کمبود تجهیزات، عدم آزمایشهای پزشکی و اعزام به مأموریتهای "انتحاری"؛ گروهی گمنام از نیروهای ذخیره ارتش روسیه با انتشار ویدیویی عملکرد مسکو در جنگ روسیه در اوکراین را مورد انتقاد قرار دادهاند.
شماری از سربازان ذخیره ارتش روسیه که در مناطق جنگی در شرق اوکراین مستقر هستند، ظاهرا با انتشار پیامی ویدیویی از وضعیت وخیم نیروهای روسیه انتقاد کرده و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری این کشور را فراخواندهاند، تا برای رفع نواقص دست به اقدام زند.
این سربازان به خاطر بیم از بازداشت و فشار، پیام خود را به صورت گمنام منتشر کردهاند و روز شنبه ۱۱ مارس (۲۰ اسفند) در کانال تلگرام منتشر کردهاند.
یکی از این سربازان ذخیره که چهره خود را پوشانده تا گمنام بماند، از پوتین به عنوان فرمانده کل قوا خواسته است، به کاستیهای موجود پرداخته و دست به اقداماتی زند که فرماندهان زیردست او کار و وظایف خود را درست انجام دهند.
در این پیام ویدیویی دهها سرباز یونیفورمپوشیده دیده میشوند که همگی آنها چهره خود را کاملا پوشاندهاند. یک سخنگوی این گروه از کمبود تجهیزات و همچنین ناتوانی فرماندهان در هدایت سربازان انتقاد کرده است.
این سربازان ظاهرا در منطقه دونتسک مستقر هستند. سخنگوی آنان در این پیام ویدیویی گفته است: «ما میدانیم، تنها کسانی نیستیم که چنین خواستی را مطرح میکند.» او پوتین را فرا خوانده که نه فقط روی کاغذ به اوضاع رسیدگی کند، بلکه واقع راهی منطقه شود.
شایان ذکر است که ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه تا کنون از سربازان ارتش روسیه در مناطق جنگی دیدن نکرده است.
این در حالی است که ولودیمیر زلسنکی، رئیس جمهوری اوکراین تا کنون به صورت پراکنده دیدارهایی از جبهه جنگ انجام داده است.
این سربازان ذخیره در پیام خود همچنین از تهدیدات و تلاش مقامات برای ایجاد رعب شکوه کرده و به ویژه از کمبود تجهیزات انتقاد میکنند، برای نمونه اینکه بدون داشتن دوربینهای ویژه ناچارند، مأموریتهای شبانه خود را انجام دهند.
پیشتر نیز شماری از سربازان روس، همسران، مادران و خواهران سربازان با انتشار پیامهایی عمومی از وضعیت نابسامان سربازان ذخیره گله کرده بودند.
در این پیام ویدیویی گفته میشود که فرماندهان دستور رئیس جمهوری را نادیده گرفته و واحدهایی ناکارآمد و غیرآماده را راهی عملیات تهاجمی و خط اول جبهه میکنند، در حالی که نیروهای اصلی در پشت انتظار میکشند.
سخنگوی این دسته از سربازان ذخیره در پیام ویدیویی مزبور گفته است: «فرماندهان هنگمان با ما وارد گفتوگو نمیشود، بلکه ما را در صورتی که از رفتن به خط اول جبهه سر باز زنیم، به مجازات و بازداشت تهدید میکند.»
فردی دیگر از این گروه در این پیام به این نکته اشاره کرده که میانگین سنی سربازان ذخیره ۴۰ سال است و بسیاری از آنها از لحاظ سلامتی دچار مشکل هستند. به گفته او سربازان ذخیره "از وظیفه دفاع سر باز نمیزنند، بلکه حاضر نیستند، دست به ریسکی توجیهناپذیر بزنند و با مسلسل به جنگ نارنجک و تانک بروند".
جنگ در اوکراین و ضعف مرگبار تانکهای روسی
تصاویر منتشرشده از تجاوز نظامی روسیه به اوکراین از ضعف مرگبار تانکهای روسی "تی ۷۲" حکایت دارند. وقتی این تانکها مورد اصابت قرار میگیرند، برجکهایشان از بدنه جدا میشود. توضیحات بیشتر در این گزارش تصویری.
عکس: Rodrigo Abd/dpa/AP/picture alliance
تانک پرتیراژ
تانک "تی ۷۲" ارتش روسیه یکی از پر تیراژترین تانکهای جهان است و در ارتشهای ۳۸ کشور مورد استفاده قرار میگیرد. ده کشور دیگر نیز از این تانک تا سال ۲۰۱۸ استفاده میکردهاند.
عکس: picture-alliance/dpa
سری "تی"
سری "تی" تانکهای تهاجمی ارتش روسیه در دوران جنگ سرد با تانک "تی ۶۴" آغاز شد و با "تی ۷۲" و "تی ۸۴" ادامه پیدا کرد. البته "تی ۱۴ آرماتا" (عکس) که به آن "تی ۹۹" نیز گفته میشود جدیدترین تانک ارتش روسیه است که در سال ۲۰۱۵ از آن رونمایی شده است.
عکس: Alexander Zemlianichenko/AP Photo/picture alliance/dpa
مشخصات فنی تی ۷۲
تانکهای سری "تی" به نسبت همتایان غربی خود کوچکتر و از ارتفاع کمتری برخوردارند و برای کاربرد آن به پرسنل کمتری نیاز است. تانک تی ۷۲ دارای ۶ متر و ۹۰ سانتیمتر طول، ۳ متر و ۶۰ سانتیمتر عرض و ۲ متر و ۲۰ سانتیمتر ارتفاع است. این تانک با مهمات خود ۴۱ تن و ۵۰۰ کیلو وزن دارد، دارای موتوری با ۱۲ سیلندر و سرعت ۶۰ کیلومتر بر ساعت است.
عکس: Reuters/M. Shemetov
مجموعه تی ۷۲
تانک تی ۷۲ دارای شمار زیادی زیرمجموعه است که برخی از آنها شامل تی ۷۲ اورال ساخته سال ۱۹۷۴، تی ۷۲ کا، تی ۷۲ آ ساخت سال ۱۹۷۵ و زیرمجموعههای آن، تی ۷۲ بی و زیرمجموعههای آن، تی ۷۲ اس و زیرمجموعههای آن و همچنین شمار دیگری از مدلهای این تانک که در الجزایر، رومانی و عراق ساخته شدهاند.
عکس: AFP/Getty Images
تسلیحات تی ۷۲
تانک تی ۷۲ دارای یک توپ ۱۲۵ میلیمتری با لوله صاف و بدون خان است با ۴۴ گلوله که ۲۲ عدد آن در یک خشاب به شکل "چرخ و فلک" و گرد در قسمت برجک تعبیه شده که بصورت اتوماتیک شلیک میشوند. دو مسلسل کالیبر ۷/ ۱۲ و ۶۲/ ۷ نیز بخش دیگری از تسلیحات این تانک را تشکیل میدهند. مدل تی ۷۲ آ همچنین مجهز به "مه افکن" ۸۱ میلیمتری است که ۳۰۰ متر مربع را مهآلود میکند.
عکس: Alexander Ermochenko/Reuters
استفاده جنگی
از تانک تی ۷۲ در جنگ ایران و عراق، جنگ قرهباغ، حمله عراق به کویت، جنگ دوم خلیج فارس، جنگ داخلی لیبی و سوریه و اخیرا در تجاوز نظامی روسیه به اوکراین استفاده شده است.
عکس: Daniel Leal-Olivas/AFP/Getty Images
قیمت تانک تی ۷۲
قیمت هر دستگاه تانک "تی ۷۲ ام یک" در سال ۱۹۹۲ معادل یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار بوده است. البته قیمت آن به همراه مهمات و قطعات یدکی یک میلیون و ۸۰۰ هزار دلار بوده است.
عکس: Vladyslav Musiienko/REUTERS
ضعف اصلی تی ۷۲
وجود ۲۲ گلوله در یک خشاب بشکل "چرخ و فلک" در قسمت کف برجک باعث شده تا به محض اصابت یک دوشانداز ضد تانک مثل آر پی جی ۷ یا موشک ضد تانک جاولین این مهمات دچار آتشسوزی و انفجار شوند.
عکس: Maxym Marusenko/NurPhoto/IMAGO
شدت انفجار
شدت انفجار مهمات در تانک تی ۷۲ به حدی است که برجک تانک از بدنه جدا شده و تا ارتفاع یک ساختمان دو طبقه به هوا پرتاب میشود.
عکس: Zohra Bensemra/REUTERS
سرنوشت خدمه تانک
وجود مهمات در یک چرخ و فلک و شلیک اتوماتیک آن باعث کاهش تعداد خدمه در تانکهای روسی شده است. همه تانکهای روسی دارای یک فرمانده، یک توپچی یا هدفگیر و یک راننده هستند. در صورت هدف قرار گرفتن تانک و انفجار مهمات، این سه نفر خدمه از هیچ شانسی برای فرار برخوردار نیستند و درجا کشته میشوند.
عکس: Rodrigo Abd/dpa/AP/picture alliance
ضعفی که برطرف نشد
ضعف مرگبار تانکهای روسی و جدا شدن برجک آن از زمان جنگ دوم خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ میلادی و رویارویی تانکهای تی ۷۲ ارتش صدام حسین با نیروهای آمریکایی برای اولین بار مشخص شد. اما با گذشت سه دهه این ضعف همچنان پابرجاست و در اوکراین تلفات سنگینی به ارتش روسیه وارد میکند.
عکس: Marko Djurica /REUTERS
تلفات سنگین در اوکراین
به گزارش وزارت دفاع بریتانیا، ۵۸۰ دستگاه تانک متعلق به ارتش روسیه تا اواخر ماه آوریل در تجاوز به اوکراین نابود شدهاند.
عکس: Maxym Marusenko/NurPhoto/IMAGO
تلفات سنگین و آموزش خدمه
در مجموع ۲۰ هزار دستگاه از این تانک تولید شده است که ۹ هزار ۲۰۰ دستگاه آن در اختیار ارتش روسیه قرار دارد. از این تعداد تنها یک هزار ۲۰۰ دستگاه فعال و قابل استفاده هستند. ارتش روسیه شاید بتواند تانکهای منهدم شده را به سرعت جایگزین کند اما به گفته منابع نظامی، آموزش پرسنل این تانک و رساندن آنها به مرحله حضور در میدان جنگ تا یک سال طول میکشد.