«محبت برای همه، نفرت برای هیچ‌کس»، شعاری است که بر دیوار بیرونی ساختمان مسجد جامعه احمدیه نوشته شده است. در کنار آن منارهٔ کوچک و هشت‌متری مسجد دیده می‌شود. این شعار، قاعده کلی جامعهٔ احمدیه است که این مسجد را در یک روز سرد زمستانی در حاشیه شهر اِرفورت افتتاح کردند. این نخستین مسجد نوساز در ایالت تورینگن آلمان است.

جامعه احمدیه بیش از ده سال برای ساخت یک عبادتگاه با مناره، نمازخانه و اتاقی برای امام مسجد تلاش کرد. با این حال، بارها اعتراض‌ها و راهپیمایی‌هایی علیه این پروژه در منطقه صنعتی محل ساخت این مسجد برگزار شد. شرکت‌های ساختمانی نیز بارها در آخرین لحظه از اجرای قراردادهای خود عقب‌نشینی کرده اند.

مراسم افتتاح زیر حفاظت پولیس

شام روزی که ساختمان جدید این مسجد افتتاح شد، دو موتر پولیس در کنار آن ایستاده بودند. یک معترض تنها روبه‌روی محوطه احمدیه ایستاده بود و تابلویی حاوی هشدار از «یورش فتح‌گرانه» اسلام‌گرایان در دست داشت. تا نیمه‌های شب، موترهای پولیس با فاصله‌های کوتاه از جاده‌های اطراف عبور می‌کردند.

بودو رامِلو، معاون پارلمان فدرال که از ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ نخست‌وزیر پیشین ایالت تورینگن بود و از پروژه ساخت این مسجد از ابتدا حمایت کرده است، در مراسم افتتاح آن به موانع و اعتراض‌ها به ساخت این مسجد اشاره کرد؛ اقداماتی که شامل انداختن سر خوک در محوطه مسجد و نصب صلیب‌های اعتراضی می‌شد. این سیاستمدار حزب چپ که در فاصله نه چندان دور از این مسجد زندگی می‌کند، با اشاره به آن صلیب‌های اعتراضی گفت: «این‌ها صلیب‌های مسیحی نبودند؛ این‌ها صلیب‌های جنبش هویت‌گرایان بودند.»

بیشتر بخوانید: تحقیق: سیاه‌پوست‌ها و مسلمان‌ها در بازار مسکن آلمان با تبعیض مواجه اند

اعتراض‌ها علیه ساخت این مسجد بارها توسط پوپولیست‌ها و راست‌گرایان افراطی دامن زده شد. در انتخابات ایالتی ۲۰۲۴ در این ایالت حزب «بدیل برای آلمان» (AfD) به رهبری بیورن هُوکه، نزدیک به یک‌سوم آرا را کسب کرد. ادارهٔ حفاظت از قانون اساسی آلمان می‌خواهد این حزب را «راست‌گرای افراطی تثبیت‌شده» طبقه‌بندی کند، امری که این حزب علیه آن شکایت کرده است.

حضور گسترده مقام‌های سیاسی و مذهبی در مراسم افتتاح

حضور شخصیت‌های سیاسی و اجتماعی در مراسم افتتاح این مسجد پررنگ بود. علاوه بر راملو، اندریاس هورن شهردار اِرفورت از حزب دموکرات مسیحی (سی‌دی‌یو) و دو شهردار پیشین این شهر از احزاب دموکرات مسیحی و سوسیال دموکرات نیز حضور داشتند.

نمایندگان اجتماعات دینی به شمول راینهارد شرام رئیس جامعهٔ یهودیان تورینگن و اسقف‌های پروتستان و کاتولیک نیز در این مراسم شرکت کردند. ماریو فوگت، نخست‌وزیر کنونی تورینگن، از حزب دموکرات مسیحی، پیام ویدیویی فرستاد و خطاب به جامعه احمدیه گفت: «تورینگن وطن شما نیز هست.»

چه راملو، چه فریدریکه اشپِنگلِر اسقف منطقه‌ای پروتستان، و چه شهردار هورن، همه بر همزیستی دینی در اِرفورت و اهمیت آزادی دینی در جامعه تأکید کردند. در این شهر با جمعیت ۲۲۰ هزار نفری، حدود ۷۰ درصد مردم به هیچ جامعهٔ مذهبی تعلق ندارند. با این حال، سیمای شهر که مارتین لوتر از سال ۱۵۰۱ در آن درس خوانده بود، با کلیساها شناخته می‌شود.

راملو یادآوری کرد که اِرفورت تنها شهری در آلمان شرقی سابق بود که در دوران جمهوری دموکراتیک آلمان یک کنیسهٔ یهودی در آن ساخته شد. راینهارد شرام، رئیس ۸۱ ساله جامعه یهودیان تورینگن، در گفت‌وگو با دویچه‌وله، اِرفورت را «یک الگوی کوچک برای آلمان» خواند و گفت همزیستی ادیان و نقش حمایت‌کننده حکومت محلی «الگو» است. به گفته او، این امر دربارهٔ جامعهٔ کوچک احمدیه نیز صدق می‌کند و همین‌طور دربارهٔ ایزدی‌ها. به گفته او، «تورینگن از آنچه تصور می‌شود، بسیار بهتر است.»

احمدیه؛ جامعه‌ای کوچک با تاریخچه آزار و تبعیض

جامعه احمدیه حدود ۱۴۰ سال پیش در پاکستان امروزی به‌عنوان جنبش اصلاحی اسلامی شکل گرفت. این گروه از سوی جریان‌های بزرگ مذهبی اسلام با دیده انتقادی نگریسته می‌شود و در پاکستان با سرکوب و خشونت روبه‌روست، از حمله و تخریب مسجد گرفته تا قتل.

بیشتر بخوانید: تحقیق: ۶۱ درصد زنان مسلمان در آلمان تبعیض را تجربه می‌کنند

عبدالله واگیسهاوزر، رئیس جامعه احمدیه در آلمان، در سخنرانی خود ضمن تمجید از امنیت و پذیرش در آلمان و اِرفورت، به همین پیشینه آزار این اقلیت مذهبی اشاره کرد. او گفت آلمان قانون اساسی دارد و «پولیس قابل اعتماد است»، در حالی‌که در پاکستان «همه‌چیز با رشوه انجام می‌شود.» نمایندگان پولیس اِرفورت نیز در سالن حضور داشتند.

واگیسهاوزر در اظهارات خود به اظهارات زننده‌ای که مسلمان‌ها را در جامعه به حاشیه می‌راند، نیز پرداخت. او یادآور شد که راننده مسلمان تکسی که در مارچ ۲۰۲۵ در مانهایم هنگام حملهٔ مرگبار با موتر جلو فرد مهاجم را گرفت، یک عضو جامعه احمدیه با پاسپورت آلمانی بود. در این رویداد دو تن کشته و ۱۱ تن دیگر زخمی شدند.

نمازهای روزانه؛ اعتراض‌های هفتگی

به گفته واگیسهاوزر، حدود ۶۰ هزار عضو احمدیه در آلمان زندگی می‌کنند و بیش از ۸۰ مسجد دارند. جامعه کوچک احمدیه در تورینگن حدود ۱۰۰ عضو دارد. کمال احمد ۳۷ ساله، امام این مسجد، می‌گوید گاهی ۳۰ نفر در نماز شرکت می‌کنند و گاهی تنها ده نفر. او اشاره کرد که هنوز هم هر دوشنبه چند معترض روبه‌روی محوطه مسجد می‌ایستند.

احمد نیز سرنوشت بسیاری از اعضای این جامعه مذهبی را تجربه کرده است. زمانی که او کودک بود خانواده‌اش به‌دلیل آزار مذهبی از پاکستان به آلمان مهاجرت کرد. او در آلمان درس خواند و سپس در نخستین دورهٔ آموزش امامان جامعهٔ احمدیه در دارمشتات به زبان آلمانی تحصیل کرد.

بیشتر بخوانید: نسل جدیدی از ملا امامان مسلمان در آلمان آموزش دیدند

اکنون او در واحد مسکونی کوچک در داخل ساختمان جدید مسجد زندگی خواهد کرد. جامعهٔ احمدیه می‌گوید برای ساخت این مجموعه حدود ۱.۴ میلیون یورو هزینه کرده است. این پروژه پس از برنامه‌ریزی طولانی، بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ به پایه اکمال رسید. نمازخانه مسجد ۱۲۰ متر مربع مساحت دارد و مناره آن هشت متر ارتفاع. راملو با اشاره به انتقادها از بلندی مناره این مسجد می‌گوید حتی تابلوی بزرگ فروشگاه ساختمانی نزدیک مسجد از مناره مسجد بسیار بلندتر است.