استقبال از طالبان؟ سیاست جدید آلمان در قبال افغانستان
۱۴۰۵ تیر ۹, سهشنبه
حدود یک سال پیش حامد ننگیالی کبیری در مسیری قرار گرفت که برخی در آلمان آن را نوعی «واقعگرایی سیاسی ضروری» میدانند. او که شش سال برای قونسلگری افغانستان در بن کار کرده بود و در نهایت ریاست آن را بر عهده داشت، در ماه سپتمبر ۲۰۲۵ از مقامش استعفا داد، چرا که حاضر نشد آنگونه که از سوی دولت آلمان خواسته شده بود، با نمایندگان طالبان در قونسلگری کار کند.
او به دویچهوله میگوید: «من گفتم ببخشید، نمیتوانم این کار را بکنم، چون آنها تروریست هستند. من در زمان حکومت آنها در افغانستان بزرگ شدهام، بسیاری از همصنفیهایم در برابر چشمانم کشته شدند. من این افراد را بهعنوان کارمندان خود نمیپذیرم.»
صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!
نه ماه بعد، این نوع سیاست واقعگرایی به واقعیت تبدیل شده است: هم جنرال قونسلگری افغانستان در بن و هم سفارت این کشور در برلین اکنون توسط نمایندگان طالبان اداره میشوند. حکومت آلمان همچنین تأیید کرده که چهار کارمند قونسلی دیگر نیز قرار است از سوی اداره طالبان به این کشور اعزام شوند.
کبیری که از همکاری با اسلامگرایان افراطی سر باز زده بود، اکنون بهدلیل نگرانیهای امنیتی تنها با همراهی دوستانش از خانه خارج میشود و برای ماندن در آلمان ناگزیر به ارائه درخواست پناهندگی شده است.
او میگوید: «من افغانستان را بهعنوان وطن اولم از دست دادهام و نمیخواهم آلمان را بهعنوان خانهٔ دومم از دست بدهم. اگر در گذشته کسی درخواست پناهندگی میداد، بهدقت بررسی میشد که با طالبان همکاری نکرده باشد. حالا شاید من مجبور شوم کشور آلمان را ترک کنم، چون نخواستم با آنها همکاری کنم. این معیارهای دوگانه است.»
افزایش اخراجها؛ آیا هدف وسیله را توجیه میکند؟
اپوزیسیون حکومت آلمان و سازمانهای حقوق بشری به این نظر اند که «معیارهای دوگانه» در سطح کلان سیاسی چنین نمود پیدا میکند: آلمان میخواهد شمار اخراجها به افغانستان را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
بیشتر بخوانید: آیا تلاش اروپا به اخراج افغانها به طالبان مشروعیت میبخشد؟
الکساندر دوبرینت، وزیر داخله آلمان از حزب محافظهکار سوسیال مسیحی بایرن، در نظر دارد اخراجها به افغانستان را در سه پرواز چارتر در هر ماه و همچنین به صورت انفرادی در پروازهای عادی انجام دهد.
حکومت آلمان به این خاطر با رژیمی وارد گفتوگو شده است که نیروهای آلمانی نزدیک به دو دهه با آن جنگیدند و ۵۹ سرباز آلمانی در این جنگ کشته شدند، و در عین حال، این رژیم در سطح بینالمللی و از سوی آلمان به رسمیت شناخته نشده است.
مطالب ویدیویی را در صفحه یوتیوب ما ببینید!
وزارت داخله آلمان در پاسخ به پرسش دویچهوله نوشته است: «حکومت بالفعل افغانستان با پذیرش بازگشت شهروندان خود به تعهدات خود در قوانین عرفی بینالمللی عمل میکند. در عین زمان فعال بودن نمایندگیهای دیپلماتیک افغانستان در آلمان، شرط صدور اسناد سفر برای اجرای این بازگشتها است.»
صدر اعظم فریدریش مرتس نیز در پاسخ به پرسش نمایندگان پارلمان گفت: «ما دست خود را به سوی رژیم طالبان دراز نمیکنیم.» اما او با اشاره به اخراج مجرمان به افغانستان گفت که در «سطح مورد نیاز فنی»، همکاریهایی که در چارچوب منافع آلمان باشد، پیگیری میشود. او همچنین حمایت خود را از اقدامات وزیر داخله اعلام کرد.
نقض گستردۀ حقوق زنان توسط طالبان
هیلن ریتسنه، مدیر اجرایی سازمان «پرو ازول»، در گفتوگو با دویچهوله از این سیاست بهشدت انتقاد کرد: «تصمیم به پذیرش نمایندگان طالبان در نمایندگیهای افغانستان در آلمان، بیانگر کیفیت تازهای در روابط آلمان و طالبان است. این اقدام به رژیمی اعتبار میدهد که حقوق بنیادی بشر را نقض کرده و زنان و دختران را به صورت سیستماتیک از آموزش، کار و مشارکت اجتماعی محروم ساخته است.»
اداره طالبان سلسلهای گسترده از محدودیتها و ممنوعیتها را بر زنان و دختران وضع کرده است. دختران اجازه آموزش بالاتر از صنف ششم را ندارند، زنان از دانشگاه محروم هستند و تا حد زیادی از بازار کار و عرصهٔ سیاست حذف شدهاند. سازمان ملل این وضعیت را یکی از شدیدترین اشکال نابرابری در جهان ارزیابی کرده است.
در همین حال، یک هیئت پنجنفری طالبان اخیراً با کمیسیون اتحادیه اروپا و نمایندگان ۱۵ کشور عضو در بروکسل گفتوگو کرده است.
بیشتر بخوانید: روایتها و انتظارات متفاوت طالبان و اتحادیه اروپا از نشست بروکسل
ریتسنه میگوید: «اولین فکری که به ذهنم رسید این بود که آلمان دروازه را برای این گفتوگوها باز کرده است. بحثهای اخیر دربارهٔ عادیسازی روابط با طالبان، تغییر کارکنان نمایندگیهای افغانستان در بن و برلین و اخراجها، همگی نشان میدهند که آلمان راه را برای این روند هموار کرده است.»
استفادهٔ سیاسی طالبان از اخراجها؟
ریتسنه هشدار میدهد که طالبان ممکن است از این روند بهعنوان ابزار فشار استفاده کنند: «اگر شما انگشت کوچک خود را بدهید، آنها تمام دست را خواهند گرفت.»
این نگرانی بیاساس نیست. بر اساس گزارش تلویزیون «اندیار»، اخیراَ طالبان یک پرواز اخراج به کابل را لغو کردند، در حالی که پولیس فدرال آلمان حتی ویزای لازم را دریافت کرده بود. دلیل اعلامشده از سوی وزارت خارجه طالبان، کمبود دیپلماتهای افغان در آلمان بوده است.
بیشتر بخوانید: نگرانی ده ها سازمان از تعامل اروپا با طالبان در مورد اخراجها
ریتسنه میافزاید: «الکساندر دوبرینت سیاستی بسیار سختگیرانه را دنبال میکند، اما برای این کار با رژیمی همکاری میکند که معیارهای اولیهٔ حقوق بشر را نقض میکند و هرگونه وابستگی را به نفع خود استفاده خواهد کرد. طالبان به توافقهای کوچک اخراج بسنده نخواهند کرد و برای گرفتن امتیازات بیشتر فشار خواهند آورد.»
پناهجویان در برابر کسانی قرار میگیرند که از آنها گریختهاند
حمید ننگیالی کبیری نیز معتقد است طالبان از موقعیت خود سوءاستفاده خواهند کرد و در صورت برآورده نشدن خواستههایشان، ممکن است روند اخراج را مختل کنند.
او تأکید میکند که به انتقادهای خود ادامه خواهد داد و هشدار میدهد: «وقتی کسی از دست طالبان فرار میکند و بعد مجبور میشود برای فراهم ساختن اسناد به همانها مراجعه کند، این خطر وجود دارد که افراد مقیم آلمان شناسایی شوند. طالبان میتوانند بهراحتی خانوادههایشان را در افغانستان پیدا کنند، اینکه والدینشان چه کسانیاند، در کدام ولایت و در کدام قریه زندگی میکنند.»