ایران، مقام اول جهان در بازداشت خبرنگاران
۱۳۹۰ آذر ۱۷, پنجشنبه![](https://static.dw.com/image/5341122_800.webp)
محدودیت برای آزادی مطبوعات بنا بر گزارش کمیته دفاع از خبرنگاران در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا در بالاترین حد قرار دارد. آسیای مرکزی و اروپا وضع بهتری دارند. این گزارش تاکید میکند که تعداد خبرنگاران بازداشت شده در سال جاری ۲۰ درصد بیشتر از بالاترین میزان در دهه نود بوده است.
در تاریخ اول دسامبر امسال یعنی یک هفته پیش، ۱۷۹ خبرنگار در سراسر جهان زندانی بودهاند. این یعنی ۳۴ نفر بیشتر از سال گذشته.
برپایه این گزارش، ایران با تعداد ۴۲ خبرنگار بازداشتی در راس قرار دارد. این رقم پس از انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ به اوج خود رسید. یعنی زمانی که موج وسیع سرکوبها شروع شد. به گفته امید معماریان، روزنامهنگار در تبعید، این موج باعث شد امکان هرگونه گزارشدهی آزادنه برای خبرنگاران از بین برود و نوعی خودسانسوری در مطبوعات ایران حاکم شود.
در کنار چهرههایی چون ژیلا بنی یعقوب، عیسی سحرخیز، احمد زیدآبادی و بهمن احمدی عمویی، گزارش به نام محمد داوری، سردبیر سایت "سحام نیوز" اشاره کرده که سال ۲۰۱۰"جایزه بینالمللی آزادی مطبوعات" این کمیته به او تعلق گرفت. او از شهریور سال گذشته در زندان بسر میبرد.
تفاوتهای آشکار
کمیته دفاع از خبرنگاران در گزارش جدید خود بر تفاوتهای آشکار میان درجه آزادی مطبوعات در کشورهای مختلف انگشت گذاشته است. از جمله کشورهایی که پس از جمهوری اسلامی پیشتاز سرکوب آزادی مطبوعات شناخته شدهاند، میتوان به اریتره، چین، برمه، ویتنام و همچنین ترکیه و سوریه اشاره کرد که خبرنگارانشان بیشتر از سایر کشورهای جهان راهی زندان میشوند.
کشورهای آفریقای شمالی و خاورمیانه با داشتن ۷۷ خبرنگار دستگیر شده تقریبا نیمی از عده کل بازداشتیها را به خود اختصاص دادهاند. ولی برای اولین بار از سال ۱۹۹۰ تاکنون، در هیچیک از کشورهای آمریکای جنوبی و شمالی حتی یک خبرنگار به خاطر گزارش دهی بازداشت نشده است! این درحالی است که حتی در اروپا و آسیای مرکزی هشت خبرنگار در زندان هستند.
دامنه گسترده سرکوب و محدودیت
ایجاد محدودیت برای رسانههای ایرانی فقط به مرزهای درون ایران ختم نمیشود. حکومت ایران با ایجاد اختلال شدید در پخش برنامه فرستندههای فارسی زبان خارج از کشور نیز رکورد دار است. در نشستی که روز هفتم نوامبر در لندن برگزار شد، نمایندگان بی بی سی فارسی، دویچهوله، صدای آمریکا، رادیو بینالمللی فرانسه و رادیو بینالمللی هلند ضمن محکوم کردن این روش خواستار برطرف شدن هرگونه اختلال در پخش برنامههایشان برای مردم ایران شدند.
آنها تاکید کردند که حکومت ایران نمیخواهد مردم این کشور در جریان اخبار و گزارشهای این فرستندهها قرار گیرند و همه تلاش خود را برای تخریب ماهوارهها و فشار بر این فرستندهها به کار میگیرد. جمهوری اسلامی همچنین متهم به فیلترینگ سایتهای منتقد ایرانی است. در مقابل حکومت ایران نیز بی بی سی را متهم به دامن زدن به ناآرامیهای پس از انتخابات ریاست جمهوری در ایران کرده است.
توقیفها، لغو امتیازها و محکومیتها
هم زمان با انتشار گزارش کمیته دفاع از مطبوعات، خبرهای دیگری از ایران رسیده است که بر این گزارش مهر تایید میزند. روز پنج شنبه ۱۷ آذر سایتهای ایرانی منتقد حکومت از لغو امتیاز نشریه "چشماندازایران" به مدیر مسئولی لطفالله میثمی خبر دادند. وزارت ارشاد ایران این حکم را روز گذشته ۱۶ آذر به نشریه یاد شده ابلاغ کرد. بر اساس این حکم لطفالله میثمی به مدت پنج سال از فعالیت مطبوعاتی محروم خواهد شد.
در حکم لغو امتیاز نشریه "چشم انداز ایران" به این اشاره شده که "انتشار مذاکرات محرمانه مجلس یا دادگاهها" موجب تعزیز است.
لغو امتیاز این نشریه کمتر از دو هفته پس از توقیف روزنامه اعتماد ملی صورت میگیرد. این روزنامه شب ۲۸ آبان به خاطر چاپ گفتوگویی با علیاکبر جوانفکر سرپرست موسسه مطبوعاتی روزنامه "ایران" و همچنین مشاور رسانهای محمود احمدینژاد رئیسجمهور، توقیف موقت شد.
روز بعد از آن یعنی در تاریخ ۲۹ آبانماه نیز خبرگزاری مهر اعلام کرد که دادگاه کیفری استان تهران آقای جوانفکر را به خاطر "انتشار مطالب خلاف موازین اسلامی در ویژه نامه ای با عنوان خاتون" به ۶ ماه حبس و برای "انتشار مطالب و تصاویر خلاف عفت عمومی در این ویژهنامه" به ۶ ماه دیگر زندان محکوم کرده است.
اخباری که در هفتهها و ماههای قبل منتشر شده سلسلهای از لغو امتیازها، توقیفها و بازداشتها و محکومیتها را نشان میدهد که پایانی ندارد و در بازداشت ماندن ۴۲ خبرنگار در ایران تنها گوشهای از آن است.
NK/JT