هادی عامری، دبیرکل سازمان بدر و رهبر ائتلاف فتح عراقاعلام کرد که خلع سلاح گروه‌های مسلح این کشور باید تصمیمی داخلی باشد و تنها پس از خروج نیروهای ائتلاف بین‌المللی به رهبری آمریکا انجام شود. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که فشارهای آمریکا برای محدود کردن نفوذ جمهوری اسلامی در عراق افزایش یافته و برخی گروه‌های مسلح شیعه به اصل انحصار سلاح در دست دولت متعهد شده‌اند.

عامری روز چهارشنبه ۲۴ دسامبر (۳ دی) در گفت‌وگو با خبرنگاران پس از دیدار با هیئتی از حزب دموکرات کردستان عراق (KDP)، تأکید کرد: «ما خلع سلاح را بر اساس تصمیمات خارجی و بیگانه رد می‌کنیم. این باید تصمیم مردم و دولت عراق باشد.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

وی با اشاره به فتوای مرجعیت شیعه در نجف مبنی بر انحصار سلاح در دست دولت، افزود که "شرط سازمان بدر برای اجرای این امر پایان مأموریت نیروهای بین‌المللی است".

عامری همچنین شایعات مربوط به انحلال حشد الشعبی را رد کرد و گفت: «این چیزی بیش از شایعه نیست و ما هرگز آن را نمی‌پذیریم.» وی به کسانی که چنین ادعاهایی مطرح می‌کنند، توصیه کرد "احترام خود را حفظ کنند."

سازمان بدر که در سال ۱۹۸۲ با حمایت ایران به عنوان شاخه نظامی شورای عالی انقلاب اسلامی عراق تأسیس شد، یکی از قدیمی‌ترین گروه‌های شیعه مسلح در عراق است. این سازمان بخشی از حشد الشعبی است که در سال ۲۰۱۴ برای مقابله با داعش تشکیل شد و اکنون در ساختار امنیتی دولتی "ادغام" شده است.

تعهد گروه‌های شیعه به انحصار سلاح

این موضع‌گیری عامری همزمان با اعلام فائق زیدان، رئیس شورای عالی قضایی عراق مبنی بر تعهد گروه‌های شیعه به انحصار سلاح در دست دولت رخ داد. زیدان روز چهارشنبه در یک کنفرانس خبری اظهار کرد که چهار گروه مسلح شیعه،  شامل عصائب اهل‌حق، کتائب امام علی، کتائب سیدشهدا و کتائب انصارالله به طور رسمی به اصل انحصار سلاح در دست دولت پایبند شده‌اند.

وی در مصاحبه با شبکه خبری روداو توضیح داد که این تعهد با هدف "اجرای رهنمودهای مرجعیت دینی در نجف و تقویت حاکمیت دولت عراق" انجام می‌گیرد. این گروه‌ها که همگی دارای نمایندگی سیاسی در پارلمان عراق هستند، بخشی از ساختار رسمی نیروهای امنیتی این کشور محسوب می‌شوند.

بیشتر بخوانید:انتقاد عراق از تحریم آمریکا علیه شرکت وابسته به حشد الشعبی

همزمان سعد سعدی، عضو دفتر سیاسی جنبش صادقون (بازوی سیاسی عصائب اهل‌حق)، نیز در گفت‌وگو با روداو تأکید کرد که اجرای انحصار سلاح باید با تقویت اعتماد به حشد شعبی و توسعه توان تسلیحاتی نیروهای امنیتی و جلوگیری از هرگونه مداخله خارجی همراه باشد.

با این حال روداو بە نقل از یک منبع بلندپایه در کتائب سیدالشهدا گزارش دادە کە این گروه موضوع تحویل سلاح را رد کردە است.

واکنش آمریکا به تحولات عراق

مارک ساوایا، نماینده ویژه رئیس‌جمهوری آمریکا در امور عراق از اقدامات اولیه برای خلع سلاح استقبال کرده، اما همزمان تأکید کردە است که "حرف کافی نیست و باید گام‌های عملی برداشته شود".

ساوایا هدف مأموریت خود را "حمایت از حاکمیت عراق، تقویت نیروهای امنیتی دولتی و کاهش نفوذ گروه‌های مسلح نزدیک به جمهوری اسلامی" در این کشور عنوان کرده است.

چندین گروه مسلح شیعه عراقی از جمله کتائب حزب‌الله، عصائب اهل‌حق و حركت نجبا که از سوی آمریکا به عنوان سازمان‌های تروریستی خارجی طبقه‌بندی شده‌اند، در گذشتە خلع سلاح را رد کرده‌اند. این گروه‌ها کم و بیش به جمهوری اسلامی نزدیک هستند و در انتخابات اخیر پارلمانی عراق نتایج قابل توجهی کسب کرده و به فراکسیون "چارچوب هماهنگی" شیعیان پیوسته‌اند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

فشارهای آمریکا بر عراق برای محدود کردن نفوذ ایران شامل تحریم‌های اخیر علیه بانکداران و شرکت‌های مرتبط با سپاه پاسداران و کتائب حزب‌الله در ماه اکتبر است. همچنین در فوریه گروهی از نمایندگان جمهوری‌خواه کنگره آمریکا خواستار قطع کمک‌های امنیتی به عراق و تحریم گروه‌هایی مانند بدر شدند و آن را "مادر تمام گروه‌های تروریستی وابسته به ایران در عراق" توصیف کردند.

دولت عراق به رهبری محمد شیاع السودانی بر مقابله با "سلاح خارج از قانون" تأکید دارد، اما همزمان مقامات عمدتا شیعه عراقی حشد شعبی را بخشی جدایی‌ناپذیر از نیروهای رسمی می‌دانند. این تنش‌ها در حالی ادامه دارد که ایالات متحده حضور اقتصادی خود در عراق را از طریق قراردادهایی در بخش‌های نفت، فناوری و بهداشت تقویت کرده است.