Θα αφοπλίσει ο Ομπάμα το …Κογκρέσσο;
9 Ιανουαρίου 2010![](https://static.dw.com/image/5013572_800.webp)
Πέρασαν δεκατέσσερα χρόνια από τότε που η γενική συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών αποδέχθηκε τη συνθήκη για την πλήρη απαγόρευση των πυρηνικών δοκιμών. 182 χώρες έχουν υπογράψει το κείμενο και 151 το έχουν ήδη επικυρώσει, αλλά για να τεθεί σε ισχύ χρειάζεται και κάτι ακόμα: θα πρέπει να επικυρώσουν τη Συνθήκη όλες οι χώρες που διέθεταν πυρηνικά όπλα το 1996, δηλαδή τη χρονιά που η συνθήκη «πέρασε» στη γενική συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών.
Εννέα χώρες δεν έχουν υπογράψει ακόμα – μεταξύ αυτών και οι ΗΠΑ, παρότι ο πρόεδρος Ομπάμα δηλώνει μετ΄επιτάσεως ότι οραματίζεται έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά όπλα. Ο προκάτοχός του, Τζωρτζ Μπους, ήταν αντίθετος με τη συνθήκη. Ο Μπιλ Κλίντον είχε προσπαθήσει να την περάσει από το Κογκρέσο, αλλά δεν κατάφερε να συγκεντρώσει την προβλεπόμενη πλειοψηφία των 2/3. ΄Εκτοτε, το Κογκρέσο μπλοκάρει την επικύρωση, υποστηρίζοντας ότι αν απαγορευθούν πλήρως οι πυρηνικές δοκιμές, οι Αμερικανοί δεν θα έχουν καμία δυνατότητα να ελέγξουν στην πράξη το οπλοστάσιό τους. Το επιχείρημα είναι μάλλον προσχηματικό, υποστηρίζει ο ειδικός για τον αφοπλισμό Στέφεν Κοέν, συνεργάτης του Ινστιτούτου Μπρούκινγκς στην Ουάσιγκτον :«΄Εχουμε τόσα πολλά και διαφορετικά διαφορετικά όπλα, είμαι σίγουρος ότι τα περισσότερα λειτουργούν κανονικά» δηλώνει ο αμερικανός αναλυτής στην Deutsche Welle. «Κι αν μερικά δεν λειτουργήσουν τι θα γινόταν δηλαδή; Απλά δεν θα εκραγούν μερικές από τις πενήντα οι εκατό πυρηνικές βόμβες που θα χρησιμοποιούσαμε. Αλλά αν φτάσουμε στο σημείο να κάνουμε πυρηνικό πόλεμο, αυτή η δυσλειτουργία θα ήταν το τελευταίο πράγμα που θα μας απασχολούσε…»
Προσχηματικά επιχειρήματα κατά της συνθήκης
Οι επικριτές της Συνθήκης υποστηρίζουν επίσης ότι είναι ανέφικτη η ουσιαστική επιτήρηση των συμπεφωνημένων. Αλλά και αυτό το επιχείρημα δεν ευσταθεί και αυτό έχει αποδειχθεί, υποστηρίζει ο Στέφεν Κοέν. Σήμερα, η διεθνής κοινότητα είναι σε θέση να γνωρίζει ότι η Ινδία, το Πακιστάν και η Βόρεια Κορέα έχουν κάνει πυρηνικές δοκιμές, ακόμα και μετά την αρχική αποδοχή της συνθήκης το 1996.
Θα εγκρίνουν λοιπόν οι Αμερικανοί τη συνθήκη; Στους υποστηρικτές της πλήρους απαγόρευσης των πυρηνικών δοκιμών δεν ανήκει μόνο ο Μπαράκ Ομπάμα, αλλά και ο ρεπουμπλικανός Τζωρτζ Σουλτς ή και ο Χένρυ Κίσινγκερ. ΄Αλλωστε, η συνθήκη προβλέπει ακόμα και ρήτρα εξόδου από την ίδια τη συνθήκη, υπενθυμίζει ο αναλυτής Μάϊκλ Κρίπον, συνιδρυτής του κέντρου Χένρυ Σίμσον στην Ουάσιγκτον:
«Εάν κάποια στιγμή στο μέλλον ο πρόεδρος θεωρήσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εθνικό συμφέρον μείζονος σημασίας να ξαναρχίσουν τις πυρηνικές δοκιμές, τότε βεβαίως μπορούμε να αποχωρήσουμε από τη συνθήκη. ΄Αλλωστε αυτό ισχύει για κάθε χώρα…» τονίζει ο αμερικανός αναλυτής.
Αν η Ουάσιγκτον δώσει το καλό παράδειγμα, αναμένεται να ακολουθήσουν και άλλες χώρες. Για παράδειγμα η Ινδονησία δηλώνει ότι θα επικυρώσει τη συνθήκη, μόνο αν προηγηθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Με ενδιαφέρον αναμένεται και η τελική στάση χωρών όπως η Ινδία, το Ιράν ή το Ισραήλ. ΄Οσο για τη Ρωσία, έχει ήδη επικυρώσει τη συνθήκη από το 2000, κερδίζοντας, αν μη τι άλλο, τις εντυπώσεις.
Οι προεκλογικές ισορροπίες του Ομπάμα
Ο Μπαράκ Ομπάμα έδειξε τις καλές του προθέσεις προεδρεύοντας τον περασμένο Σεπτέμβριο σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, στην οποία ο διεθνής οργανισμός ζητούσε την καταστροφή όλων των πυρηνικών όπλων.
Αλλά πρέπει να δράσει άμεσα, εκτιμά ο αναλυτής Μάϊκλ Κρίπον, δεδομένου ότι στις εκλογές για το Κογκρέσο τον προσεχή Νοέμβριο οι Ρεπουμπλικανοί θα ενισχύσουν τις δυνάμεις τους και αυτό σίγουρα δεν θα διευκολύνει τα σχέδιά του: «Για την επικύρωση της συνθήκης χρειάζονται άλλες επτά ρεπουμπλικανικές ψήφοι και μετά τις εκλογές μάλλον θα χρειάζονται ακόμα περισσότερες. Αν λοιπόν οι Ρεπουμπλικανοί εξακολουθούν να λένε «όχι σε όλα», τότε ο Ομπάμα δύσκολα θα περάσει τη συνθήκη…», υποστηρίζει ο αμερικανός ειδικός σε θέματα αφοπλισμού.
΄Αλλωστε, πληθαίνουν συνεχώς τα μέτωπα της πολιτικής αντιπαράθεσης: Εκτός από τον αφοπλισμό, και μετά τις πρόσφατες μεταρρυθμίσεις στο αμερικανικό σύστημα υγείας, το Κογκρέσο καλείται τώρα να ψηφίσει και μία νέα νομοθεσία για την προστασία του κλίματος – γεγονός που επίσης θα οδηγήσει σε «πόλεμο χαρακωμάτων» μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών.
Christine Bergmann / Γιάννης Παπαδημητρίου
Υπεύθ. Σύνταξης: Σταμάτης Ασημένιος