چین در حل مشکل افغانستان نقش میگیرد؟
۱۳۹۰ آبان ۱۲, پنجشنبه![چین پیش از این در بخش های اقتصادی و معادن در افغانستان سرمایه گذاری کرده است](https://static.dw.com/image/4581958_800.webp)
لیو ژینمین، معاون وزیر خارجه چین در کنفرانس استانبول از جامعه بین المللی خواست که به حاکمیت ملی افغانستان احترام بگذارند: «جامعه بین المللی باید افغانستانی را که توسط افغان ها رهبری می شود، حمایت کند».
معاون وزیر خارجه چین افزود: «ما باید تعهد کنیم که به استقلال، حق حاکمیت و تمامیت ارضی افغانستان احترام می کنیم، که به وقار و حقوق حکومت و مردم این کشور احترام بگذاریم که خود شان صاحب سرزمین شان باشند».
چین پیش از این از هرگونه شمولیت سیاسی در قضیه افغانستان خودداری کرده و به جای آن، در بخش معادن و اقتصاد در افغانستان سرمایه گذاری کرده است.
در کنفرانس استانبول، نمایندگان ارشد کشورهای منطقه و همسایه افغانستان به شمول چین، روسیه، ایران، هند و پاکستان حضور داشتند. به باور آگاهان، این اولین بار است که نمایندگان کشورهای مهم منطقه و همسایه افغانستان دور یک میز جمع شدند و در مورد افغانستان صحبت کردند.
عمر شریفی، تحلیلگر مسایل سیاسی افغانستان و منطقه می گوید: «یک چارچوب نسبتاً مشخصی نظر به گذشته، در ارتباط به نوعیت رابطه افغانستان با پاکستان، مساله تروریسم در پاکستان و حمایت پاکستان از تروریسم در این کنفرانس مطرح شده است».
به باور دیپلومات های غربی، اظهارات دیپلومات ارشد چین در کنفرانس استانبول نشان دهنده حرکت مثبت این کشور است. دیپلومات های غربی گفتند که برای نخستین بار چین در طرح اعلامیه کنفرانسی در مورد افغانستان، نقش فعال ایفا کرد.
یک دیپلومات غربی که در کنفرانس استانبول اشتراک داشته است، به شرط فاش نشدن نامش به خبرگزاری رویترز گفته است که چینیها در تدوین اعلامیه کنفرانس استانبول چندین موضوع را برجسته ساختند. او افزود: «ما حتا اجازه نیافتیم که پیش از رسیدن هیات چینی، کار روی مسوده نهایی اعلامیه را شروع کنیم».
چین در طول ده سال گذشته که غربی ها در افغانستان حضور نظامی دارند و مساله سیاسی و امنیتی افغانستان از مهم ترین موضوعات سیاسی منطقه بوده است، معمولاً سکوت کرده است.
چین روابط نزدیکی با پاکستان دارد، چنانچه مقام های پاکستان از این کشور به عنوان «دوست همه فصول» خود نام می برند. این کشور هرچند در مناطق شین جیانگ خود شاهد بروز افراط گرایی اسلامی است، اما در ده سال مبارزه نیروهای غربی با تروریسم در افغانستان نقش فعالی نداشته است. چین تامین کننده اصلی حمایت های مالی و تسلیحاتی پاکستان است.
براین اساس، تصور می شود چین در قضایای سیاسی افغانستان می تواند نقش ویژه یی داشته باشد. اما تحلیلگران معتقدند که بعد از سقوط طالبان، چین به دلیل نگرانی هایی که از حضور غربی ها در منطقه داشته است، از نفوذ خود بر پاکستان در رابطه به حل مساله افغانستان استفاده نکرده است.
به گفته یکی از دیپلومات های غربی، چینی ها می دانند که حضور جامعه بین المللی، خصوصا نیروهای بین المللی در افغانستان کاهش خواهد یافت. از سوی دیگر، تصور می شود ایالات متحده امریکا برای حل منطقه یی مشکل افغانستان نیازمند همکاری های چین است.
اما آیا کنفرانس استانبول گامی به پیش در بخش همکاری های منطقه یی خواهد بود؟ عمر شریفی پاسخ می دهد: «مطمین نیستم که در کوتاه مدت شاهد تغییر جدی باشیم». به گفته او، در صورتی که نوعیت رابطه افغانستان با امریکا و ناتو و چارچوب همکاری های استراتژیک افغانستان با امریکا و اتحادیه اروپا واضح باشد و مشکلی به بار نیاورد، تاثیری مستقیمی بر همکاری های منطقه یی خواهد داشت.
عارف فرهمند (دویچه وله، رویترز)
ویراستار: پروانه علی زاده