ترکیه در حال ساخت کشتیهای جنگی جدید برای اوکراین است
۱۴۰۳ تیر ۳۰, شنبه
نیروی دریایی اوکراین خواهان گسترش حضو مجدد خود در دریای سیاه است. ترکیه در حال ساخت دو کشتی جنگی برای تقویت نیروی دریایی اوکراین است. ورود این دو ناو جنگی میتواند موقعیت اوکراین را در دریای سیاه تقویت کند.
عکس تزئینی از کشتی جنگی ترکیه عکس: picture-alliance/AA/T. T. Eroglu
تبلیغات
اوکراینیها ناوهای جنگی خود را اندکی پس از حمله روسیه به این کشور در فوریه ۲۰۲۲ غرق کردند تا روسیه نتواند آن را به چنگ آورد . اکنون با گذشت دو سال و نیم از جنگ تجاوزکارانه و ویرانگر روسیه این امید وجود دارد که نیروی دریایی اوکراین با گرفتن کشتیهای جنگی از ترکیه بتواند به زودی دوباره حضور خود در دریای سیاه را گسترش دهد.
کشتیهای جنگی ترکیه به زودی به کییف تحویل داده خواهد شد. اولین ناو جنگی F-211 است که برای نیروی دریایی اوکراین تحت نظارت شرکت مهندسی و تجارت فناوریهای دفاعی ترکیه "STM" طراحی شده است که فعلا قبل از ورود به موجودی نیروی دریایی اوکراین در فاز آزمایشی برای قابلیتهای نظامی به سر میبرد.
همکاری نظامی ترکیه و اوکراین پیش از آغاز جنگ روسیه در این کشور شروع شده است. ترکیه و اوکراین در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۰ توافقنامه همکاری برای ساخت کشتیهای جنگی، پهپادها و انواع موتورها را امضا کردند.
طبق این قرارداد، ترکیه در حال ساخت کشتیهای جنگی کلاس ADA در چارچوب پروژه "میلگم" در اوکراین است.
ناوچه "آدا" ترکیه یکی از کشتیهای پروژه "Milgem" است که برای برنامهای تخصصی در ساخت کشتیهای جنگی در ترکیه طراحی شده است.
اولین ناو این پروژه در اکتبر ۲۰۲۲ در استانبول افتتاح شد. کشتی جنگی به نام "هتمن ایوان مازپا"، کاپیتان نامآور اوکراینی در قرن ۱۷ و ۱۸ نامگذاری شده و قرار است امسال به موجودی نیروی دریایی اوکراین ملحق شود. طبق دادههای رسانههای ترکیه و اوکراین هزینه ساخت این کشتی جنگی حدود ۲۵۰ میلیون دلار است.
ساخت این کشتی سه سال پیش در یک کارخانه کشتیسازی متعلق به شرکت اسلحهسازی STM ترکیه در نزدیکی استانبول آغاز شد.
زلنسکی در ماه مارس سال جاری از کشتی جنگی "هتمن ایوان مازپا" بازدید کرد. او اعلام کرد که دومین کشتی جنگی به نام "هتمن ایوان ویهوفسکی" یکی از فرماندهان مشهور اوکراینی در قرن ۱۷ نامگذاری شده است.
هر دو کشتی جنگی متعلق به کلاس Ada طراحی ترکیه هستند. آنها به طور ویژه برای استفاده در آبهای ساحلی طراحی شدهاند و به لطف فناوریهای جدید قابل استتار است. هر دو کشتی جنگی حدود ۱۰۰متر طول و ۱۴ متر عرض دارند.
ولودیمیر زابلوتسکی، یک کارشناس امور دریایی میگوید کشتیها امکانات هیدروآکوستیک و سیستمهای تشخیص الکترونیکی دارند که میتوانند صداهای زیر آب را طبقهبندی کنند و قادر هستند محل زیردریاییها را تشخیص و به آنها حمله کنند.
رئیس جمهور اوکراین اطمینان داد که این دو کشتی "نیروی دریایی اوکراین را تقویت خواهند کرد." زلنسکی صریحا از همتای ترک خود رجب طیب اردوغان و شرکتهای دفاعی این کشور برای همکاری نزدیک با اوکراین تشکر کرد.
آیا ترکیه به کشتیهای جنگی اوکراین اجازه عبور از تنگه بسفر را میدهد؟
رسانهها به این موضوع هم اشاره میکنند که اگر ترکیه مجوز عبور این کشتیهای جنگی را بدهد به معنای نادیدهگرفتن "توافقنامه مونترال" سال ۱۹۳۶ خواهد بود. طبق این معاهده کشتیهای جنگی متعلق به طرفهای متخاصم اجازه عبور از تنگههای دریای سیاه را ندارند و ترکیه درباره عبور کشتیها حرف آخر را میزند.
زمانی که جنگ اوکراین شروع شد، آنکارا به هیچ کشتی جنگی روسیه یا اوکراین اجازه عبور نداد. در اوایل سال جاری، ترکیه از عبور دو مینروب نیروی دریایی بریتانیا در تنگه بسفر نیز جلوگیری کرد.
اکنون این گمانهزنی وجود دارد که اوکراین میتواند استدلال کند که خروج از کشتیسازی در استانبول ترانزیتی نیست و ترکیه میتواند با این شرایط برای عبور کشتیهای جنگی اوکراین چراغ سبز نشان دهد.
زلنسکی امیدوار است از کشتیهای جنگی خود استفاده کند اما انتقاداتی نیز وجود دارد. اولگ چوبوک، سخنگوی سابق نیروی دریایی اوکراین امیدوار است "جنگ قبل از ورود این ناوها به پایان برسد."
زابلوتسکی، یک کارشناس نیروی دریایی تاکید میکند که "بهتر است کشتیهای جنگی اوکراین فعلا در ترکیه بمانند زیرا آنها بلافاصله پس از ورود به آبهای اوکراین هدفی با ارزش برای روسیه هستند".
رهبری نظامی اوکراین و رئیس جمهور این کشور اکنون به این نکته اشاره میکنند که نیروی دریایی این کشور بسیار موفق بوده است. اوکراین در آستانه پیروزی حداقل در جنگ دریایی علیه روسیه است و علیرغم داشتن نیروی دریایی نه چندان کاربردی بر دریای سیاه تسلط دارد. راز موفقیت آن پهپادهای نیروی دریایی اوکراین اعلام شده است.
اوکراین از زمان آغاز جنگ تا کنون تقریبا یک سوم ناوگان دریای سیاه روسیه را غرق کرده یا به آن آسیب رسانده است. این حملات روسیه را مجبور کرده است تا بخشی از ناوگان باقیمانده خود را از بندر سواستوپل کریمه به سایر بنادر دریای سیاه منتقل کند.
از پهپاد بیرقدار ترکیه چه میدانیم
استفاده از پهپاد "بیرقدار تیبی ۲" ترکیه در جنگ اوکراین بحثبرانگیر شده است. پهپاد ارزانقیمتی که چندان جدی گرفته نمیشد، حال ضربات سنگینی به ارتش روسیه وارد کرده است.
عکس: Muhammed Enes Yildirim/AA/picture alliance
بیرقدار ترکیه
پهپاد "بیرقدار تیبی۲" (Bayraktar TB2) به معنی "پرچمدار" ساخت کارخانه بایکار ماکینا است. این کارخانه به خانواده بیرقدار یا آنطور که در ترکی استانبولی تلفظ میشود "بایراکتار" تعلق دارد. این پهپاد میتواند از طریق کنترل از راه دور و یا به طور مستقل عملیات پرواز رزمی انجام دهد. اولین پرواز آزمایشی "بیرقدار تیبی۲" در اوت سال ۲۰۱۴ صورت گرفت و در دسامبر یک سال بعد آزمایش پرتاب موشک با آن انجام شد.
عکس: Muhammed Enes Yildirim/AA/picture alliance
بنیانگذار بایکار ماکینا
"اوزدمیر بیرقدار" (نفر اول سمت راست) مؤسس و صاحب شرکت بایکار ماکینا است که در زمینههای صنایع هوافضایی، سیستمهای هدایت رباتیک و هواپیماهای بدون سرنشین تخصص یافته است. او در سال ۲۰۲۱ درگذشت و هدایت شرکت را پسرانش برعهده گرفتند.
عکس: DHA
روابط نزدیک با اردوغان
دو پسر ازدمیر بیرقدار ریاست شرکت را برعهده دارند. هالوک بیرقدار (سمت چپ عکس، کنار رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه) مدیرعامل شرکت بایکار ماکینا است. اما سلجوق بیرقدار (نفر سمت راست) چهره کلیدی در این شرکت است.
عکس: picture alliance / AA
چهره کلیدی در صنایع بیرقدار
سلجوق بیرقدار متولد سال ۱۹۷۹ در سارییر استانبول و تحصیلکرده و مهندس صنایع نظامی در ترکیه و آمریکا است. او در پنسلوانیا در رشته کارشناسی ارشد هواپیماهای بدون سرنشین تحصیل کرده و در موسسه فناوری ماساچوست نیز در رشته کنترل پهپاد مدرک دارد. او مدیر فنی صنایع بیرقداراست و در سال ۲۰۱۶ نیز با سمیه اردوغان، دختر رئیس جمهور ازدواج کرده است.
عکس: Getty Images/AFP
ممنوعیت صادرات پهپاد رزمی به ترکیه
پس از ممنوع شدن صادرات پهپادهای رزمی آمریکا به ترکیه به دلیل نگرانی از استفاده احتمالی از آن علیه گروههای کرد، ترکیه خود رأسا برنامه ساخت پهپاد را آغاز کرد. البته همه بخشهای این پهپاد در ترکیه ساخته نشده و برخی از سیستمهای آن وارداتی است.
عکس: Baykar/AA/picture alliance
همه پهپاد ساخت ترکیه نیست
بخشهای زیادی از این پهپاد ساخت ترکیه نیست. برای نمونه در ساخت راکتهای هوشمند که با لیزر هدایت میشوند شرکت آلمان "TDW" سهیم بوده است. از دوربینهای مادون قرمز "Wescam MX-15D" کانادایی نیز استفاده شده است. گرچه بر موتورهای این پهپاد رسما نام " TEI PD170" گذاشته شده، اما این موتورها ساخت شرکت "روتاکس" اتریش است که در عرصه تولید موتورهای سبک برای هوانوردی فعال است.
عکس: DW/A. Binder
مختصات فنی
این پهپاد شش متر و نیم طول دارد، عرض بالهایش ۱۲ متر است، ارتفاع آن سه متر و ۲۰ سانتیمتر و وزن آن ۴۲۰ کیلوگرم است و میتواند تا ۱۵۰ کیلوگرم بمب با خود حمل کند. سرعت آن ۲۲۰ کیلومتر در ساعت است و میتواند تا ۲۴ ساعت در آسمان بماند. این پهپاد میتواند حداکثر تا ارتفاع ۸ هزار و ۲۳۹ متر پرواز کند و شعاع عملیاتی آن ۱۵۰ کیلومتر است.
عکس: BAYKAR/AA/picture alliance
استفادههای عملیاتی
از پهپاد " بیرقدار تیبی۲" تاکنون در کردستان ترکیه، عراق، سوریه، جنگ لیبی و در جنگ قرهباغ از سوی آذربایجان استفاده شده است. بر اساس تخمین منابع نظامی با کمک این پهپاد به همراه پهپادهای انتحاری اسرائیل، تقریبا ۲۰۰ تانک، ۹۰ زره پوش و ۱۸۲ عراده توپ سنگین متعلق به ارمنستان منهدم شده است.
عکس: Valery Sharifulin/TASS/dpa/picture alliance
مدال قرهباغ
پس از پیروزی آذربایجان در جنگ قرهباغ در مقابل ارمنستان، برادران بیرقدار (عکس هالوک بیرقدار) مدال "قرهباغ" را از سوی الهام علیاف، رئیس جمهوری آذربایجان و با حضور رجب طیب اردوغان دریافت کردند.
عکس: Mustafa Kamaci/AA/picture alliance
قیمت "بیرقدار تیبی۲"
قیمت هر فروند پهپاد "بیرقدار تیبی۲" بالغ بر ۲ میلیون یورو و با سیستم کامل بالغ بر ۵ میلیون یورو است. در مقایسه قیمت هر فروند پهپاد آمریکایی "جنرال اتمیکس ام کیو ۹ ریپر" بالغ بر ۱۸ میلیون یورو است.
عکس: Emrah Yorulmaz/AA/picture alliance
صادرات بیرقدار
به گزارش منابع نظامی، از پهپادهای "بیرقدار تیبی۲" تاکنون ۶ فروند به قطر، ترکمنستان، پاکستان، اتیوپی، تونس، آلبانی، آذربایجان و دولت مستقر در غرب لیبی صادر شده است. همچنین قرارداد صادرات ۲۴ فروند به لهستان در سال ۲۰۲۱ به امضا رسیده است، مراکش نیز ۱۳ فروند از این پهپاد سفارش داده است.
عکس: Getty Images/AFP/B. Bebek
صدور پهپاد به اوکراین
نیروی هوایی و دریایی اوکراین در مجموع ۲۰ فروند از این پهپادها را در اختیار دارد. گفته میشود حمله به ناو موشکانداز "موسکوا" با کمک پهپاد بیرقدار صورت گرفته و پرواز یک فروند پهپاد به سوی کشتی باعث فریب آن شده و همزمان دو موشک نپتون با پرواز در سطح پایین به هدف اصابت کرده و باعث خسارت سنگین و غرق شدن کشتی شدهاند.
عکس: Mykola Lararenko/AA/picture alliance
قرارداد همکاری اوکراین و ترکیه
در ماه سپتامبر سال ۲۰۲۱ وزیر دفاع اوکراین و هالوک بیرقدار در حضور ولودیمیر زلسنکی، رئیس جمهوری اوکراین قرارداد همکاری و تولید پهپاد و ایجاد یک مرکز آموزشی در اوکراین را امضا کردند.
عکس: Ukrainian Presidency/AA/picture alliance
اولین رویارویی با پدافند قوی
به گفته متخصصان، در تمامی عملیاتی که "بیرقدار تیبی۲" در آن حضور داشته از مناطق کردنشین گرفته تا عراق، سوریه و لیبی و حتی جنگ قرهباغ یک پدافند هوایی قوی وجود نداشته تا توانایی واقعی آن سنجیده شود. حال در جنگ اوکراین این پهپاد با پدافند هوایی روسیه روبرو شده و ضرباتی شدید تحمل کرده، شاید هم به همین دلیل است که به نسبت جنگ قرهباغ از موفقیت کمتری برخوردار است.
عکس: picture-alliance/AA/M. E. Yildirim
ساخت هواپیمای بدون سرنشین آکینجی
ترکیه با تولید سری "بیرقدار تیبی۳" و همچنین ساخت هواپیمای بدون سرنشین آکینجی وارد مرحله جدیدی شده است. این هواپیمای بدون سرنشین نیز از دو پیشرانه توربوتراپ " ایوچنکو پراگرس آیای- ۴۵۰ سی" که ساخت اوکراین است بهره میبرد.
عکس: Baykar/AA/picture alliance
نسل بعدی: آکینجی
آکینجی با گنجایش حمل ۴۰۰ کیلوگرم بار در درون بدنه و ۹۵۰ کیلوگرم در بیرون بدنه، قادر است در مجموع ۱۳۵۰ کیلوگرم بمب با خود حمل کند. این هواپیمای بدون سرنشین میتواند ۲۴ ساعت در هوا بماند و سقف پرواز آن ۱۲ هزار و ۱۹۲ متر است.