سودان: رهبران معترضان و ارتش توافقنامه تاریخی امضا کردند
۱۳۹۸ مرداد ۲۶, شنبه
هشت ماه پس از آغاز اعتراضات گسترده در سودان، ائتلاف اصلی مخالفان حکومت و شورای نظامی حاکم موافقتامه نهایی را برای ایجاد یک حکومت انتقالی امضا کردند.
عکس: Getty Images/AFP/E. Hamid
اعلانات بازرگانی
موافقتنامه حکومت انتقالی سودان روز شنبه امضا شد. اعلامیه قانون اساسی که به تاریخ چهارم آگست به دست آمد، راه را برای حاکمیت مجدد غیرنظامی در سودان هموار می کند که در پی سرنگونی حکومت عمر البشیر رئیس جمهور مخلوع به دست نظامیان افتاد.
این موافقتامه تاریخی در سالونی در حاشیه رود نیل در خرطوم پایتخت سودان با حضور ابی احمد نخست وزیر اتیوپیا، سالوا کییر رئیس جمهور سودان جنوبی و سران سایر کشورهای همسایه امضا شد.
این موافقتامه به اعتراضات هشت ماهه ای پایان می بخشد که ابتدا علیه حکومت ۳۰ ساله عمر البشیر راه اندازی شد و پس از کودتای نظامی، علیه نظامیان ادامه یافت.
در جریان ناآرامی ها بیش از ۲۵۰ نفر کشته شدند؛ از جمله در ماه جون وقتی که افراد مسلح با لباس نظامی وارد اردوگاه معترضین در خارج از مقر ارتش شدند و تلاش کردند هزاران معترض را از محل تجمع شان پراکنده سازند.
زنان سودان نیز سهم گسترده ای در اعتراضات داشتندعکس: Getty Images/AFP/E. Hamid
ماه ها درگیری
شورای نظامی حاکم از سوی ارتش و ائتلاف اصلی مخالفان حکومت که به نیروهای آزادی و تغییر یا "اف اف سی" مشهور است، ماه ها است که در زمینه این توافقتامه گفتگو و مذاکره می کنند.
ترکیب شورای حکومت انتقالی با اکثریت غیرنظامیان که از ۱۱ عضو تشکیل شده، روز یکشنبه اعلام می شود.
روز پنجشنبه عبدالاحمدوک، یک مقام ارشد سابق سازمان ملل متحد و یک اقتصاددان بازنشسته به عنوان نخست وزیر حکومت انتقالی تعیین شد.
اولین کار وی تلاش برای ثبات اقتصادی سودان خواهد بود که در سال ۲۰۱۱ وقتی سودان جنوبی نفت خیز استقلالش را به دست آورد، به شدت آسیب دیده است.
امنیت سودان برای منطقه ای بی ثبات که با درگیری و شورش از شاخ افریقا تا مصر و لیبیا مقابله می کند، بسیار مهم است.
اما برخی ها این سوال را مطرح می کنند که آیا شورای حکومت انتقالی قادر خواهد بود قدرت نظامی را طی سه سال منتهی به انتخابات برنامه ریزی شده حفظ کند؟
mm/jlw (AFP, AP, Reuters)
از زمان تخلیه خشونت آمیز یک اردوگاه معترضان در خرطوم پایتخت سودان، تنشها میان تظاهرکنندگان و اردوی این کشور به شدت افزایش یافته است. در اینجا مبارزه قدرت در سودان به صورت تصویری شرح داده میشود.
عکس: Getty Images/AFP/A. Shazly
اعتراض در برابر وزارت دفاع
تظاهرکنندگان در سودان هفتهها در برابر وزارت دفاع این کشور تجمع کرده بودند. هزاران نفر خواستار ایجاد یک شورای انتقالی هستند که در آن افراد غیرنظامی نیز بتوانند در مورد آینده کشور تصمیم گیری کنند. در اوایل ماه جون، اردو به شدت علیه معترضان عمل کرد. ده ها تن کشته شدند.
عکس: Getty Images/AFP/A. Shazly
به نام ملت
یک تظاهرکننده با پرچم ملی در نزدیکی مقر مرکزی اردو ایستاده است. این پرچم سمبولی برای تقاضای تظاهرکنندگان تبدیل شده است که خواستار تعیین سرنوشت آینده کشور در تعاملی میان مردم ملکی و نظامیان اند. اگر این تقاضا برآورده شود، گام مهمی در راستای دموکراسی در سودان خواهد بود.
عکس: Reuters
علامت هشدار
در روزهای قبل از کشتار ماه جون، اردو حضور خود را شدت بخشیده بود. بسیاری از تظاهرکنندگان به این نظر بودند که این امر نشان می دهد که اردو احتمالا حاضر نیست از قدرت کنار برود. این در حالی است که کناره گیری اردو از قدرت، آرزوی بسیاری از سودانی ها پس از سرنگونی عمر البشیر بود.
عکس: Getty Images/AFP
پایان یک دوره
عمر البشیراز سال ۱۹۹۳ تا زمان سقوط اش در ماه اپریل سال ۲۰۱۹ رئیس جمهور سودان بود. او علیه منتقدین اش با تمام قدرت عمل می کرد. برای حفظ قدرتش، او حتی در سال ۱۹۹۹ پارلمان کشور را لغو کرد. اسامه بن لادن، رهبر القاعده، نیز در همان زمان پناهگاهی در سودان یافت. نام بن لادن بیشتر از همه با جنگ های جدایی طلبان در دارفور پیونده خورده است.
عکس: Reuters/M. Nureldin Abdallah
دیکتاتور در برابر محکمه
بسیاری از سودانی ها از دیر زمانی این آرزو را داشتند تا روزی عمر البشیر را در برابر محکمه ببینند. عمر البشیر به تاریخ ۱۶ جون در برابر محکمه قرار گرفت. تا حالا او به فساد و نگهداری غیرقانونی اسعار خارجی در نزد خود متهم است. پس از سقوط او، مقامات اجرای قانون در ویلایش بیش از ۱۰۰ میلیون دالر را کشف کردند.
عکس: picture-alliance/AP Photo/M. Hjaj
صدای زنان
در این اعتراضات شمار زیادی از زنان نیز شرکت دارند. در سودان زنان همیشه از آزادی های نسبتاَ خوبی برخوردار بوده اند. آنها نه تنها از لحاظ کمی تظاهرات را تقویت می کنند، بلکه برای اعتراض ها چهره دیگری نیز می دهند. حضور زنان بیانگر خواسته های بسیاری از شهروندان سودان برای دموکراسی و حقوق برابر است.
عکس: Getty Images/AFP/A. Shazly
نماد انقلاب
آلاء صلاح، دانشجوی رشته مهندسی به نماد انقلاب سودان تبدیل شده است. هنگامی که او در ماه اپریل روی یک سقف موتر ایستاد و با تظاهرکنندگان صحبت می کرد، یک عکاس از او تصویربرداری کرد. از آن زمان تاکنون این تصویر آلاء صالح در رسانه های اجتماعی بارها به اشتراک گذاشته شده است. عکس هایی از این قبیل به بخش مهمی از انقلاب تبدیل شده اند. این تصاویر دیگران را به شرکت در تظاهرات تشویق می کند
عکس: Getty Images/AFP
همبستگی بین المللی
تظاهرکنندگان در سودان به سرعت پشتیبانی بین المللی به دست آوردند. مثلا در اینجا در ادینبورگ در اسکاتلند. روز دوشنبه وزیران خارجه اتحادیه اروپا نیز در مورد وضعیت سودان با هم صحبت کردند. در بیانیه رسمی وزیران خارجه اتحادیه اروپا آمده است که "اتحادیه اروپا خواستار پایان فوری تمام خشونت ها علیه مردم سودان است."
با این حال، همه سودانی ها در برابر اردو قرار نگرفته اند. بسیاری مردم از اردو پشتیبانی می کنند. آنها به این نظر اند که فقط با داشتن یک حکومت سختگیر این کشور می تواند آینده ای موفق داشته باشد. آنها از همه بیشتر بالای جنرال عبدالفتاح برهان، رئیس شورای نظامی، اعتبار دارند.
عکس: Getty Images/AFP/A. Shazly
در حال انتظار
جنرال محمد حمدان دقلو مرد قوی در صفوف اردو به شمار می رود. او رهبری گروهی را به دست داشت که به اعتراضات در برابر مقر مرکزی اردو پایان بخشید. در جریان جنگ دارفور، او فرمانده شبه نظامیان "جنجوید" بود که به طرز وحشیانه ای بالای شورشیان حمله می کردند. تظاهرکنندگان ترس دارند که او بتواند حاکم جدید کشور شود.
عکس: Reuters/M.N. Abdallah
نگران های کشورهای خلیج فارس
حتی سیاستمداران دیگر کشورهای عربی با نگرانی شدید در مورد انکشاف اوضاع در سودان نگاه می کنند. مثلا محمد بن زاید بن سلطان آل نهیان، ولیعهد امارات متحده عربی و همچنین عربستان سعودی ترس دارند که این اعتراضات به نمونه «انقلاب از پایین» در دیگر کشورها تبدیل شود. به همین دلیل هر دو کشور از اردوی سودان حمایت می کنند.
عکس: picture-alliance/AP Photo/Ministry of Presidential Affairs/M. Al Hammadi
نگرانی همسایه شمالی
همچنین مصر نیز با نگرانی به سودان می نگرد. حکومت عبدالفتاح السیسی نگران است که اخوان المسلمین که در مصر با همه قدرت علیه آن مبارزه می گردد، در سودان نفوذ پیدا کند. او به این باور است که در صورتی که اخوان المسلمین در سودان نفوذ پیدا کند، می تواند از این طریق در مصر نیز نفوذ خود را گسترش دهد.
عکس: picture-alliance/Photoshot/MENA
اعتراضات پایان ناپذیر
در سودان اعتراضات هنوز هم ادامه دارد. روز جمعه (۱۴ جون)، صدیق المهدی، یکی از شخصیت های که از سال ها به این طرف رهبری اپوزیسیون این کشور را به دست دارد، خواستار تحقیق در مورد تخلیه خشونت آمیز و مرگبار اردوگاه معترضان شد. امکان دارد که تنش ها در سودان به یک مرحله جدید برسد.