سازمان ملل: ۲۰۲۲ مرگبارترین سال برای فلسطینیان است
۱۴۰۱ آبان ۷, شنبه
فرستاده ملل متحد برای خاورمیانه گفته است که ۲۰۲۲ مرگبارترین سال برای فلسطینیان در کرانه باختری از زمانی است که ملل متحد مأموریت نظارت بر تلفات را آغاز کرد. او خواستار اقدامات فوری برای آرام کردن «وضعیت انفجاری» شد.
آرشیف: صحنه بعد از درگیری بین اسرائیل و فلسطینعکس: Shadi Jarar'Ah/APA Images via ZUMA Press
اعلانات بازرگانی
تور ونسلند، فرستاده سازمان ملل متحد برای خاورمیانه به شورای امنیت این سازمان گفت: «ناامیدی، خشم و تنش در حال افزایش است و باردیگر به حالت مرگبار تبدیل شده است، و مهار چرخه خشونت به طور فزاینده ای دشوار شده است.» او افزود: «تعداد زیادی از مردم، بیشتر فلسطینیان، کشته و مجروح شده اند.»
هماهنگ کننده ویژه برای صلح در خاورمیانه گفت وضعیت دشوار نزولی در کرانه باختری رود اردن و وضعیت ناپایدار ناشی از چندین دهه خشونت، غیبت طولانی مدت مذاکرات و عدم حل و فصل موضوعات کلیدی، به درگیری بین اسرائیل و فلسطینیان دامن می زند.
ونسلند به مقامات و جناح های فلسطینی، مقامات اسرائیلی و جامعه جهانی گفت که پیام او واضح است: «اولویت فوری این است که برای آرام کردن اوضاع تلاش کنیم و روندهای منفی را معکوس نماییم.» اما هدف باید «تقویت و حمایت از اداره فلسطینی و برگشت به طرف روند سیاسی باشد.»
در ماه های گذشته، فرستاده سازمان ملل متحد گفت ۳۲ فلسطینی از جمله شش کودک توسط نیروهای امنیتی اسرائیل کشته و ۳۱۱ نفر در جریان تظاهرات ها، برخوردهای مسلحانه، عملیات های جستجو و بازداشت و حملات علیه اسرائیلی ها مجروح شده اند. دو پرسونل نظامی اسرائیل در نتیجه شلیک فلسطینیان کشته شده و حدود ۲۵ غیرنظامی اسرائیلی دیگر توسط فلسطینی ها در هنگام شلیک و یا حملات، درگیری، پرتاب سنگ و کوکتل مولوتوف در همین دوره زمانی مجروح شده اند.
تاریخچه پروسه صلح میان اسرائیل و فلسطینیها
بیش از نیم قرن است که منازعه میان اسرائیل و فلسطینیها بر سر زمین، مهاجران و مکانهای مقدس بدون راه حلی ادامه دارد. در اینجا نگاه کوتاهی به تاریخچه این منازعه و تلاشها برای حل و فصل آن میاندازیم.
قطعنامه ۲۴۲ شورای امنیت ملل متحد، ۱۹۶۷
قطعنامه شماره ۲۴۲ شورای امنیت ملل متحد که در ۲۲ نوامبر سال ۱۹۶۷ امضا شد، خواستار تبادله زمین برای تامین صلح گردید. بعد از آن بسیاری تلاشها برای تامین صلح میان اسرائیل و فلسطینیها با مراجعه به همین قطعنامه صورت گرفته است. این قطعنامه براساس فصل ششم منشور ملل متحد تهیه شده بود. قطعنامههایی که براساس این فصل صادر میشوند، توصیهای است نه دستوری.
عکس: Getty Images/Keystone
توافق کمپ دوید، ۱۹۷۸
ائتلافی از کشورهای عربی به رهبری مصر و سوریه در سال ۱۹۷۳ با اسرائیل جنگید که به جنگ یوم کیپور یا جنگ اکتوبر شهرت دارد. این جنگ مذاکرات پنهانی را در پی داشت که بعد از ۱۲ روز منجر به دو توافقنامه شد. این تصویر از ۲۶ مارچ سال ۱۹۷۹ انورالسادات رئیس جمهور آن زمان مصر، همتای امریکاییاش جیمی کارتر و مناخم بگین نخست وزیر آن زمان اسرائیل را بعد از امضای توافقنامه در واشنگتن نشان میدهد.
عکس: picture-alliance/AP Photo/B. Daugherty
کنفرانس مادرید، ۱۹۹۱
ایالات متحده امریکا و اتحاد جماهیر شوروی سابق به صورت مشترک کنفرانسی را در پایتخت اسپانیا سازماندهی کردند. در این مذاکرات کشورهای اسرائیل، اردن، لبنان، سوریه و فلسطینیها، نه اعضای جنبش آزادیبخش فلسطین، شرکت داشتند. این نخستین دیدار فلسطینیها با مذاکرهکنندگان اسرائیل بود. هرچند این کنفرانس دستآورد چندانی نداشت، اما چهارچوبی را برای مذاکرات موثر آینده فراهم ساخت.
عکس: picture-alliance/dpa/J. Hollander
توافقنامه اسلو، ۱۹۹۳
نخستین دیدار اسرائیل و سازمان آزادیبخش فلسطین در ناروی برگزار شد که حاصل آن توافقنامه اسلو بود. این توافقنامه در سپتمبر ۱۹۹۳ در ایالات متحده امریکا به امضا رسید. در این توافقنامه تقاضا شده بود که سربازان اسرائیلی از کرانه باختری رود اردن و نوار غزه بیرون شوند و یک اداره خودگردان موقت فلسطینیها برای یک دوره انتقالی پنج ساله ایجاد گردد. توافقنامه دومی در این رابطه در سال ۱۹۹۵ امضا شد.
عکس: picture-alliance/dpa/A. Sachs
نشست کمپ دوید، ۲۰۰۰
بیل کلینتون، رئيس جمهور اسبق ایالات متحده امریکا ایهود باراک نخست وزیر سابق اسرائیل و یاسر عرفات رئيس سازمان آزادیبخش فلسطین را در جولای ۲۰۰۰ به کمپ دیوید دعوت کرد تا در مورد مسایل مرزی، امنیت، اسکان، مهاجران و بیتالمقدس گفتگو کنند. هرچند این مذاکرات بیش از هر زمان دیگری با جزئیات صورت گرفت، اما توافقی انجام نشد. ناکامی در رسیدن به یک توافقنامه در کمپ دیوید انتفاضه دوم فلسطینیها را در پی داشت.
عکس: picture-alliance/AP Photo/R. Edmonds
ابتکار صلح عربی، ۲۰۰۲
به دنبال مذاکرات کمپ دوید، نشستهایی در واشنگتن، قاهره و شهر طابا در مصر برگزار شد که هیچ کدام نتیجهای در پی نداشت. بعداً در سال ۲۰۰۲ جامعه عرب در بیروت ابتکار صلح عربی را پیشنهاد کرد. در این طرح از اسرائیل خواسته شده بود که از مناطق اشغالی تا مرزهای پیش از سال ۱۹۶۷ خارج شوند تا یک دولت فلسطینی در کرانه باختری رود اردن و غزه تاسیس شود و در عوض آن، کشورهای عربی اسرائیل را به رسمیت خواهند شناخت.
عکس: Getty Images/C. Kealy
نقشه راه، ۲۰۰۳
گروه چهارگانه ایالات متحده امریکا، اتحادیه اروپا، روسیه و ملل متحد به صورت مشترک کار کردند تا نقشه راه صلح در خاور میانه را تهیه کنند. هرچند محمود عباس، رهبر اداره خودگردان فلسطینیها متن این نقشه راه را پذیرفت، اما همتای اسرائیلیاش آریل شارون در مورد جملهبندی آن ملاحظه داشت. در این نقشه راه یک توافقنامه نهایی برای راه حل دو دولت در سال ۲۰۰۵ پیشبینی شده بود، اما هرگز عملی نشد.
عکس: Getty Iamges/AFP/J. Aruri
اناپولیس، ۲۰۰۷
جورج دبلیو بوش، رئیس جمهور اسبق ایالات متحده امریکا در سال ۲۰۰۷ میزان کنفرانسی در اناپولیس در ایالت مریلند بود تا پروسه صلح مجدداً راه اندازی شود. در این کنفرانس ایهود اولمرت نخست وزیر آن زمان مصر و محمد عباس رئیس اداره خودگردان فلسطینی، نمایندگان گروه چهارگانه و شماری از دولتهای عربی حضور داشتند. در این نشست توافق شد که مذاکرات بیشتری برای دستیابی به توافق صلح تا آخر ۲۰۰۸ صورت بگیرد.
عکس: picture-alliance/dpa/S. Thew
واشنگتن، ۲۰۱۰
در سال ۲۰۱۰ جورج میچل، فرستاده ایالات متحده امریکا برای خاور میانه، بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل را متقاعد کرد که برنامههای اسکان در مناطق مورد منازعه را برای ۱۰ ماه به تعلیق بیاورد. بعدتر نتانیاهو و محمود عباس به شروع مذاکرات مستقیم به هدف حل و فصل اختلافات توافق کردند. مذاکرات در ماه سپتمبر ۲۰۱۰ در واشنگتن شروع شد، اما بعد از چند هفته با بن بست مواجه گردید.
عکس: picture-alliance/dpa/M. Milner
تکرار دایره منازعه و آتشبس
در اواخر ۲۰۱۲ دور جدیدی از خشونت در اطراف غزه شروع شد. آتشبسی میان اسرائیل و حاکمان غزه برقرار شد که تا جون ۲۰۱۴ ادامه یافت. سپس اختطاف و قتل سه نوجوان اسرائیلی در ماه جنوری ۲۰۱۴ منجر به دور جدیدی از خشونت شد که عملیات نظامی اسرائیل را در پی داشت. این عملیات با برقراری آتشبس در ۲۶ آگست ۲۰۱۴ پایان یافت.
عکس: picture-alliance/dpa
نشست پاریس، ۲۰۱۷
نمایندگان بیش از ۷۰ کشور برای بحث در مورد منازعه میان اسرائیل و فلسطینیها در پاریس گردهم آمدند. اسرائیل این نشست را محکوم کرد. نمایندگان این کشور و فلسطینیها در این کنفرانس شرکت نداشتند. وزیر خارجه فرانسه در این کنفرانس گفته بود: «راه حل دو دولت یگانه راه حل این منازعه است.»
عکس: Reuters/T. Samson
بدتر شدن اوضاع در ۲۰۱۷
با وجود خوشبینیها در آغاز ۲۰۱۷، پروسه صلح میان اسرائیل و فلسطینیها با موانع بیشتر مواجه شد. یک حمله بر پولیس اسرائیل در حرم شریف که هم برای مسلمانها و هم برای یهودیها یک مکان مقدس است، درگیریهای مرگباری را در پی داشت. بعداَ دونالد ترامپ رئیس جمهور پیشین ایالات متحده اعلام کرد که سفارت خود را به بیتالمقدس انتقال میدهد. محمود عباس اعلام کرد که این اقدام «همه تلاشهای صلح را تضعیف میکند.»
عکس: Reuters/A. Awad
طرح صلح ترامپ، ۲۰۲۰
ترامپ طرح صلح خاور میانه را اعلام کرد که براساس آن اسرائل میباید شهرکسازی را متوقف کند، اما کنترول خود به بسیاری شهرکهای غیرقانونی را که قبلاً ساخته بود، حفظ میکند. براساس این طرح، قلمرو تحت کنترول فلسطینیها دو برابر میشد، اما از فلسطینیها خواسته شده بود که شهرکهای رهایشی ساخته شده توسط اسرائیل در کرانه غربی رود اردن را به حیث قلمرو اسرائیل به رسمیت بشناسند. فلسطینیها این طرح را رد کردند.
عکس: Reuters/M. Salem
شروع خشونت جدید در ۲۰۲۱
در ماه می ۲۰۲۱ طرح اسرائیل برای تخلیه منازل چهار خانواده در شرق بیتالمقدس و اسکان دادن ناقلین یهودی به جای آنها باعث بروز خشونتهای تازه شد. حماس بیش از ۲۰۰۰ راکت به جانب اسرائیل شلیک کرد و اسرائیل با حملات هوایی بر نوار غزه پاسخ داد و ساختمانهایی را ویران کرد. جامعه بینالمللی به شمول وزیر خارجه آلمان از دو جانب خواستند که خشونت را متوقف کرده و به میز مذاکره برگردند.
عکس: Mahmud Hams/AFP
14 عکس1 | 14
ونسلند گفت ماه جاری «شاهد بلندترین خشونت» بوده و سال ۲۰۲۲ مرگبارترین سال در کرانه باختری بوده است. امسال بیش از ۱۲۵ فلسطینی در درگیری ها در کرانه باختری و شرق بیت المقدس کشته شده اند. جنگ از زمانی تشدید شد که در بهار امسال سلسله ای از حملات فلسطینی ها که در آن ۱۹ نفر کشته شدند، در اسرائیل آغاز شد.
ارتش اسرائیل می گوید بیشتر فلسطینی هایی کشته شده، شبه نظامی بوده اند. اما جوانان معترض که سنگ پرتاب می کردند و کسانی که در درگیری ها دخالت نداشتند نیز کشته شده اند.
حملات مداوم اسرائیل برای بازداشت در کرانه غربی رود اردن، چالش های جدی را برای محمود عباس رئیس اداره خودمختار فلسطین خلق کرده است. عباس برای این که در برابر رقیبان شبه نظامی اسلامی دوام بیاورد و در قدرت بماند، به همکاری امنیتی با اسرائیل متکی است.
این همکاری در میان مردم فلسطین محبوبیت ندارد. آنها به خاطر اشغال بی پایان اسرائیل، که اکنون پنجاه و شش سال از آن می گذرد، عصبانی اند.
اسرائیل کرانه باختری رود اردن را در سال ۱۹۶۷ در جنگ خاورمیانه به تصرف خود در آورد و بیش از ۱۳۰ شهرک در آنجا ساخت که بسیاری آن ها با بلاک های اپارتمانی، مراکز خرید و مناطق صنعتی شبیه شهرهای کوچک هستند.
فلسطینی ها می خواهند که کرانه باختری بخش اصلی سرزمین آن ها را در آینده تشکیل دهد. بسیاری کشورها ساخت و ساز در این منطقه را نقض قوانین بین الملل می دانند.