Η εικόνα για τα θεμελιώδη δικαιώματα στην έκθεση των 240 σελίδων είναι δραματική: Σε εποχές λαϊκισμού και αυταρχισμού παγκοσμίως, τα ανθρώπινα δικαιώματα δέχονται ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις και στη Γερμανία.

Το γερμανικό συνταγματικό κράτος και τα θεμελιώδη δικαιώματα απειλούνται: οι προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αποδυναμώνονται, οι οικονομικά προσιτές κατοικίες σπανίζουν, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η τεχνολογία παραβιάζουν συχνά το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης.

Ταυτόχρονα, εξαιτίας του φόβου για μελλοντικές απειλές, παρατηρείται μια αυξανόμενη στρατιωτικοποίηση. Σε αυτά τα συμπεράσματα καταλήγει, μεταξύ άλλων, η ετήσια Έκθεση Θεμελιωδών Δικαιώματων, που καταγράφει την κατάσταση των δικαιωμάτων εδώ και τριάντα χρόνια.

Οι πόλεμοι βασική απειλή για τα δικαιώματα

Η εν λόγω έκθεση δημοσιεύεται αδιάλειπτα από το 1997 από δέκα οργανώσεις: μεταξύ αυτών η Pro Asyl και η Ένωση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Φέτος παρουσιάστηκε από την πρώην ομοσπονδιακό υπ. Δικαιοσύνης Χέρτα Ντόιμπλερ-Γκμέλιν από τους Σοσιαλδημοκράτες. Παρέμεινε στο αξίωμα μεταξύ 1998 και 2002 επί καγκελαρίας Γκέρχαρντ Σρέντερ.

Σύμφωνα με την ίδια στη συνέντευξη Τύπου, όπου παρουσιάστηκε η έκθεση, βασικοί παράγοντες που αποτελούν απειλή για τα θεμελιώδη δικαιώματα είναι ο ρωσικός πόλεμος κατά της Ουκρανίας, ο πόλεμος στη Λωρίδα της Γάζας και εσχάτως στο Ιράν.

Σε αυτό το πλαίσιο, ήδη εδώ και κάποια χρόνια η Γερμανία άρχισε να επανεξοπλίζεται με ένα υπέρογκο Ταμείο και ανάληψη χρέους, ώστε να καταστεί ετοιμοπόλεμη απέναντι σε ενδεχόμενες απειλές της δικής της ασφάλειας. Η Έκθεση Θεμελιωδών Δικαιωμάτων κάνει λόγο για μια άνευ προηγουμένου από το τέλος του Β‘ Παγκοσμίου Πολέμου «ταχεία στρατιωτικοποίηση» της Γερμανίας.

Ταυτόχρονα περικόπτεται η αναπτυξιακή βοήθεια προς χώρες της Αφρικής που έχουν ανάγκη από αυτή. Μάλιστα, ενδιαφέρον έχει ότι εσωτερικό έγγραφο της συντηρητικής πτέρυγας των Σοσιαλδημοκρατών (κύκλος Seeheimer) αμφισβητεί ανοιχτά τη σημασία παροχής αναπτυξιακής βοήθειας από τη Γερμανία προς άλλες χώρες. Ο προϋπολογισμός του υπ. Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης μειώθηκε κατά 910 εκατομμύρια ευρώ.

Πιθανή η υποχρεωτική στράτευση

Οι συντάκτες της έκθεσης ανησυχούν επίσης έντονα για την πιθανή επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας στη Γερμανία και τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει για τα δικαιώματα των νέων.

Η Αθηνά Μέλερ, φοιτήτρια Νομικής και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Διεθνούς Ένωσης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, χαρακτήρισε αλαζονεία να αναμένεται πίστη στο γερμανικό κράτος, ιδίως από τη νεότερη γενιά, όταν το κράτος δεν τηρεί επαρκώς τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Στο μεταξύ, η γερμανική κυβέρνηση προσπαθεί να στρατολογήσει περισσότερους νέους για στρατιωτική θητεία σε εθελοντική βάση, αλλά εάν αποτύχει, θα συζητηθεί επίσης η επιστροφή στη υποχρεωτική θητεία, η οποία ανεστάλη το 2011.

Επιμέλεια: Δήμητρα Κυρανούδη