Ανταπόκριση από τις Βρυξέλλες

Η Σύνοδος Κορυφής που διεξάγεται σήμερα στις Βρυξέλλες αποτελεί την πιο κρίσιμη Σύνοδο των τελευταίων μηνών, καθώς λόγω της τρέχουσας συγκυρίας οι αρχικές φιλοδοξίες για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας υποχώρησαν μπροστά στην αλληλουχία κρίσεων, οι οποίες δοκιμάζουν την ενότητα των «27». Η αμερικανοϊσραηλινή σύγκρουση με το Ιράν, η στήριξη προς την Ουκρανία και η επίμονη ενεργειακή ακρίβεια συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα, που κυριαρχεί στην ατζέντα.

Διάσταση απόψεων για την ενεργειακή ακρίβεια

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ενέργεια, καθώς η διαταραχή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και η ευρύτερη γεωπολιτική αστάθεια έχουν οδηγήσει σε νέα άνοδο των τιμών. Όμως οι Ευρωπαίοι ηγέτες εμφανίζονται βαθιά διχασμένοι ως προς την απάντηση που πρέπει να δοθεί.  

Από τη μία πλευρά χώρες όπως η Ελλάδα τάσσονται υπέρ πιο αποφασιστικών παρεμβάσεων, με στόχο την προστασία των καταναλωτών και των επιχειρήσεων, επικαλούμενες την ενεργειακή κρίση του 2022. Από την άλλη, ομάδα κρατών προειδοποιεί για κίνδυνο διατάραξης της αγοράς ενέργειας και υποστηρίζει πιο συγκρατημένες κινήσεις.

Η ίδια διαίρεση αποτυπώνεται και στη συζήτηση για το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS), με ένα «μπλοκ» χωρών – ανάμεσά τους η Ελλάδα – να θεωρεί ότι επιβαρύνει υπέρμετρα την ανταγωνιστικότητα και ένα άλλο να το υπερασπίζεται ως βασικό «εργαλείο» της πράσινης μετάβασης. Η πρόεδρος της Κομισιόν έχει ταχθεί υπέρ της διατήρησής του, προαναγγέλλοντας ωστόσο παρεμβάσεις για τον περιορισμό της μεταβλητότητας στις τιμές.

Παράλληλα, η Ευρώπη καλείται να ισορροπήσει μεταξύ της ανάγκης διασφάλισης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της αποφυγής στρατιωτικής εμπλοκής κατ’ απαίτηση του Τραμπ, δίνοντας έμφαση στη διπλωματία.

Στο ουκρανικό μέτωπο το «βέτο» του Βίκτορ Όρμπαν στο δάνειο των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς το Κίεβο αναδεικνύει τα όρια της ευρωπαϊκής συνοχής. Παρά τη σφοδρή ενόχληση των ηγετών για τη στάση του Όρμπαν οι πιθανότητες άρσης του αδιεξόδου παραμένουν περιορισμένες, λόγω των κρίσιμων εκλογών στην Ουγγαρία τον Απρίλιο.

Οι ελληνικές προτεραιότητες

Για την Ελλάδα η συζήτηση έχει σαφή προσανατολισμό: προτεραιότητα στην αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας, στη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας και στην ενίσχυση της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Αθήνα επιδιώκει πιο φιλόδοξες ευρωπαϊκές παρεμβάσεις, χωρίς ωστόσο να απορρίπτει τον συμβιβαστικό χαρακτήρα των τελικών συμπερασμάτων. Ωστόσο, τα μέχρι στιγμής συμπεράσματα της Συνόδου κρίνονται κατ’ αρχήν ικανοποιητικά για την ελληνική πλευρά, καθώς περιλαμβάνουν αναφορές στην ανάγκη λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση των τιμών ενέργειας, στη σημασία της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και στην αναφορά στήριξης της ΕΕ προς την Κύπρο.

Οι προσδοκίες παραμένουν συγκρατημένες – λόγω απουσίας συγκεκριμένων δεσμεύσεων και χρονοδιαγραμμάτων – γεγονός που καταδεικνύει τις δυσκολίες της Ένωσης να κινηθεί με ταχύτητα και ενιαία στρατηγική έναντι των νέων, πολλαπλών κρίσεων.