«200 φράγκα είναι αρκετά» ήταν το σύνθημα της πρωτοβουλίας πολιτών, η οποία ζητούσε να μειωθούν δραστικά τα τέλη που πληρώνουν οι Ελβετοί για τη Δημόσια Ραδιοτηλεόραση (SRF), από τα 335 ελβετικά φράγκα ετησίως στα 200 φράγκα.

Να όμως που μία τόσο δελεαστική πρόταση απορρίφθηκε στο δημοψήφισμα της περασμένης Κυριακής. Και μάλιστα σε όλα τα καντόνια της χώρας, με το εντυπωσιακό ποσοστό του 61,9% σε εθνικό επίπεδο. Αντίστοιχη πρωτοβουλία είχε απορριφθεί σε δημοψήφισμα και το 2018. Είναι προφανές ότι οι πολίτες στην Ελβετία αντιλαμβάνονται την αξία μίας ισχυρής και ποιοτικής Δημόσιας Ραδιοτηλεόρασης. Αυτά σε πρώτη ανάγνωση. 

Πού θα σταματήσουν οι περικοπές;

Η πραγματικότητα είναι βέβαια λίγο πιο σύνθετη. Το 2025 ο υπουργός αρμόδιος για τα ΜΜΕ, Άλμπερτ Ρόστι, που προέρχεται από το εθνολαϊκιστικό Λαϊκό Κόμμα (SVP), είχε ήδη ανακοινώσει τη σταδιακή μείωση των ραδιοτηλεοπτικών τελών από τα 335 στα 300 ελβετικά φράγκα ετησίως μέχρι το 2029. Δεν είναι και λίγο, ειδικά αν συνυπολογίσουμε και τον πληθωρισμό. Ως νομική βάση για την απόφασή του ο υπουργός επικαλείται τη νομοθεσία περί Δημόσιας Ραδιοτηλεόρασης, κάτι που αμφιβητεί το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Ελβετίας (SP), χωρίς ωστόσο να μπορεί να αποτρέψει τη μείωση της χρηματοδότησης προς τον όμιλο SRF.

Με βάση τον συρρικνωμένο προϋπολογισμό που θα έχει στη διάθεσή της, η Σουζάνε Βίλε, επικεφαλής της εταιρείας (SRG) που διαχειρίζεται τη Δημόσια Ραδιοτηλεόραση, επωμίζεται το δυσάρεστο καθήκον να υλοποιήσει περικοπές τουλάχιστον 120 εκατομμυρίων φράγκων εντός τριών ετών, καταργώντας μάλιστα 900 θέσεις εργασίας.

Ήδη από την πρώτη μέρα της θητείας της η Σουζάνε Βίλε είχε εξαγγείλει περικοπές συνολικού ύψους έως 270 εκ. φράγκων. Για τη «μεγαλύτερη αναδιάρθρωση στην ιστορία» της SRG έκανε λόγο την εποχή εκείνη το οικονομικό περιοδικό BILANZ. Όλα αυτά είναι ήδη εξαιρετικά δυσάρεστα.

Επιχειρήματα υπέρ και κατά

Αν περνούσε και η νέα μείωση στο δημοψήφισμα της περασμένης Κυριακής, μάλλον θα ήταν η οριστική καταδίκη για τη Δημόσια Ραδιοτηλεόραση.  Αυτό δεν συνέβη. «Αισθάνομαι ανακούφιση, πρόκειται για μία ισχυρή ένδειξη εμπιστοσύνης» δήλωσε η Σουζάνε Βίλε μόλις ανακοινώθηκε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.

Ασφαλώς, οι υποστηρικτές των δραστικών περικοπών έχουν και αυτοί τα επιχειρήματά τους, τα οποία εξέθεσαν αναλυτικά πριν το δημοψήφισμα. Δεν αμφισβητούν την αντικειμενικότητα των πολιτικών εκπομπών, ούτε την επαγγελματική κατάρτιση των δημοσιογράφων του SRF. Διαμαρτύρονται όμως, γιατί οι Ελβετοί πληρώνουν σήμερα τα πιο ακριβά ραδιοτηλεοπτικά τέλη στον κόσμο και αυτό, όπως λένε, δεν μπορεί να συνεχιστεί.

Επιπλέον, επισημαίνουν, πρέπει να διασφαλιστεί μεγαλύτερο πεδίο δράσης για τα ιδιωτικά ΜΜΕ σε ουδέτερες συνθήκες ανταγωνισμού, ενώ η Δημόσια Ραδιοτηλεόραση καλό είναι να περιοριστεί στο κύριο έργο της, στo «service public» που της έχει αναθέσει ο νομοθέτης.

Και εδώ είναι ο ουσιαστικός πυρήνας της συζήτησης: Τι ακριβώς περιέχει το «service public»; Περιλαμβάνεται η δραστηριότητα του κάθε υπουργού; Αποκλείονται εξ' ορισμού οι αθλητικές διοργανώσεις; Δεν χρειάζονται δημοσιογραφικές αποστολές στο εξωτερικό; Επιτρέπονται μόνο ντοκυμαντέρ, ενώ για τη μυθοπλασία είναι αρμόδιος ο ιδιωτικός τομέας; Είναι απαραίτητο να συντηρείται ολόκληρη Χορωδία ή Συμφωνική Ορχήστρα; Αναμένονται με ενδιαφέρον οι απαντήσεις.   

Πηγές: SFR, ARD, Blick, Bilanz