بوسنیا: مهاجران گیر مانده اند و مردم محل کشور را ترک میکنند
۱۳۹۸ تیر ۴, سهشنبه
بوسنیا کشوری است که پناهجویان در آن گیرمانده اند، اما بسیاری شهروندانش همواره آنجا را ترک میکنند. در سال جاری حدود ۳۰ هزار بوسنیایی برای یافتن کار در خارج، از این کشور بیرون شده اند.
عکس: DW/Dragan Maksimovic
اعلانات بازرگانی
بوسنیا از جنگ های قومی در سال های ۱۹۹۰ آسیبهای جدی دیده است. این کشور برای هزاران مهاجری که برای رسیدن به یک زندگی امن و بهتر به اروپا میآیند، به یک منطقه دشوار گذر تبدیل شده است. مهاجران در آن جا گیر میمانند و دیگر نمیتوانند به سفرشان ادامه بدهند.
پیش از تاسیس یک کمپ در ووچیاک هزاران مهاجری که بیشتر آن ها مردان مجرد بودند، در بیهاج و شهرهای دیگر منطقه کرای اینای بوسنیا شب را در فضای آزاد به صبح میرساندند. کمپ یاد شده در هشت کیلومتری مرز بوسنیا با کرواسیا که عضو اتحادیه اروپا است، قرار دارد.
اکنون با افراز خیمهها در ووچیاک، امکان اسکاندهی و دسترسی به مواد غذایی تهیه شده توسط صلیب سرخ برای یکهزار تن فراهم شده است. اما شمار اندکی از پناهجویان میخواهند که در بوسنیا بمانند. آنان تلاش میکنند که به سفر خود به جلو ادامه بدهند. اتهاماتی وجود دارد که مامورین پولیس کرواسیا، مهاجرانی را که سعی میکنند از طریق بوسنیا وارد این کشور شوند، مورد لت و کوب قرار میدهند، داشتههای شان را از آن ها میگیرند و بعد آن ها را به بوسنیا باز میگرداند.
رمضان یک شهروند مصری است که پنج ماه پیش به بوسنیا رسیده است. او گفت: «ما همه رویای رسیدن به اتحادیه اروپا را در سر داریم. اما فکر نمیکنم که این اتفاق رخ بدهد.» او به خاطر نگرانی از وضعیت خانواده اش در مصر از گرفتن نام خانوادگی خود ابا ورزید.
در آغاز مهاجران از ورود به بوسنیا که عضو اتحادیه اروپا نیست، اجتناب میکردند. اما پس از این که مسیر بالقان مسدود شد، آن ها تلاش میکنند که خود را از طریق این کشور به اتحادیه اروپا برسانند.
سال گذشته در حدود ۲۶ هزار تن و سال روان در حدود ۹ هزار نفر وارد بوسنیا شده اند؛ کشوری که حدود ۳.۵ میلیون تن جمعیت دارد. بیشتر این مهاجران خود را از طریق صربستان، مقدونیه شمالی و مونته نگرو به این جا میرسانند.
اکثر این مهاجران کوشش میکنند که به طور غیرقانونی از طریق مرز کوهستانی یکهزار کیلومتری خود را به کرواسیا برسانند.
تعداد متقاضیان پناهندگی در بوسنیا به ۲۰۰ تن هم نمیرسد، چرا که این کشور امکانات لازم برای رسیدگی به پناهجویان را در اختیار ندارد.
بیش از دو دهه از جنگ های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵ در این کشور میگذرد. در آن زمان ۲.۲ میلیون تن از مردم بوسنیا مجبور به ترک کشورشان شدند. صد هزار شهروند دیگر در داخل این کشور بیجا شدند.
گفته میشود که در سال روان میلادی، ۳۰ هزار بوسنیایی به هدف یافتن کار و اشتغال، این کشور را ترک کرده اند.
زندگی پناهجویان گیرمانده در "جنگل" مسیر بالقان
بین کراوسیا و صربستان صدها پناهجو در فضای آزاد و سرد به سر می برند. آنان آرزو دارند که فرصتی دست بدهد تا از قید این زندگی رقت بار در "جنگل" رهایی یابند و بتوانند به کشورهای غرب اروپا بروند.
عکس: Dimitris Tosidis
مشقت های روزمره
قطره های آب سرد در زیر این پل برای ابراهیم پناهجوی افغان فرصت سر و جان شویی را فراهم می کند. مانند این جوان افغان تمام پناهجویان در شرایط نامطلوب در "جنگل" زندگی می کنند. امکانات برای حمام کردن و تشناب های مناسب اینجا وجود ندارد.
عکس: Dimitris Tosidis
یکی از ده ها تن
در وسط مقدونیه یک پناهجوی چینایی در میان جنگل های نزدیکی منطقه "شید" جا گرفته است. این پناهجو هم مانند افراد دیگر در تلاش رسیدن به اروپای مرکزی است. در میان صدها پناهجو از کشورهای افغانستان و سوریه، حضور دراگان از چین در این کمپ موضوع عجیب به نظر می رسد.
عکس: Dimitris Tosidis
زندگی در "جنگل"
بیش از ۱۵۰ پناهجو خو را در "جنگلی" نزدیک خط آهن پنهان کرده اند. اینجا "شید" منطقه ای مرزی میان صربستان و کرواسیا می باشد. بسیاری از مهاجران بارها تلاش کرده اند از این منطقه عبور کرده و به اروپای مرکزی برسند. این تلاش آنان به وسیله قاچاقبران انسان، به گونه انفرادی و یا گروهی و با پنهان شدن در وسایل نقلیه باربری و قطارها بوده است.
عکس: Dimitris Tosidis
دنباله ای از اشک
در نگاه نخست دنبال کردن خط قطار ساده به نظر می رسد. باشندگان اردوگاه نزدیک این راه آهن می گویند که این خط جان هایی را نیز از میان آنان قربانی گرفته است. گفته می شود که دو تن در این خط خوابیده بودند که قطار از روی آنان رد شد و جان باختند.
عکس: Dimitris Tosidis
ادارات بی توجه، مددکاران رضاکار
همه باشندگان محل در این شهر، پناهجویان را نادیده نمی گیرند. حرکت رضاکارانه ای موسوم به "آشپزخانه بی نام" برای پناهجویان در این اردوگاه صحبانه تقسیم می کند. از جانب ادارات صربستان برای پناهجویان ساکن در "جنگل" کمکی صورت نمی گیرد.
عکس: Dimitris Tosidis
سرانجام غذا!
یک غذای گرم اینچنینی که دو پناهجو در یک فابریکه از کار افتاده می پزند، در "جنگل" یک فرصت استثنایی می باشد.
عکس: Dimitris Tosidis
انتظار طولانی
پناهجویان افغان روی سقف یک فابریکه متروکه در انتظار یک تلاش دیگر به سر می برند تا بتوانند در کدام موقع مناسب خود را به اروپای مرکزی برسانند، کاری که اغلبآ آزاردهنده می باشد.
عکس: Dimitris Tosidis
سرنشین ناخواسته
یک پناهجو، یک قطار باربری و یک امکان. در چند لحظه دیگر این مرد خود را در یکی از واگون های قطار پنهان خواهد کرد تا به کرواسیا رفته و از آنجا به کشورهای دیگر اروپایی برود.
عکس: Dimitris Tosidis
ایستگاه بعدی شرق اروپاست؟
کسانی که می توانند به این هدف برسند و توانایی پرداخت پول به قاچاقبران را دارند، تلاش می کنند که به وسیله تاکسی از طریق کرواسیا به شرق اروپا بروند. هزینه این سفر حدود ۱۲۰۰ یورو عنوان می شود.
عکس: Dimitris Tosidis
پایان؛ آرزوهای برباد رفته
یادعلی یک جوان ۲۲ ساله افغان است که در حال حاضر به منطقه "شید" بازگشت داده شده است. در "تلاش اخیر برای فرار" از این محل در کرواسیا دستگیر شد و دو روز را در زندانی سپری کرد. او می گوید که مقام های کرواسیا با او بدرفتاری کردند.
عکس: Dimitris Tosidis
10 عکس1 | 10
اقتصاد بوسنیا ضعیف است و میزان بیکاری در این کشور بالا. تنش های نهفته قومی باعث شده اند که ساختارهای حکومت کُند و ناکارآمد شوند.
این کشور بار مهاجرت را تحمل کرده است. تجربیات این مردم از مناقشه و مهاجرت باعث شد که مردم بیهاج در آغاز از تازه رسیدگان استقبال کنند. اما با افزایش شمار مهاجران، صبر و تحمل مردم این منطقه در حال کاهش است.
سلیمان میدزیچ، یکی از باشندگان بیهاج به خبرگزاری اسوشیتدپرس گفت: «جامعه بین المللی و حکومت ملی باری بر دوش ما گذاشته که نمیتوانیم آن راحمل کنیم. حالا آن ها ما را متهم میکنند که غیرانسانی عمل میکنیم. اما ما چگونه میتوانیم انسانی رفتار کنیم در حالی که چیزی برای دادن نداریم.»
سازمان های حامی حقوق بشر، پولیس کرواسیا را محکوم به رفتار بی رحمانه با مهاجران و عودت غیرقانونی آن ها کرده اند. اما کرواسیا این ادعاها را رد میکند.
شهرت فازلیچ، شهردار بیهاج گفته های مقام های کرواسیا را رد کرد و طی مصاحبه با اسوشیتدپرس اظهار نمود: «کرواسیا از همان روز اول با ما رفتار غیرعادلانه ای داشت[...] آن ها مهاجران را به بیهاج باز میگردانند، حتی آن هایی که خود را به خاک کرواسیا رسانده اند.»
او افزود: «پولیس مسلح کرواسیا وارد خاک بوسنیا میشود و این مردم رنجور، گرسنه، تشنه، خسته و بیمار را این جا تحویل می دهد [...] و ما از یک سال بدین سو در حال رسیدگی به آنها هستیم.»
هفته گذشته، مقام های سازمان ملل، شرایط زندگی در کمپ ووچیاک را مورد انتقاد قرار دادند. آن ها خطرات میدان های ماین را مطرح کردند و نسبت به خطر بالقوه انفجار به خاطر گازهای زیرزمینی ناشی از تجزیه زباله ها در این منطقه که نزدیک به محل دفنگاه زباله ها است، نیز هشدار دادند.
تصویر: مهاجران افغان در برزخی در صربستان
پس از مسدود شدن مسیر بالقان، هزاران مهاجر افغان در صربستان گیرمانده اند. می خواستند به اروپای غربی بروند، اما نه راهی برای رفتن و نه جایی برای ماندن دارند. برخی می خواهند به افغانستان برگردند، اما این هم ممکن نیست.
عکس: Getty Images/J.Hilton
خانواده نظری دو سال پیش از افغانستان فرار کرد و راه اروپا را در پیش گرفت. در ماه مارچ سال ۲۰۱۶ مسیر بالقان و مرزهای اروپا به روی مهاجران دوباره بسته شد و این خانواده در صربستان گیرماند.
عکس: Getty Images/O.Bunic
این یکی از صدها خانواده افغان است که در صربستان گیرمانده است و رویای رسیدن به یکی از کشورهای اروپای غربی در سرشان مانده است. این خانواده به خاطر کمبود امکانات و عدم رسیدگی کافی دولت صربستان به مهاجران خوش نیستند.
عکس: Getty Images/O.Bunic
حتی کودکان این خانواده تا همین چند هفته قبل اجازه رفتن به مکتب را نداشتند. زینب دختر این خانواده به تازگی توانسته است در یکی از مکاتب صربستان در حومه بلگراد پایتخت صربستان شامل مکتب شود؛ البته پس از رایزنی های طولانی مدت "یونیسف" یا صندوق حمایت از کودکان در سازمان ملل متحد و آژانس مهاجرت این سازمان با مقامات صربستان، این امکان برای کودکان مهاجر فراهم شده است.
عکس: Getty Images/AFP/O. Bunic
شعیب برادر بزرگتر زینب هم به تازگی شامل مکتب شده و کم کم دارد زبان صربی را یاد می گیرد. او که پس از یک دوره ناامیدی از آینده اش، دوباره روزنه های امید در دلش روشن شده، هنوز هم ترس دارد که مبادا مجبور شود دوباره مسیر مهاجرت را پیش گیرد؛ چراکه خانواده اش نمی خواهند در صربستان بمانند.
عکس: Getty Images/AFP/O. Bunic
هرچند این خانواده خوشبخت است که توانسته در یکی از اردوگاه های مهاجرین در نزدیکی پایتخت صربستان اتاقی با تخت های دو طبقه داشته باشد، اما زمانعلی نظری پدر این خانواده امیدوار است در ماه های پیش رو بتواند صربستان را که "برزخ" می خواند ترک کرده و به اتریش برود؛ جایی که قبلا پسر ۱۵ ساله این خانواده خودش را به آنجا رسانده و حالا آنجا مکتب می رود.
عکس: Getty Images/O.Bunic
خانواده نظری از کمبود امکانات و تنگ بودن جای شان شکایت دارند؛ اما خیلی از مهاجران افغان در صربستان همین اتاق کوچک را هم ندارند. در صربستان فقط به شمار محدودی از خانواده هایی که کودک دارند سرپناه داده شده است. مهاجران مجرد اکثرا یا در کمپ هایی با وضعیت اسفبار زندگی می کنند و یا جایی ندارند و در خیابان ها، خانه ها، کارخانه ها و سالون های متروکه و خرابه زندگی می کنند.
عکس: Getty Images/O.Bunic
این یکی از سالون های متروکه ایستگاه قطاری در نزدیکی بلگراد پایتخت صربستان است. اینجا شمار زیادی از مردان جوان و نوجوانان بی سرپرست افغان و پاکستانی زندگی می کنند. آنها کمکی به دست نمی آورند و زندگی بی خانمان ها را پیش گرفته اند.
عکس: Getty Images/J.Hilton
بسیاری از این مهاجران به بیماری های مختلف مبتلا شده اند و خطرهای گوناگونی آنان را تهدید می کند. مخصوصا نوجوانان در میان این مهاجران مورد سواستفاده جنسی قرار می گیرند تا بتوانند حداقل خوراک و پوشاک شان را تامین کنند. بزرگسالان هم می گویند کار می کنند و درآمد کمی دارند، اما مشخص نیست که چه کاری می کنند. احتمالا اکثرشان به عنوان کارگران ارزان قیمت غیرقانونی مورد استفاده قرار می گیرند.
عکس: Getty Images/J.Hilton
این مهاجران با هر تلاشی که می کنند، چیزی که می خورند این است. این مهاجران در وضعیتی نامعلوم زندگی می کنند. اخیرا سازمان های بین المللی حقوق بشری و مدافع حقوق مهاجران از وضعیت این مهاجران، مخصوصا نوجوانان و کودکان بی سرپرست به شدت ابراز نگرانی کرده اند. مقامات صربستان، کشور فقیر در بالقان بارها از کمبود امکانات و عدم توانایی برای رسیدگی به این مهاجران سخن گفته اند که اکثرشان افغان هستند.
عکس: Getty Images/J.Hilton
برخی از مهاجران افغان از وضعی که در صربستان دارند خسته شده و می خواهند به افغانستان بازگردند؛ اما این هم برای آنان میسر نیست. مشکل اولی این است که بسیاری از آنان اسناد هویتی به همراه ندارند و مدرکی برای سفر نمی توانند تهیه کنند. مشکل دوم این است که هیچ پولی ندارند. مشکل سوم این است که افغانستان در صربستان نمایندگی سیاسی ندارد و ادعا می کنند که مقامات صرب نیز به درخواست آنان رسیدگی نمی کنند.
عکس: Getty Images/P.Crom
هنگری هم مرزش را با دیوارهای بلند ساخته شده از حفاظ های آهنی و سیم خاردار مسدود کرده است. حتی در مرز این کشور دوربین های نظارتی نصب شده است. مقامات هنگری می گویند هفته ای ۵۰ نفر را اجازه می دهند که وارد خاک این کشور شده و درخواست پناهندگی بدهند، اما مهاجران ادعا می کنند که همین شمار هم هفته وار نمی توانند از مرز بگذرند.
عکس: picture-alliance/abaca/O. Marques
اگر هم کسی هوای عبور غیرقانونی از مرز هنگری به سرش بزند که حالا بعید به نظر می رسد، پولیس هنگری آنچنان که مهاجران ادعا می کنند، با رفتاری خشونت آمیز با آنان برخورد کرده و دوباره آنها را به صربستان می فرستد و یا هم در کمپ های بسته مهاجران که بیشتر به زندان می ماند، در مناطق مرزی با صربستان برای هفته ها زندانی می کند. نویسنده: رضا شیرمحمدی