχέση με τον Πολωνό ομόλογό του, Ράντοσλαβ Σικόρσκι.

Με την ευκαιρία της υπογραφής της γερμανοπολωνικής αμυντικής συμφωνίας η DW μίλησε με τον Βάντεφουλ για όλα αυτά τα θέματα. Όσον αφορά τις διατλαντικές σχέσεις, ο υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι «δεν είναι πλέον τόσο απλές όσο ήταν κάποτε». Παρ' όλα αυτά, οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν σημαντικός εταίρος. Αυτό που τον ανησυχεί περισσότερο, είπε ο Βάντεφουλ, είναι η συνοχή της Ευρώπης, η οποία πρέπει να διατηρηθεί και είναι «κρίσιμης σημασίας».

«Υπερασπιζόμενοι κάθε εκατοστό γης»

Η γερμανο-πολωνική αμυντική συμφωνία τονίζει τις υποχρεώσεις αμοιβαίας βοήθειας εντός του ΝΑΤΟ. Ο Βάντεφουλ είναι κατηγορηματικός: «Δεν θα διστάσουμε ούτε δευτερόλεπτο. Εάν έδαφος του ΝΑΤΟ δεχθεί επίθεση, κατά πάσα πιθανότητα, από τη Ρωσία, τότε οι Γερμανοί στρατιώτες θα υπερασπιστούν αμέσως κάθε εκατοστό». Για τον ΥΠΕΞ της Γερμανίας η υποστήριξη της Ουκρανίας βρίσκεται επί του παρόντος στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφαλείας.

Δεν είναι τυχαίο ότι μια ουκρανική σημαία κρέμεται στο γραφείο του. «Έχουμε καθήκον να υποστηρίξουμε την Ουκρανία», λέει ο υπουργός Εξωτερικών σε ασυνήθιστα ξεκάθαρη γλώσσα σε ό,τι αφορά τον επιτιθέμενο, τη Ρωσία. Όταν ρωτήθηκε αν ο Ρώσος πρόεδρος Βλάντιμιρ Πούτιν μπορεί να αποδειχτεί πιο ανθεκτικός στη συνέχεια του πολέμου, έδειξε εξαιρετικά αποφασισμένος: «Απολύτως όχι. Εμείς θα έχουμε πάντα αντοχή».

Ο ρωσικός επιθετικός πόλεμος έχει αλλάξει ριζικά τα πράγματα. «Οποιεσδήποτε εναπομένουσες ψευδαισθήσεις σχετικά με μια πιθανή συνεννόηση με τη Ρωσία έχουν διαλυθεί από αυτόν τον επιθετικό πόλεμο».

Όταν ρωτήθηκε περαιτέρω, ο Βάντεφουλ δεν απέκλεισε διπλωματικές προσπάθειες, αλλά διευκρίνισε ότι αυτές θα πρέπει να διεξαχθούν «χωρίς ψευδαισθήσεις». Στο άμεσα ορατό μέλλον η ασφάλεια της Ευρώπης μπορεί να οργανωθεί μόνο απέναντι στη Ρωσία. Η Πολωνία έχει να διαδραματίσει βασικό ρόλο σε αυτό. Κατανοεί την περιστασιακή κριτική από τη Βαρσοβία για το γεγονός ότι σημαντικές ευρωπαϊκές αποφάσεις, όπως αυτές των «Ε3» (Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία) για την υποστήριξη της Ουκρανίας, λαμβάνονται συχνά χωρίς επαρκή πολωνική συμμετοχή. «Δεν θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε την Ουκρανία χωρίς την Πολωνία. Το σχήμα "E3" δεν θα κάνει ούτε μια κίνηση χωρίς τη συμφωνία της Πολωνίας».

Η ιστορική ευθύνη της Γερμανίας

Συνολικά, οι σχέσεις μεταξύ Γερμανίας και Πολωνίας είναι σημαντικά καλύτερες από ό,τι συχνά υποτίθεται. «Είμαστε σε ισότιμη βάση», τονίζει ο Βάντεφουλ και επισημαίνει την ιστορική ευθύνη της Γερμανίας απέναντι στην Πολωνία. Διότι: «Οι Γερμανοί φέρουν μεγάλη ιστορική ενοχή». Το γεγονός ότι τα αντιγερμανικά αισθήματα επανειλημμένα φουντώνουν στην Πολωνία είναι κάτι που ο υπουργός Εξωτερικών καταγράφει με λύπη. «Αυτό με ανησυχεί», λέει ο Βάντεφουλ. «Αλλά ας διαμορφώσουμε το μέλλον της Ευρώπης μαζί τώρα», είναι η έκκλησή του.

Ο υπουργός Εξωτερικών εξέφρασε επίσης σαφή υποστήριξη για την αποζημίωση των επιζώντων θυμάτων των γερμανικών εγκλημάτων, που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της κατοχής στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Για το μέλλον των γερμανοπολωνικών σχέσεων ο Βάντεφουλ επιθυμεί πρωτίστως ένα πράγμα: την κανονικότητα. «Για να είμαι ειλικρινής, μια βαρετή κανονικότητα. Αν ήμασταν εκεί, όλα θα ήταν καλά», λέει χαρακτηριστικά. Στο τέλος της συζήτησης, ο Βάντεφουλ μίλησε σε πιο προσωπικό τόνο. Όταν ερωτήθηκε για την Πολωνία ως ταξιδιωτικό προορισμό, αντέδρασε με ένα χαμόγελο. Τα πράγματα πηγαίνουν καλύτερα σε αυτόν τον τομέα, εκτίμησε. Και πρόσθεσε: «Για να είμαι ειλικρινής, συνήθως βρίσκω το φαγητό πιο νόστιμο στην Πολωνία παρά στη Γερμανία».

Επιμέλεια: Κώστας Αργυρός