Προσδοκίες και προστριβές για το φυσικό αέριο
7 Μαρτίου 2012![](https://static.dw.com/image/15654058_800.webp)
Εδώ και εβδομάδες το θέμα του υπέρογκου κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα κυριαρχεί στον κυπριακό τύπο. Η δυσαρέσκεια των πολιτών είναι μεγάλη, καθώς πολλοί καταγγέλουν ότι διαθέτουν το 1/3 περίπου του εισοδήματός τους για την πληρωμή του λογαριασμού ηλεκτρικού ρεύματος. Βασική αιτία για την υψηλότατη τιμή του ρεύματος στην Κύπρο είναι το γεγονός ότι η παραγωγή του προέρχεται από την εισαγωγή και καύση πετρελαίου, κάτι που επιβαρύνει ιδιαίτερα τον κρατικό προϋπολογισμό.
«Δώρο Θεού»
Οι διαμαρτυρίες για το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος στο νησί όμως, συνδυάζονται με ένα αίσθημα ελπίδας ότι το ακριβό ρεύμα μπορεί σύντομα να αποτελέσει παρελθόν. Η ανακάλυψη στη θαλάσσια περιοχή νοτίως του Κύπρου μεγάλων κοιτασμάτων φυσικού αερίου αποτελεί, σύμφωνα με τον ειδικό σε θέματα ενέργειας του Πανεπιστημίου της Κύπρου Πάνο Παπαναστασίου, τη δεύτερη μεγαλύτερη ανακάλυψη υπεράκτιων κοιτασμάτων παγκοσμίως την τελευταία δεκαετία. Ακόμη μεγαλύτερο μάλιστα από το κοίτασμα Λεβιάθαν που ανακαλύφθηκε τον Ιούνιο του 2010 από το γειτονικό Ισραήλ.
«Δώρο Θεού» χαρακτήρισε τα κοιτάσματα ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Β’. Ένα δώρο που έρχεται σε μία δύσκολη οικονομική συγκυρία για την κυπριακή οικονομία που πλήττεται έντονα από τις επιπτώσεις της κρίσης, λόγω και της κατοχής ελληνικών ομολόγων από τις τράπεζες της χώρας.
Το ακριβές μέγεθος των κοιτασμάτων, που εκτείνονται σε 13 ‘τομείς’ εντός της κυπριακής ΑΟΖ, δεν είναι ακόμη γνωστό. Η πρώτη γεώτρηση που ανατέθηκε στην αμερικανική εταιρία Noble Energy στο 12ο μπλοκ τον Οκτώβριο του 2011, έδειξε ότι μόνο σε αυτό βρίσκονται 140 με 226 δισ. κυβικά μέτρα αερίου, ποσότητα που θα μπορούσε να καλύψει, βάσει ενός πρόχειρου υπολογισμού της υπουργού Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού Πραξούλας Αντωνιάδου, τις ενεργειακές ανάγκες του νησιού για 210 χρόνια.
Εμπόδια στα σχέδια εκμετάλλευσης
Οι προθέσεις της κυπριακής πλευράς όμως δεν σταματούν στην κάλυψη των εγχώριων ενεργειακών αναγκών, αλλά ήδη εξετάζονται επενδυτικά σχέδια εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων. Στο επίκεντρο των σεναρίων βρίσκεται η ιδέα κατασκευής μίας μονάδας ρευστοποίησης του αερίου (LNG) στην Κύπρο, ώστε να διευκολυνθεί η μεταφορά του στο εξωτερικό.
Η κατασκευή μίας τέτοιας μονάδας όμως είναι εξαιρετικά δαπανηρή και χρονοβόρα. Ελκυστικό είναι ένα σενάριο κατασκευής, από κοινού με το Ισραήλ, μίας τέτοιας εγκατάστασης. Ένδειξη μίας πιθανής συνεργασίας στον τομέα της εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων που διαθέτουν και οι δύο χώρες είναι η επίσκεψη του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου τον Φεβρουάριο στην Κύπρο, κατά την οποία συζητήθηκαν τρόποι στενής συνεργασίας στον τομέα της εκμετάλλευσης, επεξεργασίας και μεταφοράς φυσικού αερίου.
Αν εξαιρεθεί όμως η αναθέρμανση των σχέσεων μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου, είναι εμφανές ότι η ανακάλυψη των πλούσιων κοιτασμάτων δεν βοηθά στη διαδικασία σταθεροποίησης στην ευαίσθητη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου. Αντίθετα δείχνει να γίνεται καταλύτης μίας διαμάχης για τη γεωστρατηγική κυριαρχία στην περιοχή.
Σκιά στο ζήτημα του φυσικού αερίου της Κύπρου ρίχνει όμως και το άλυτο Κυπριακό, από το οποίο ξεκινά και η εμπλοκή της Τουρκίας στο θέμα των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων.
Καθώς η Τουρκία δεν αναγνωρίζει τη Κυπριακή Δημοκρατία ως εκπρόσωπο όλου του νησιού, θεωρεί και την υπογραφή εκ μέρους της συμφωνιών που αφορούν την ΑΟΖ παράνομη. Η τουρκική πλευρά υπογραμμίζει ότι η μονομερής χορήγηση αδειών εκμετάλλευσης σε διεθνείς επιχειρηματικούς ομίλους αγνοεί τα νόμιμα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων.
Σε αυτό το πλαίσιο τουρκικά πλοία συνοδευόμενα από πολεμικά πλοία διεξήγαν έρευνες τον περασμένο Σεπτέμβριο στο 12ο μπλοκ της Κυπριακής ΑΟΖ. Συνεχεία αυτών η κυβέρνηση της βόρειας Κύπρου χορήγησε άδειες για 8 γεωτρήσεις στην τοπική κρατική ενεργειακή επιχείρηση TPAO σε περιοχές που αλληλεπικαλύπτουν με τμήματα της κυπριακής AOΖ.
Γεγονός είναι ότι πίσω από τις τουρκικές αντιδράσεις κρύβεται η επιδίωξη της Άγκυρας να μεταφέρεται μέσω του εδάφους της το ρωσικό φυσικό αέριο και να προωθείται στη συνέχεια στις χώρες τις ΕΕ. Τώρα βλέπει η Τουρκία ότι ο ρόλος-κλειδί που θέλει να διαδραματίσει, διατρέχει κίνδυνο.
Neue Zürcher Zeitung / Άρης Καλτιριμτζής
Υπεύθ. σύνταξης: Κώστας Συμεωνίδης