توتو، "وجدان بیدار آفریقای جنوبی" و مبارز ضد آپارتاید درگذشت
۱۴۰۰ دی ۵, یکشنبه
دزموند توتو، اسقف اعظم پیشین آفریقای جنوبی در سن ۹۰ سالگی درگذشت. او علیه نژادپرستی، برای آشتی و یک آفریقای جنوبی بهتر مبارزه کرد. توتو حامی جنبشهای آزادیخواهانه در کشورهای دیگر از جمله جنبش سبز در ایران بود.
عکس: Jon Hrusa/epa/dpa/picture alliance
تبلیغات
دزموند توتو، برنده جایزه صلح نوبل و اسقف اعظم پیشین کلیسای آنگلیکن در آفریقای جنوبی در سن ۹۰ سالگی در کیپتاون درگذشت. او مبارزی خستگیناپذیر علیه آپارتاید و نژادپرستی و کنتشگری در راه صلح و آشتی بود.
توتو در هفتم اکتبر ۱۹۳۱ به دنیا آمد. او ابتدا به عنوان معلم کار میکرد، اما در سال ۱۹۵۷ در اعتراض به سیاست آموزشی نژادپرستانه رژیم آپارتاید در آفریقای جنوبی، معلمی را رها کرد و وارد دنیای روحانیت شد.
او تحصیلات خود را در آفریقای جنوبی و انگلستان گذراند. توتو در سال ۱۹۷۸ دبیر کل شورای کلیساهای آفریقای جنوبی و سپس اولین اسقف سیاه پوست کلیسای آنگلیکن ژوهانسبورگ و پس از آن نیز اسقف اعظم کیپ تاون شد.
دزموند توتو مبلغ خستگیناپذیر مبارزه خشونتپرهیز بود و در سال ۱۹۸۴ جایزه صلح نوبل را دریافت کرد. در نوامبر ۱۹۹۵، نلسون ماندلا، رئیس جمهور وقت آفریقای جنوبی او را به عنوان رئیس "کمیسیون حقیقت و آشتی" منصوب کرد. او این مسئولیت را تا زمان ارائه گزارش نهایی این کمیسیون در اکتبر ۱۹۹۸ بر عهده داشت.
توتو جایزه مارتین لوتر کینگ، صلیب لیاقت آلمان (۱۹۹۶) و دهها عنوان دکترای افتخاری را کسب کرد. در سال ۲۰۱۶ کتاب " کتاب شادی-شادمانی استوار در دنیای ناپایدار" توتو منتشر شد که با همکاری چهاردهمین دالای لاما آن را نوشت.
حمایت از جنبش سبز
دزموند توتو صدایی بلند علیه بیعدالتی در جهان، علیه جنگ در عراق و علیه رژیمهای خودکامه بود. او حامی جنبشهای دمکراسیخواهی و آزادیخواهی بود. توتو در سپتامبر ۲۰۱۲ در مقالهای در روزنامه آبزرور خواستار محاکمه جورج بوش، رئیس جمهور سابق آمریکا و تونی بلر، نخست وزیرپیشین بریتانیا در دادگاه کیفری بینالمللی به دلیل حمله به عراق شد.
او در سومین سالگرد جنبش سبز در ایران پیامی خطاب به ملت ایران و زندانیان سیاسی فرستاد و نوشت: «سه سال پیش جهان شاهد بود که میلیونها تن از شما علیه سرکوب و خفقان به پا خاستید، و مردم سالاری و حقوق بشر را مطالبه کردید. بارقهای که شما در ایران افروختید الهام بخش تغییرات بیسابقهای در منطقه شده است.»
اسقف توتو که به "وجدان بیدار آفریقای جنوبی" شهرت داشت، در این پیام به مبارزات مردم آفریقای جنوبی اشاره کرده و خطاب به مردم ایران گفته بود: «اگر آفریقای جنوبی توانست تغییر ایجاد کند، پس در هر کجای دیگر هم ایجاد تغییر ممکن است. به راه خود ادامه دهید. به خاطر داشته باشید که تاریکترین ساعات شب ساعاتی پیش از طلوع سپیده دم است.»
او مقامات مسئول جمهوری اسلامی از جمله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و صادق لاریجانی رئیس قوه قضائیه وقت را خطاب قرار داده و از آنان خواسته بود تا "فرزندان ایران" را آزاد کنند و در زندانهای ایران را ببندند، همانطور که زندان "روبن آیلند" در آفریقای جنوبی بسته شد.
اسقف توتو که رهبر مذهبی جنبش ضد آپارتاید آفریقای جنوبی به شمار میرفت، رهبران مذهبی ایران را نیز مورد خطاب قرار داده و نوشته بود: «با زندانی کردن، شکنجه و جنایت تحت لوای دین مخالفت کنید. چنین اعمال و اقداماتی منعکس کنندهی آموزههای دین اسلام نیست.»
اگر عمرش کفاف میداد، امروز صدمین سالگرد تولدش را جشن میگرفت. نلسون ماندلا، رهبر جنبش آزادیبخش آفریقا که به "مادیبا" شهرت داشت، تاریخ نوین آفریقای جنوبی را برای همیشه تغییر داد. فرازهایی از زندگی ماندلا در قاب تصویر.
عکس: picture-alliance/dpa
تولد یک مبارز
چهره خندان نلسون ماندلا تصویری است که در ذهن جهانیان نقش بسته است. او در روز ۱۸ ژوئیه ۱۹۱۸ در یک خانواده تمبو در روستای کوچک موزو در آفریقای جنوبی به دنیا آمد. ماندلا پس از تحمل تقریبا ۳۰ سال حبس بالاخره در سال ۱۹۹۴ به عنوان اولین رئیس جمهور سیاه پوست کشورش انتخاب شد.
عکس: Getty Images
وکیل سیاه پوستان
ماندلا پس از طی دوران مدرسه، تحصیلات خود را در رشته علوم قضایی آغاز کرد و در دورهی دانشجویی از فعالان سیاسی علیه نظام تبعیضنژادی بود. وی در سال ۱۹۵۲ در اولین دفتر وکالتی که مختص سیاهپوستان بود، آغاز بهکار کرد.
عکس: AP
آپارتاید
دوران کودکی و جوانی نلسون ماندلا تحت تاثیر نظام تبعیضنژادی بین سفیدپوستان و سیاهپوستان قرار گرفت.
عکس: AP
ماندلای بوکسور
ماندلا در دوران جوانی عاشق بوکس بود. او میگفت: «در رینگ بوکس، رنگ پوست، نژاد، رتبه و ثروت نقشی ندارند.» ماندلا در دورهی محکومیت زندان نیز لحظهای از ورزش و حفظ سلامت جسمی غافل نماند و تا آنجایی که امکان پیدا میکرد، به تمرینات بدنی میپرداخت.
عکس: Getty Images
محکومیت به حبس ابد
در سال ۱۹۶۴ نلسون ماندلا به همراه چند فعال دیگر سیاسی به اتهام فعالیت علیه رژیم آپارتاید محاکمه شد. او در این محاکمه که به "ریونیا" شهرت یافت، به حبس ابد محکوم شد. تصویر: نیروی پلیس در حال عقبراندن جمعیتی است که در مقابل ساختمان دادگاه تجمع کردهاند.
عکس: AP
سالهای زندان
زندگی در ۵ متر مربع؛ ماندلا ۱۸ سال از ۲۷ سال دوران زندان خود را در این سلول گذراند. او زندانی شماره ۴۶۶۶۴ بود. ماندلا پس از آزادی در بارهی این دوران گفت: «در زندان من فقط به عنوان این شماره شناخته میشدم.»
عکس: cc-by-sa- Paul Mannix
ادامه مبارزه
در همه سالهایی که ماندلا در زندان بسر برد، همسرش وینی ماندلا (نفر وسط) به مبارزه ادامه داد و به یکی از رهبران مبارزه در برابر حکومت اقلیت سفیدپوست بدل شد.
عکس: AP
همبستگی جهانی
مبارزه با رژیم آپارتاید با همبستگی جهانی همراه بود. در سال ۱۹۸۸در ورزشگاه ومبلی لندن به مناسبت ۷۰ سالگی ماندلا کنسرتی به منظور جمعآوری کمک مالی برگزار شد. ستارگان مشهور دنیای موسیقی پاپ در حضور بیش از ۷۰ هزار تماشاچی کنسرت ۱۰ ساعتهای را اجرا کردند که در ۶۰ کشور جهان مستقیما پخش شد.
عکس: AP
آزادی
ماندلا بالاخره در روز ۱۱ فوریه سال ۱۹۹۰ پس از ۲۷ سال از زندان آزاد شد. او به همراه وینی ماندلا همسر سابقاش هنگام آزادی مشتهایشان را به علامت مبارزه و پیروزی گره کردند.
عکس: AP
بازگشت به عرصه سیاست
ماندلا بهعنوان رهبر کنگره ملی آفریقا (ANC) در ماه مه سال ۱۹۹۰ گفتوگوها با فردریک ویلم دکلرک، رئیس جمهور وقت آفریقای جنوبی را آغاز کرد. این گفتوگوها راهگشای آفریقای جنوبی عاری از نظام تبعیض نژادی آپارتاید شد. هر دو شخصیت در سال ۱۹۹۳ به خاطر تلاشهایشان برای آشتی ملی، جایزه نوبل صلح را دریافت کردند.
عکس: AP
همرزمان ماندلا
اولیور تامبو (سمت چپ) و والتر سیسولو (سمت راست) جزو اولین همرزمان ماندلا بودند. آنها در سال ۱۹۴۴ میلادی شاخه جوانان کنگره ملی آفریقا را تاسیس و حرکات اعتراضی علیه رژیم آپارتاید را هماهنگ کردند. سیسولو به همراه ماندلا به حبس ابد محکوم شد و تامبو ۳۰ سال در تبعید زندگی کرد. این سه نفر پس از سال ۱۹۹۰ رهبری کنگره ملی را بدست گرفتند.
عکس: AP
ادای سوگند بهعنوان رئیس جمهور
روز ۱۰ مه سال ۱۹۹۴ روزی تاریخی برای آفریقای جنوبی بود. ماندلا در نخستین انتخابات دمکراتیکی که در این کشور برگزار شد به عنوان رئیس جمهور انتخاب شد و سوگند یاد کرد. او تا سال ۱۹۹۹ در این مقام فعالیت کرد. پس از او تابو امبکی رئیس جمهور آفریقای جنوبی شد.
عکس: AP
آشتی ملی بهجای انتقام
ماندلا با هدف روشنگری جنایتهای دوران آپارتاید در سال ۱۹۹۶ کمیسیون "حقیقتیابی و آشتی ملی" را ایجاد کرد. رئیس این کمیسیون اسقف دزموند توتو تعیین شد. کار این کمیسیون بدون انتقاد نماند زیرا بسیاری از قربانیان مجازات نشدن افرادی را که رسما به جنایات خود اعتراف میکردند، نپذیرفتند.
عکس: picture-alliance/dpa
راهگشای جام جهانی ۲۰۱۰
روز ۱۵ ماه مه سال ۲۰۰۴ میلادی قرعه برگزاری جام جهانی فوتبال در سال ۲۰۱۰ بنام آفریقای جنوبی افتاد. شادی سراسر آفریقای جنوبی را فرا گرفت و مردم از زحمات ماندلا برای برگزاری این جشن بزرگ ورزشی در کشورشان سپاسگزاری کردند. این نخستین جام جهانی بود که در قاره آفریقا برگزار میشد.
عکس: AP
سایهای سیاه بر رنگین کمان
آفریقای جنوبی میخواهد جمهوری رنگین کمان نژادها باشد. اما در سال ۲۰۰۸ درگیریهای نژادی و قومی بر این کشور سایه افکند. در آن هنگام بسیاری از خود پرسیدند: آیا ایده "جمهوری رنگینکمان نژادها" که قرار بود بر اساس آن مردمان این سرزمین در یک همزیستی توأم با صلح و آرامش زندگی کنند، شکست خورده است؟
عکس: dpa
جشنی جهانی
در سالروز تولد نلسون ماندلا برنامهها و کنسرتهای متعددی در سراسر جهان، به ویژه در زادگاه او، آفریقای جنوبی برگزار میشود. در این روز مردم جهان فراخوانده شدهاند که به پاس تلاش ۶۷ ساله ماندلا در راه صلح و آزادی، ۶۷ دقیقه دست به کاری خیر بزنند.
عکس: Alexander Joe/AFP/Getty Images
ماندلای پدربزرگ
نلسون ماندلا در واپسین سالهای عمرش کمتر در انظار عمومی ظاهر میشد و بیشتر وقت خود را در جمع خانواده میگذراند. تصویری از جشن تولد ۹۳ سالگی او در کنار نوهها و نتیجههایش.
عکس: dapd
وداع
نلسون ماندلا٬ عصر پنجشنبه ۵ دسامبر (۱۴ آذر) ۲۰۱۳ در سن ۹۵ سالگی درگذشت. او به خاطر تحمل بیش از ۲۷ سال حبس در راه مبارزه علیه حکمرانی اقلیت سفیدپوست و تلاش برای بازپسگیری حقوق ازدسترفته سیاهپوستان آفریقای جنوبی٬ به «نماد آزادی٬ عدالت٬ شکیبایی و کرامت» در این کشور و سراسر جهان تبدیل شد. ماندلا از چهرههای فراموشنشدنی تاریخ معاصر جهان به شمار میرود.