تعداد زیاد دختران محروم از مکتب به قالینبافی روی آورده اند
۱۴۰۱ اردیبهشت ۲۸, چهارشنبه
شمار زیادی از دختران بامیان که از رفتن به مکتب منع شده اند، به خاطر نداشتن مصروفیت، فقر و بیکاری، به قالین بافی روی آورده اند. طالبان پس از تصرف قدرت در ماه آگست پارسال، مکاتب ثانوی دخترانه را مسدود کرده اند.
به دلیل مسدود بودن مکاتب و فقر اقتصادی خانواده ها شمار زیادی از دختران افغان در سنین مکتب به قالی بافی روی آورده اندعکس: Hector Retamal/AFP
اعلانات بازرگانی
خدیجه شاگرد صنف یازدهم مکتب بود که طالبان به قدرت رسیدند و او از مکتب محروم شد. این دختر ۱۶ ساله حالا مصروف قالین بافی در یکی از روستاهای مرکز بامیان است. او با سه خواهر و برادرش مسئولیت تامین خرج و مصارف خانواده اش را به دوش دارند.
خدیجه گفت: «از وقتی که طالبان آمده اند، بیکاری زیاد است. ما را هم از رفتن به مکتب منع کردند. بیکار بودیم و مصروفیت نداشتیم. مجبور شدیم که قالین بافی کنیم.»
پدر خدیجه در زمان نظام جمهوریت در یک اداره دولتی کار میکرد و تنها نانآور خانواده هشت نفری خود بود. او نیز از سوی طالبان از کار برکنار شده و منبع عایداتی خود را از دست داده است.
به دلیل مشکلات اقتصادی، خدیجه با خواهر بزرگترش که صنف دوازدهم مکتب بود، حالا قالین بافی میکند. دو برادرش نیز نیم روز به مکتب میروند و نیم روز قالین میبافند.
مشکلات اقتصادی خانواده نتوانسته رویای خدیجه را به ادامه درسهای مکتب کمرنگ کند: «من آروز دارم که دروازه مکاتب به روی دختران باز گردد و دو سال درسهای مکتبم که باقی مانده خلاص شود.»
طی ۲۰ سال گذشته اطفال و نوجوانان بامیان به صورت پررنگ در مکاتب حضور داشتند و نیم دانشآموزان را دختران تشکیل میدادند.
جستجوی قالینهای عتیقه در افغانستان با قبول خطر مرگ
جستجوکنندگان قالینهای عتیقه افغانستان میگویند با قبول خطر مرگ از مناطق دوردست این قالینها را جمعآوری میکنند. به گفته آنها واردات قالینهای ماشینی و مواد خام خارجی باعث کم رنگ شدن رونق قالینهای دستباف شده است.
عکس: Wakil Kohsar/AFP
گلیمهای مرغوب دستباف
جستجوکنندگان قالین و گلیم عتیقه افغانستان با قبول خطر مرگ به دنبال جمعآوری آن از روستاهای دور دست اند.
عکس: Wakil Kohsar/AFP
جمعآوری قالینهای عتیقه به قیمت جان
چاری الله گل در تلاش ردیابی آخرین قالینهای عتیقه افغانستان، برف و باد شدید را پشت سر گذاشته، مورد ضرب و شتم سارقان مسلح قرار گرفته و با شورشیان درگیر شده است. او اغلباً سوار بر اسب و مرکب، به مناطق دورافتاده شمال افغانستان میرود و در جستجوی قالینهای دستبافت ساخته شده توسط قبایل کوچی است.
عکس: Wakil Kohsar/AFP
سفرهای غالباً پر از خطر
الله گل که با یک سگ محافظ سفر میکند، میگوید: «راهها خطرناک، پر از گرگ و دشمن است. ما باید شبها را در جنگلها یا در دشتها سپری کنیم.» جستجوکنندگان قالینچههای قدیمی ماهها و هفتهها از راههای پرخطر در مسیرهای قدیمی کاروان عبور میکنند. آنان همچنان با پرداخت پول یا پیشکش اشیای مدرن، قالینهای متنوع را که بعدا در بازارهای قالین فروشی و یا به دستفروشان میفروشند، به دست میآورند.
عکس: AP
«تنها چیزی که پیدا کردند بوتها و قالین هایش بودند»
الله گل میگوید یک بار رهزنان او را با کلاشینکوف لت و کوب کرده و به منظور جستجوی پول، قالینهایش را لگد مال کردند. او میگوید: «آنان گفتند که این قالینها کهنه اند، دور بینداز.» او از پدرش نقل میکند که یکی از دوستان وی که دههها پیش به دنبال قالینهای عتیقه بود، در طوفان برف گیر کرده و طعمه گرگها شده بود: «تنها چیزی که پیدا کردند بوتها و قالینهایش بودند.»
عکس: DW
از شمال تا غرب
از ولایت شمالی کندز تا امتداد مرزهای ازبکستان و ترکمنستان و تا به مناطق غربی هم سرحد با ایران، مکان گروههای مالداران است که از قرنها به این طرف مشغول بافت قالین هستند. الله گل به روستاهای دوردست میرود و قالینها و قالینچههای انتیک را جستجو میکند – همچنین قالینچههایی که از سوی خانواده عروس بافته شده و به عنوان جهیزیه داده شده است.
عکس: Reuters/M. Ismail
«کار اصلاح یا فروش قالین مانند تربیت کودک است»
قالینهای پرطرفدار اغلب چند دهه قدامت دارند و با نقش و نگارهای قبیلهای تزئین شده اند. این قالینها از پشم و با دست بافته شده و با مواد محلی به دست آمده از ریشهها، گیاهان و گلبرگهای گل، رنگآمیزی میشوند. این قالینها سپس به شهرهایی مانند کابل منتقل شده و برای فروش آماده ساخته میشوند. به باور الله گل «کار و بار قالین مانند تربیت کودک است. این کار خیلی سختی میخواهد.»
عکس: Reuters/M. Ismail
«قالینهایم را دوست دارم»
عبدالوهاب یکی از تاجران قالین میگوید که قالینها را از جستجوکنندگان قالین مانند الله گل جمعآوری میکند. او میگوید: «ما روی این افراد ۹۹.۹ درصد حساب میکنیم. من قالینهایم را دوست دارم. من هر یک از این قالینها را میخرم، نه تنها به خاطر فروش.»
عکس: Wakil Kohsar/AFP
کاهش رونق بازار قالین دستباف
به گزارش خبرگزاری فرانسه، تاجران قالین در افغانستان باور دارند که درگیریها، آوارگی و شهرنشینی، رونق این صنعت را کمرنک کرده است. از سوی دیگر رنگهای وارداتی و پشمهای مصنوعی نیز میزان کیفت این قالینها را کمتر ساخته است. در حالی که بی قانونی و نفوذ طالبان افزایش مییابد، راهها نیز برای رفت و آمد خطرناکتر شده اند.
عکس: Wakil Kohsar/AFP
فروش قالینها حتی به قیمت هزاران دالر
تولید یک تخته قالین از شش ماه تا دو سال به طول میانجامد و در صورت کسب جایگاه در نمایشگاههای برتر فروشندگان قالین، میتواند هزاران دالر در بازار بین المللی به فروش برسد.
عکس: DW/S. Tanha
افزایش عرضه قالینهای ماشینی
زلمی احمدی، یکی از تاجران دیگر قالین در ولایت هرات به خبرگزاری فرانسه گفته است که عرضه قالینهای ماشینی به بازار نیز به صنعت قالین دستبافت آسیب رسانده است.
عکس: Reuters/M. Ismail
10 عکس1 | 10
عبدالجبار، مسئول یک شرکت قالین بافی در ولایت بامیان به دویچه وله گفت اکثر کسانی که جدیداً به قالین بافی روی آورده اند دخترانی اند که از مکتب محروم شده اند. به گفته او، ۹۰ درصد کسانی که قالین میبافتند بعد از بازگشت طالبان به قدرت به این پیشه روی آورده اند.
او میگوید که تمام وسایل و امکانات از شرکتها میباشد و خانوادهها در مقابل هر متر قالین مبلغ ۲۲۰۰ الی ۳۰۰۰ افغانی پول دریافت میکنند.
شرکتهای قالین بافی مواد خام را از کشورهای ایران و پاکستان وارد میکنند. به گفته عبدالجبار، کمبود مواد خام، نبود مرکز پروسس و کارخانه رنگ، از مشکلات جدی آنان میباشد.
حدود ۷۰۰ هزار نفر در ولایت بامیان زندگی میکنند و بیش از ۸۰ درصد آنها مصروف زراعت و مالداری اند. شماری از کسانی که در موسسات و ادارات دولتی مصروف کار بودند، نیز بیکار شده و با مشکلات اقتصادی مواجه اند.
روح الله حسینی، مدیر اداره اتاق تجارت و صنایع ولایت بامیان به دویچه وله گفت که بعد از به قدرت رسیدن طالبان، آمار قالین بافان ۴۰ درصد افزایش یافته است. او گفت: «در سالهای گذشته در حدود شش هزار الی هفت هزار نفر مصروف قالین بافی بودند و از زمانی که طالبان آمده است، علاقمندی مردم به قالین بافی زیاده شده و به ۱۴ هزار و ۱۵ هزار نفر رسیده است.»
نه تنها در بامیان، بلکه در دیگر مناطق افغانستان نیز تعداد بیشتر مردم به دلیل بیکاری و مشکلات اقتصادی به قالین بافی روی آورده اند.
بحران اقتصادی؛ برخی خانواده های افغان دوباره به قالین بافی روی آورده اند
داستان تصویری چهار برادر افغان که برای امرار معاش دوباره به قالین بافی روی آورده اند. افغانستان در حال حاضر با یک بحران شدید اقتصادی و انسانی مواجه است. بسیاری ها پس از بازگشت مجدد طالبان به قدرت بیکار شده اند.
عکس: Hector Retamal/AFP
از زمان سقوط دولت سابق افغانستان و ظهور مجدد طالبان، افغان ها با مشکلات گسترده ای روبرو بوده شده اند. خشکسالی، فعال نبودن ادارات دولتی، کمبود پول و مسدود شدن منابع مالی افغانستان از جمله مسائلی است که مصیبت افغان ها را تشدید کرده است.
عکس: Hector Retamal/AFP
برادران حیدری، برای امرار معاش اکنون دوباره از کارگاه های قالین بافی قدیمی خود استفاده می کنند. این چهار برادر و تمام اعضای خانواده شان، تقریباً تمام روز را قالین می بافند. نسل قبلی این خانواده نیز همین حرفه را داشتند.
عکس: Hector Retamal/AFP
این خانواده علاوه بر دیگر مشکلات، حالا با برای پیدا کردن مشتری برای قالین هایش نیز با چالش بزرگی روبروست. غلام سخی، بزرگترین عضو این خانواده گفت: «ما چاره ای نداریم، جز اینکه خانواده خود را از این طریق زنده نگه داریم.» قبل از به قدرت رسیدن مجدد طالبان، این خانواده از حرفه سابق خود دست کشیده و تجارتی پرسود در فروش گل های تازه برای عروسی ها در کابل داشتند.
عکس: Hector Retamal/AFP
رووف ۲۸ ساله بزرگترین برادر این خانواده که در کابل زندگی و تجارت می کند نیز گفت: «بدیهی است که زمانی که طالبان حکومت را به دست گرفتند، تجارت هوتل های عروسی نیز بد شد و به همین دلیل دوباره شروع به قالین بافی کردیم.» رووف به خبرگزاری فرانسه گفت: «این کسب و کار اجدادی ما بود که ما را کمک کرد.»
عکس: Hector Retamal/AFP
وقتی قالین سه متری آنها کامل و آماده فروش شد، خانواده انتظار دارند که حدود شش هزار دالر از آن عاید به دست آورند؛ قیمتی که کمتر کسی در شرایط کنونی افغانستان توان پرداخت آن را دارند.
عکس: Hector Retamal/AFP
نورمحمد نوری، رئیس انجمن ملی قالین بافی افغانستان می گوید که از مجموع جمعیت حدود ۳۸ میلیون نفری افغانستان، حدود دو میلیون افغان در صنعت قالین بافی اشتغال دارند. از زمان سقوط طالبان، تقاضا برای قالین در افغانستان کاهش یافته است، اما قالین های دست بافت افغانستان همچنان در بازار بین المللی محبوب هستند.
عکس: Hector Retamal/AFP
کبیر رووف، تاجر قالین در کابل، می گوید که در چند ماه گذشته، هر روز که می گذرد، افغان های بیشتری به قالین بافی روی می آورند، کالایی که وی سرمایه ملی افغانستان می خواند. شماری از زنان افغان نیز به دلیل محروم شدن از کار در بیرون از خانه به قالین بافی روی آورده اند. به گفته کبیر رووف، دخترانی که اکنون به مکتب نمی روند و زنانی که شغلی ندارند، بیش از هر زمان دیگری به قالین بافی می پردازند.
عکس: Hector Retamal/AFP
هرات که هم مرز با ایران است، یکی از ولایاتی است که اکنون مردمش بیش از هر زمان دیگری به قالین بافی مشغول هستند. حاجی عبدالقادر که تا کنون هشت خانواده را برای قالین بافی استخدام کرده، می گوید که مردم هر روز برای کار با او تماس می گیرند. وی با بیان اینکه افرادی هم هستند که هیچ تجربه ای در قالی بافی ندارند، افزود: «در حال حاضر شغل دیگری وجود ندارد.»
عکس: Hector Retamal/AFP
مراودات تجاری بین المللی با افغانستان نیز از زمان سقوط دولت سابق این کشور تحت تأثیر قرار گرفته و قالین که بهترین محصولش به شمار می رود، اکنون به سختی به بازارهای جهانی می رسد. حاجی عبدالقادر، که حدود پنج قالین جدید در هفته دریافت می کند، می گوید بانک ها هفته ای ۴۰۰ دالر اجازه برداشت پول می دهند و این حتی دستمزد کارگران را تامین نمی کند.
عکس: Hector Retamal/AFP
حاجی عبدالقادر می گوید در حال حاضر خریداری برای قالین ها نیز وجود ندارد: «هیچ خارجی برای خرید قالین اینجا نیست.» به گفته وی با خروج سازمان های بین المللی از زمان به قدرت رسیدن طالبان، تجارتش بدتر شده است. اما وی خوشبین است که بر اساس گزارش ها، سفرهای هوایی از افغانستان به کشورهای حوزه خلیج آغاز شده و این امیدواری را برای صادرات قالین هایش بیشتر می کند.
عکس: Hector Retamal/AFP
10 عکس1 | 10
نور احمد نوری، رئیس اتحادیه مولدین و صادرکنندگان قالین در افغانستان به دویچه وله گفته است که در سال گذشته خورشیدی تولید و صادرات قالین این کشور تا ۲۵ درصد افزایش یافته است.
او گفت: «در سال گذشته یک میلیون متر مربع قالین صادر کردیم. علت افزایش قالینبافان، بیکاری است. سال گذشته ما شاهد خشکسالی هم بودیم. بعد از زراعت، اشتغالزاترین سکتور در افغانستان قالین بافی است.»
به گفته او، بیش از ۹۵ درصد قالینهای صادراتی افغانستان از طریق پاکستان به بازارهای جهانی عرضه میشود.