۲۵ سال پیش یک جسد مومیایی شده یخ زده در منطقه اوتستال در کوههای آلپ پیدا شد که قدمت آن به ۵۳۰۰ سال پیش میرسد. تحقیقات دانشمندان نشان داده است که شجره حدود یک میلیون نفر شهروند اروپایی به اوتسی می رسد.
بازسازی چهره اوتسی در موزه باستانشناسی منطقه تیرول در شهر بوزان ایتالیاعکس: dapd
تبلیغات
پژوهندگان پنج سال پیش سرانجام موفق شدند به تحقیقات ژنتیک در باره جسد مومیایی یخ زده در منطقه اوتستال در کوههای آلپ پایان دهند و به مشخصات ژنتیکی اوتسی یا "مرد یخی" که به نامهای دیگری چون "مرد سیمیلائون" و "فریتسِ یخزده" نیز مشهور است دست بیابند. اوتسی قدمتی ۵۳۰۰ ساله دارد.
آلبرت تسینک، محقق باستانشناس، در نشست کارشناسان این رشته در منطقه اوتستال ِ آلپ، گزارشی ارائه داد و اعلام کرد که از تحقیقات مربوط به اوتسی از جمله میتوان به چگونگی افزایش جمعیت در منطقه دست یافت.
باستان شناسان به این نتیجه رسیدهاند که بازماندگانی از نسل مادری اوتسی اکنون دیگر در اروپا یافت نمیشود، اما بازماندگان نسل پدری او در اروپا بسیارند. آلبرت تسینک، محقق باستانشناس در این نشست گزارش داد که بازماندگان اوتسی بخصوص در مناطقی چون جزایر ساردین و کورسیکا زندگی میکنند.
آلبرت تسینک نسبت به خویشاوند خواندن قطعی بازماندگان با اوتسی هشدار داد و گفت منظور از مفهوم خویشاوند رابطه مستقیم نسبی با فرد خاصی است، اما در ارتباط با اوتسی "پس از ۲۰۰ نسل" دیگر نمیتوان از خویشاوندی مستقیم نامی برد.
به گزارش خبرگزاری آلمان این محقق باستان شناس تنها بر این نکته تاکید کرده که همه اروپائیان میتوانند از این جهت خود را خویشاوند اوتسی بنامند که او از نخستین اروپائیان بوده است.
۲۵ سال پیش یک جسد مومیایی شده یخ زده در منطقه اوتستال در کوههای آلپ پیدا شدعکس: AP
محققان در سال ۲۰۱۳ به این نتیجه رسیدند که ۱۹ نفر از اهالی منطقه تیرول دارای ژنهایی هستند که در زیرگروهِ ژنهای اوتسی جای دارند.
یکی از کسانی که نسب خود را به اوتسی منسوب میداند، یک مرد سوئیسی بهنام سیمون گربر است. سیمون گربر که سعی در یافتن نسب خود کرده، تحقیق روی ژنهای خود را انجام داده و به این نتیجه رسیده که موردهای بسیار مشابهی در دیانای (DNA)های او و اوتسی موجود است.
یکی از موردهای تشابه این است که اوتسی یا مرد یخی ۵۳۰۰ سال پیش نارسایی لاکتوز داشته و سیمون گربر نیز امروز به عدم تحمل لاکتوز دچار است.
تعجب کنید، انسان هستید
"تعجب" یکی از خصوصیات احساسی انسان است. محققان آمریکایی با انتشار نتایج تحقیقات خود اعلام کردهاند که رابطهای جالب بین "تعجب" با "کمک به همنوع"، "از خودگذشتگی" و "تعاون" وجود دارد.
عکس: colourbox
انسان کیست، انسانیت چیست؟ چه عواملی باعث میشوند که انسانیت یک انسان رشد کند و چه عواملی باعث میشود که یک انسان به پلیدترین موجود تبدیل شود؟ محققان آمریکایی در تحقیقات خود درباره "انسانیت یک انسان" دریافتهاند که رابطهای جالب بین "تعجب و حیرت" با "کمک به همنوع"، "ازخودگذشتگی" و "تعاون" وجود دارد.
عکس: colourbox
تعجب یا حیرت، عکسالعملی احساسی در مواجهه با وضعیت، پدیده یا سخنی"غیرمنتطره" است. تعجب باعث تحریک و برهمخوردن آرامش درونی و افزایش و همچنین تقویت انگیزه میشود.
عکس: picture-alliance/AP Images/S. Kambayashi
افلاطون و ارسطو هر دو بر تعجب و حیرت بهعنوان زیربنای فلسفه تاکید داشتهاند. افلاطون میگوید: «حیرت خاص جویندگان دانش است و فلسفه با همین حیرت آغاز میشود». (افلاطون و ارسطو در مدرسه آتن، اثری از رافائل)
عکس: picture alliance/akg-images
یوهان ولفگانگ فون گوته، شاعر و اندیشمند آلمانی، "تعجب و حیرت" را عالیترین وضعیت انسانی میداند که به او "مرزهایش" را گوشزد میکند.
عکس: picture-alliance/Leemage
"تعجب و حیرت" باعث شد تا ناصرخسرو از شاعران بزرگ فارسی زبان که زندگیاش با جنگها و حوادث گوناگون همراه بود، از زبان عیسی مسیح تذکری بشردوستانه بدهد: عیسی به رهی دید یکی کشته فتاده / حیران شد و بگرفت به دندان سر انگشت / گفتا که کرا کشتی، تا کشته شدی زار؟ / تا باز که او را بکشد آنکه تو را کشت؟" (ناصر خسرو)
عکس: picture-alliance/dpa/Arno Burgi
پاول پیف و تیم تحقیقاتی روانشناسان دانشگاه ارواین کالیفرنیا نتایج تحقیقات خود را در زمینه رابطه "تعجب و حیرت" با "کمک به همنوع"، "ازخودگذشتگی" و "تعاون" در"ژورنال شخصیت و روانشاسی جامعه" منتشر کردهاند.
عکس: picture alliance/dpa
روانشناسان در گام نخست برای یافتن رابطه "تعجب" و "ازخودگذشتگی" از دو هزار داوطلب خواستند تا میزان "تعجب و حیرت" خود را برآورد کنند. سپس در بین آنها "لاتاری" تقسیم کردند که شانس برنده شدن داشتند و از آنها خواستند در صورت تمایل مقداری از "لاتاریها" را به دیگران هدیه بدهند. نتیجه اینکه: آنهایی که میزان تعجبشان بیشتر بود لاتاریهای بیشتری به دیگران دادند.
عکس: Reuters
در آزمایش بعدی برای داوطلبان فیلمهای کمدی یا بی محتوا و خستهکننده و برای بعضی از آنها هم فیلمهایی در زمینه پدیدههای شگفتانگیز به نمایش گذاشته شد. افرادی که از دیدن صحنههای فیلم تعجبشان برانگیخته شد، همانها بودند که در آزمایشهای بعدی در زمینه "جلب دوستی"، کمک به دیگران" و "مقبول بودن در گروه" رتبه بالاتری به دست آورده بودند.
عکس: picture-alliance/dpa
به عقیده محققان عامل "تعجب و حیرت" منجر به کاهش وزن مشکلات شخصی و در نتیجه باعث رشد زمینههای کمک به دیگران در انسان میشود.
عکس: Reuters/N. Chitrakar
بهنظر پژوهشگران، برانگیخته شدن "تعجب و حیرت" انسان در یک وضعیت خاص، پدیده یا سخنی"غیرمنتطره" احساس "سهیم بودن در چیزی بزرگتر از یک فرد" را در شخص به وجود میآورد.
عکس: picture alliance/blickwinkel
به گفته پاول پیف، عنصر "تعجب و حیرت" باعث میشود که انسان از خودمحوری خارج شود و دیگر خود را "مرکز ثقل دنیا" نداند.
عکس: picture alliance/dpa/COLORplus
تحقیقات روانشناختی که در گذشته صورت گرفته نیز ثابت کردهاند، افرادی که دارای روحیه "باز" هستند و "قابلیت سورپرایز شدن" دارند، کمتر خودمحور هستند.
عکس: picture alliance/Photoshot
یکی دیگر از موضوعات مورد توجه دانشمندان، تاثیر انواع پدیدههای تعجبانگیز بر میزان "کمک به همنوع"، "ازخودگذشتگی" و "تعاون" بوده است.
عکس: picture alliance/Bölter/Kunsthaus Kloster Gravenhorst
به گفته پاول پیف، هیچ فرقی نمیکند چه چیزی تعجب شخصی را برانگیزد. مهم این است که افرادی که از ظرفیت بالای برانگیخته شدن تعجب برخوردار هستند از تواناییهای "کمک به همنوع"، "ازخودگذشتگی" و "تعاون" نیز برخوردار هستند.
عکس: picture alliance/blickwinkel
بهنظر میرسد میزان مشکلات شخصی با "سن و سال" رابطه مستقیمی داشته باشد، زیرا کودکان از قابلیت "تعجب و حیرت" بیشتری برخوردار هستند تا بزرگسالان.
عکس: picture-alliance/AP Images/The Spokesman-Review/D. Pelle
آیا افزایش میزان "تعجب و حیرت" میتواند تاثیری در افزایش میزان کمک به همنوع در یک جامعه داشته باشد؟ به گفته پاول پیف، هرچه بر تعداد دفعات "تعجب و حیرت" یک انسان افزوده میشود، به همان میزان هم میل به "کمک به همنوع" افزایش مییابد.