Οι γυναίκες με αυτοπεποίθηση στην Τουρκία βρίσκονται αντιμέτωπες με όλο και περισσότερους περιορισμούς. Στην προκειμένη περίπτωση, οι καλλιτέχνιδες που δεν «συμμορφώνονται» με το γυναικείο πρότυπο που θέλει να προβάλλει η τουρκική κυβέρνηση στοχοποιούνται και έρχονται αντιμέτωπες ακόμη και με νομικές συνέπειες. Τώρα βρέθηκε στο στόχαστρο το γυναικείο συγκρότημα Manifest.

Το γυναικείο συγκρότημα, με μέλη τις Μίνα, Εσίν, Ζεϊνέπ Σουντέ, Εμινέ Χιλάλ, Λίντια και Σουεντά, σχηματίστηκε τον Φεβρουάριο στον απόηχο ενός talent show. Απλοί, νεανικοί στίχοι και χορογραφίες εμπνευσμένες από την K-pop, οι Manifest κατέκτησαν γρήγορα τις καρδιές των εφήβων. Το πρώτο τους άλμπουμ κυκλοφόρησε τον περασμένο Ιούλιο και ακολούθησε μία πετυχημένη περιοδεία. Ωστόσο, μετά τη συναυλία τους στην Κωνσταντινούπολη, άρχισαν να απλώνονται σκιές πάνω από το πολλά υποσχόμενο μέλλον της μπάντας.

Τα μέλη του συγκροτήματος βρίσκονται στο μικροσκόπιο της εισαγγελίας με πρόσχημα «άσεμνες και ανήθικες πράξεις». Επίσης, σύμφωνα με τις κατηγορίες, η σκηνική τους παρουσία «παραβίασε και προσέβαλε τα αισθήματα αιδούς και τις ηθικές αξίες της κοινωνίας» και οι νεαρές γυναίκες ασκούν «κακή επιρροή» σε παιδιά και νέους.

Στο στόχαστρο οι γυναίκες καλλιτέχνιδες

Ο Οκτάι Σαράλ, σύμβουλος του προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, χαρακτήρισε τα μέλη της μπάντας «ανήθικα», «ξεδιάντροπα» και δαιμονικά πλάσματα» σε ανάρτησή του στα τουρκικά στην πλατφόρμα Χ, απαιτώντας να ληφθούν νομικά μέτρα. Η μπάντα εξέδωσε ανακοίνωση, μετά από ανάκριση που ακολούθησε, τονίζοντας ότι αναλαμβάνει την ευθύνη για το σόου, αλλά ποτέ δεν είχε πρόθεση να βλάψει κανέναν. Και έτσι, για την ώρα, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το όνειρο να εκπροσωπήσουν την Τουρκία στη διεθνή σκηνή.

Η υπόθεση των Manifest δεν είναι μία μεμονωμένη περίπτωση. Γυναίκες καλλιτέχνιδες στοχοποιούνται συστηματικά τα τελευταία χρόνια. Η ποπ ντίβα Σεζέν Ακσού βρέθηκε στο στόχαστρο για ένα παλιό τραγούδι με στίχους που θεωρήθηκαν προσβλητικοί για τα θρησκευτικά αισθήματα των πολιτών. Η δημοφιλής μουσικός Γκιουλσέν συνελήφθη για ένα αστείο που έκανε στη σκηνή.

Ο ρόλος της θρησκευτικής αρχής Ντιγιανέτ

Από την απόσυρση της Τουρκίας από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης για τη βία κατά των γυναικών το 2021, η πίεση προς τις γυναίκες έχει αυξηθεί σημαντικά. Σε πρώτο επίπεδο στοχοποιήθηκαν γυναίκες πολιτικοί, ακαδημαϊκοί και ακτιβίστριες - στη συνέχεια δημοσιογράφοι και δικηγόροι. Τα τελευταία χρόνια, γίνονται όλο και πιο συχνά στόχος γυναίκες καλλιτέχνιδες. Η μέθοδος είναι σχεδόν πάντα η ίδια. Αρχικά οι φιλοκυβερνητικοί αρθρογράφοι δημοσιεύουν επικριτικά άρθρα για εκείνες. Στη συνέχεια ανασύρονται παλαιότερες συνεντεύξεις ή αποσπάσματα έργων, αποκόπτονται από το πλαίσιο που είχαν δημοσιευτεί και κυκλοφορούν εκ νέου στα κοινωνικά δίκτυα. Τέλος, φιλοκυβερνητικές ομάδες και ισλαμικές αδελφότητες κινητοποιούνται, καλώντας τις αρχές να δράσουν, μέχρις ότου η αστυνομία να προχωρήσει σε συλλήψεις.

Πρόκειται για μία «πολιτική στρατηγική», αναφέρει η ιστορικός και φεμινίστρια Μπερίν Σονμέζ. Κατά τη γνώμη της, το κυβερνών Κόμμα ΑΚΡ έχει μετατρέψει τη θρησκεία σε βάση της πολιτικής του την τελευταία δεκαετία, με στόχο να παραμείνει στην εξουσία. Και επισημαίνει πως η θρησκευτική αρχή Ντιγιανέτ διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτό.

Το ΑΚΡ από την άλλη ισχυρίζεται εδώ και χρόνια ότι έχει «απελευθερώσει» τις γυναίκες, ιδίως τις συντηρητικές και θρησκευόμενες, ανοίγοντας διάπλατα τις πόρτες σε τομείς όπως η εκπαίδευση και η πολιτική. Η Σονμέζ διαφωνεί και υποστηρίζει ότι, παρόλο που η συμμετοχή των γυναικών έχει αυξηθεί στην κοινωνία, είναι ψευδαίσθηση ότι κάτι τέτοιο αντιπροσωπεύει όλη την κοινωνία. Όπως χαρακτηριστικά καταλήγει, οι γυναίκες μπορούν να υπάρχουν μόνο υποστηρίζοντας την πολιτική της κυβέρνησης.

Επιμέλεια: Χρύσα Βαχτσεβάνου