دو سرهنگ سپاه در حمله هوایی اسرائیل به سوریه کشته شدند
۱۴۰۰ اسفند ۱۸, چهارشنبه
ایران رسما تائید کرد که در آخرین حمله هوایی اسرائیل در حومه دمشق سوریه، دو افسر سپاه پاسداران کشته شدهاند. وزارت امور خارجه ایران و سپاه پاسداران تهدید کردند "انتقام کشتار نیروهای ایرانی توسط اسرائیل" گرفته خواهد شد.
عکس: farsnews.ir
تبلیغات
دو سرهنگ پاسدار با نامهای احسان کربلاییپور و مرتضی سعیدنژاد درآخرین حمله هوایی اسرائیل در بامداد دوشنبه ۱۶ اسفند در حومه دمشق، پایتخت سوریه کشته شدهاند.
وزارت خارجه ایران در وبسایت خود فرماندهان کشته شده سپاه را "مدافعان حرم" توصیف کرده است. مقامات ایرانی نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در سوریه را که برای حفظ رژیم بشار اسد میجنگند "مدافعان حرم" مینامند.
سعید خطیبزاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران گفته است دو سرهنگ یاد شده در حمله موشکی به حومه دمشق کشته شدند. او تهدید کرد که "گستاخی اسرائیل" بیمکافات نمیماند.
روابط عمومی کل سپاه نیز با انتشار اطلاعیهای تهدید کرده است اسرائیل "تاوان این جنایت را خواهد داد".
خبرگزاری فارس با انتشار تصاویر افسران کشته شده نوشت که مراسم خاکسپاری آنان چهارشنبه ۱۸ اسفند در تهران برگزار میشود.
این اولین بار نیست که فرماندهان و اعضای سپاه در سوریه کشته میشوند اما برای نخستین بار است که وزارت خارجه ایران و سپاه پاسداران رسما کشتهشدن فرماندهان سپاه توسط اسرائیل را تائید میکنند.
محلی در حومه دمشق که فرماندهان سپاه کشته شدندعکس: farsnews.ir
جنگی دهساله با کمک جمهوری اسلامی
اسرائيل از شروع جنگ داخلی در سوریه در سال ۲۰۱۱ بارها به مواضع شبهنظامیان مورد حمایت ایران، حزبالله لبنان و نیروهای بشار اسد در سوریه حمله کرده است.
اعتراضات مردمی علیه حکومت بشار اسد با حمایت ایران و روسیه به شدت سرکوب و تبدیل به جنگ داخلی شد.
جمهوری اسلامی میلیاردها دلار کمک مالی، نظامی و فناوری به رژیم بشار اسد کرده و نیروی قدس سپاه پاسداران به فرماندهی وقت قاسم سلیمانی، هزاران نفر را به سوریه فرستاده است.
فرماندهان کشته شده سپاه در سوریهعکس: farsnews.ir
شکایت از ایران به دادگاه لاهه
نهادهای حقوق بشر بینالمللی درباره جنایات گروههای نیابتی ایران در سوریه بارها گزارشهای متعددی منتشر کردهاند.
اخیرا نیز مرکز اسناد حقوق بشر ایران علیه مقامات جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران به دلیل نقش آنها در جنگ سوریه شکایتی را تسلیم دادگاه جنایی بینالمللی لاهه ICC کرد.
این اولین بار است که حکومت ایران به دلیل فعالیتهایش در سوریه به طور رسمی مورد شکایت قرار میگیرد. شاهدانی که قرار است شهادت دهند به دلیل ترس از آزار و تعقیب به صورت ناشناس این کار را انجام میدهند.
چه کسانی در سوریه میجنگند؟
تظاهرات مسالمتآمیزی که در سال ۲۰۱۱ علیه رژیم بشار اسد در سوریه آغاز شد به علت سیاست سرکوبگرانه حکومت سریعاً به خشونت گرایید و نخست به جنگ داخلی و سپس به جنگی نیابتی از سوی قدرتهای منطقه و جهانی بدل شد.
ناتوانی ارتش اسد در جنگ داخلی سوریه
ناتوانی نیروهای انتظامی و امنیتی سوریه در مهار اعتراضات به سرعت ارتش این کشور را مجبور به مداخله کرد. ارتش سوریه که ظاهراً وظیفه اصلی آن مقابله با تهدیدات اسرائیل بود، از تجربه محدود نظامی در جنگ داخلی برخوردار بود و پیشینه اشغال لبنان نیز کمکی به آنها برای مهار جنگ داخلی در سوریه نکرد.
عکس: picture-alliance/AP Photo
ارتش سوریه و حامیان رژیم اسد
ارتش سوریه که در سال ۲۰۱۱ متشکل از ۳۰۰ هزار سرباز بود. در سالهای اول جنگ داخلی متحمل تلفات سنگین شد. برخی کارشناسان نظامی شمار نیروهای کلاسیک نظامی سوریه را در حال حاضر حدود ۱۰۰ هزار نفر تخمین میزنند. البته سوریه به کمک ایران موفق به ایجاد تشکلهای شبهنظامی نیز شده است.
عکس: picture-alliance/dpa
ارتش آزاد سوریه
با آغاز اعتراضات در ماه مارس ۲۰۱۱ رژیم اسد متوسل به سرکوب معترضان شد و در این راه از نیروهای پلیس، ارتش و سازمان امنیت خود بهره گرفت. اما پس از چندی برخی از ناراضیان نظامی در کنار مخالفان قرار گرفتند و دست به تشکیل ارتش آزاد سوریه برای حمایت از تظاهرکنندگان زدند.
عکس: Getty Images/AFP/N. Al-Kathib
تجمع نیروهای میانهرو نظامی
نیروهای ارتش آزاد سوریه که در آغاز از کمکهای سیاسی و نظامی برخی کشورهای غربی و منطقه (کشورهای عربی و ترکیه) برخوردار بودند، توانستند برخی از نقاط مهم سوریه را در اختیار خود بگیرند. اما با شدتگیری جنگ برخی از نفرات و فرماندهان آن به صف اسلامگرایان مسلح پیوستند.
عکس: Reuters
گروه "دولت اسلامی" (داعش)
گروه "دولت اسلامی" (داعش)
گروه "دولت اسلامی عراق و شام" (داعش) که بعدها خود را "دولت اسلامی" نامید، نخست در عراق شکل گرفت، ولی سریعاً شبکههای سیاسی و نظامی خود را در سوریه گسترش داد و با تصرف مناطق مهمی در سوریه بدل به یکی نقشآفرینان مهم در این کشور شد. شهر رقه به عنوان یکی از شهرهای مهم سوریه همچنان در تصرف داعش است.
عکس: picture-alliance/dpa
اسلامگرایان افراطی مسلح
مبارزه جهانی علیه گروه تروریستی القاعده، عملکرد این گروه را برای فعالیت در سوریه در سالهای ۲۰۱۲ به بعد بسیار محدود کرده بود. به همین دلیل شاخههای متعددی وابسته به این گروه در سوریه شکل گرفتند که مهمترین آنها جبهه نصرت بود. این گروه با اعلام جدایی از القاعده نام خود به "جبهه فتح الشام" تغییر داد. دهها گروه شبهنظامی افراطی دیگر نیز در سوریه فعالیت دارند.
عکس: picture alliance/ZUMA Press/M. Dairieh
نیروهای زمینی روسیه در سوریه
روسیه که در آغاز با ارسال تسلیحات به سوریه و حمایت سیاسی از رژیم بشار اسد میکوشید موازنه قدرت را به نفع دولت سوریه برهم زند، بهزودی دریافت که حفظ منافع منطقهای و جهانیاش بدون حضور مستقیم ارتش این کشور در سوریه ممکن نیست. درسال ۲۰۱۵ روسها مستقیماً درگیر جنگ داخلی سوریه شدند.
عکس: picture-alliance/AP/Russian Defense Ministry
آمریکا و متحدانش
گرچه سیاست آمریکا در زمان اوباما خروج نظامی از منطقه بود، اما ائتلاف ضدداعش به رهبری ایالت متحده حضور این کشور را در عراق و سوریه ضروری ساخته است. حمله اخیر موشکی آمریکا به پایگاه هوایی ارتش سوریه نشان میدهد که دولت ترامپ نیز مایل است که به عنوان قدرت جهانی در بحران سوریه تاثیرگذار باشد.
عکس: Getty Images/AFP/D. Souleiman
نقشه سوریه پس از شش سال جنگ داخلی
سوریه به کشوری گسیخته بدل شده است که هر گروه و دستهای بخشی از آن را در تصرف خود دارد.
ایران
ایران یکی از متحدان اصلی رژیم بشار اسد به شمار میآید. ایران رژیم سوریه را در جبهه مقاومت علیه اسرائیل ارزیابی میکند و به همین دلیل حمایت از آن را بخشی از استراتژی منطقهای خود میداند. ایران با قدرتهای منطقه درگیر یک جنگ نیابتی در سوریه است.
عکس: Atta Kenare/AFP/Getty Images
دخالت مسقیم ایران
حسین همدانی، یکی از فرماندهان سپاه که در سوریه کشته شد. ایران تا کنون میلیاردها دلار کمکهای نظامی و اقتصادی به رژیم سوریه کرده است.
عکس: Jamejam
تلفات نیروهای نظامی ایران
ایران در آغاز مدعی بود که تنها کمکهای مستشاری به ارتش سوریه میدهد، اما با افزایش شمار کشتهشدگان نظامی ایران مشخص شد که سپاه پاسداران بهطور مستقیم در جبههها به نفع اسد در حال جنگ است تا آنچه "عمق استراتژیک ایران" از افغانستان تا دریای مدیترانه نامیده میشود، تامین گردد.
عکس: Tasnim
ترکیه
نقش ترکیه در بحران سوریه بسیار مهم و پیچیده است. اردوغان از آغاز ناآرامیها در سوریه از مخالفان اسد پشتیبانی کرد و نخست به ارتش آزاد سوریه و سپس به گروههای اسلامگرا کمکهای مالی و تسلیحاتی ارسال کرد.
عکس: Getty Images/AFP
عملیات "سپر فرات" ترکیه در سوریه
ترکیه نیز همانند ایران سریعاً دریافت که بدون حضور نظامی مستقیم نمیتواند وضعیت سوریه را به دلخواه خود تغییر دهد. مخالفت با اسد از یکسو و ترس از قدرتگیری گروههای کرد در منطقه شرایط پیچیده سیاسی – نظامی را برای دولت اردوغان بوجود آورده است.
عکس: picture-alliance/dpa
کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس
گرچه ظاهراً کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و در راس آنها عربستان سعودی نیروی مستفیم نظامی در سوریه ندارند، اما تشکیلات "جبهه اسلامی" یکی از گروههای شبهنظامی است که مستقیماً از عربستان کمکهای مالی و تسلیحاتی دریافت میکند. قطر و امارات متحده نیز صرفنظر از اینکه در ائتلاف ضدداعش هستند به سهم خود به گروههای مخالف اسد یاری میرسانند.
عکس: Reuters/Saudi Press Agency
حزبالله لبنان
حزبالله لبنان به دلایل متعددی وارد جنگ داخلی سوریه شد. حزبالله که میتوان آن را بازوی نظامی ایران در لبنان و منطقه به شمار آورد، مسلماً در تحولات سوریه نمیتوانست بیطرف باشد و خواهان تقویت محور شیعی تهران-بغداد- دمشق- بیروت بود.
عکس: J. Eid/AFP/Getty Images
شبهنظامیان شیعه پاکستانی و افغان
ایران از تجربه جنگ با عراق آموخته بود که میتواند از گروههای شیعه در جهت اهداف خود استفاده کند. "لشکر فاطمیون" مهمترین گروه شبهنظامی وابسته به سپاه قدس از شیعیان افغانستان است. "گروه زینبیون" نیز متشکل از شیعیان پاکستانی است که توسط سپاه پاسداران برای جنگ در سوریه آموزش دیدهاند.
عکس: MEHR
دفاع کردهای مسلح از شهر کوبانی
آمریکا از "یگانهای مدافع خلق" (بازوی نظامی "حزب اتحاد دمکراتیک" کردها) که روابط بسیار نزدیکی با "پکک" در ترکیه دارند حمایت میکند. دفاع کردها از شهر کوبانی علیه داعش نشان داد که متحدان پایداری در جنگ علیه اسلامگرایان هستند. ترکیه مخالف سرسخت افزایش نفوذ کردها در منطقه است.
عکس: picture-alliance/dpa/S. Suna
کردهای سوریه
کردهای سوریه که از حقوق شهروندی در زمان حکومت خاندان اسد محروم بودند، تحولات سیاسی را فرصتی برای طرح مطالبات خود یافتند. کردها با سیاستی مستقل در قبال رژیم اسد و اسلامگرایان افراطی بدل به نیرویی نقشآفرین در سوریه شدند.
عکس: picture alliance/AP Photo
اسرائیل
اسرائیل بهرغم اختلافات اساسی با دولت سوریه تا کنون حمایت جدی از مخالفان نکرده و عملیات نظامی خود را محدود به انهدام ساختارها نظامی و انبارهای تسلیحاتی وابسته به ایران و حزبالله کرده است. به نظر کارشناسان سیاسی اسرائیل از بحران سوریه بیشترین سود را تا کنون برده است.