جام جهانی ۲۰۲۶؛ فوتبال ایران قربانی سیاست جمهوری اسلامی
۱۴۰۵ خرداد ۲۱, پنجشنبه
در آستانه بازیهای جام جهانی ۲۰۲۶، تنشهای سیاسی میان آمریکا و ایران بار دیگر به اوج رسید و همزمان "بحثهای غیرورزشی و غیرفوتبالی" از جمله "اجازه حمل و یا حذف پرچم" و "ویزای آمریکا" داغ شد.
احمد دنیامالی، وزیر ورزش تهدید کرده است که در صورت مشاهده "پرچمهای غیررسمی یا شعارهای هنجارشکنانه" در ورزشگاهها، حتی امکان توقف بازیها وجود دارد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچهوله
مرتضی آقاتهرانی، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس توصیه کرده است تیم ملی ایران به مسابقات جام جهانی نرود، چون "نوعی بیاعتنایی به ترامپ و آمریکاست". آقاتهرانی همچنین گفت: «ما دیگر ایران سابق نیستیم. تا سال قبل ما را جزو ابرقدرتهای آسیا میدانستند، اما الان در دنیا از ایران به عنوان ابرقدرت جهانی یاد میکنند.»
طبق اعلام فدراسیون فوتبال ایران، سهمیه بلیت هواداران برای بازیهای تیم ملی در جام جهانی نیز عملا حذف شده و امکان فروش بلیتها برای دیدارهای مرحله گروهی مقابل نیوزیلند، بلژیک و مصر وجود ندارد. مقامات ایرانی آن را "تصمیمی سیاسی" از سوی میزبانان جام جهانی تلقی میکنند.
فوتبال در راستای اهداف سیاسی جمهوری اسلامی
اما این پرسش که آیا واقعا فوتبال سیاسی شده است، با فرید اشرفیان، کارشناس ورزش دویچه وله مطرح شد.
او معتقد است "فوتبال ایران قربانی و اسیر جمهوری اسلامی شده و به عنوان ابزاری تبلیغاتی مورد سوءاستفاده قرار میگیرد".
به گفته او، این روند در ۴۷ سال گذشته و پس از انقلاب ۱۳۵۷ شدت بیشتری یافته است. اشرفیان همچنین میگوید از نگاه مقامات جمهوری اسلامی، فوتبال و بهطور کلی ورزش ارزشی ندارد و تنها در راستای اهداف سیاسی و مذهبی مورد استفاده قرار میگیرد.
سعیده فتحی: فوتبال و سیاست به هم گره خردهاند
سعیده فتحی، تحلیلگر ورزشی هم در گفتگو با دویچه وله فارسی گفت فوتبال ایران را نمیتوان از سیاست جدا دانست و این دو حوزه در ایران سالهاست که به هم گره خوردهاند؛ از موضوعاتی مانند فرار ورزشکاران و محرومیت میزبانیها گرفته تا انتخاب مدیران فدراسیونها و حتی سرنوشت برخی بازیکنان که تحت تاثیر مسائل سیاسی قرار گرفته است.
این تحلیلگر ورزشی میگوید در شرایط کنونی، بحث فوتبال در میان ایرانیها دیگر مانند گذشته نیست و به جای تحلیل بازیکنان، ترکیب تیم یا رقابتها، موضوعاتی مانند "اجازه حمل پرچم، نوع شعارها و مسائل سیاسی و اجتماعی، محور گفتگوها شده است".
به گفته او، این وضعیت نشان میدهد فوتبال ایران بیش از آنکه بر مباحث صرفا ورزشی استوار باشد، تحت تاثیر فضای سیاسی قرار گرفته و هر بار که مسائل غیرورزشی وارد آن شده، فوتبال نیز هزینه داده است.
فتحی تاکید میکند که در نتیجه این شرایط، بسیاری از مردم دیگر مانند گذشته از تماشای فوتبال لذت نمیبرند و حتی "حس تعلق به تیم ملی کاهش یافته است"؛ در حالی که در گذشته، پیروزیهایی مانند برد مقابل آمریکا با شادی گسترده در خیابانها همراه بود.
هدف جمهوری اسلامی از مصادره اموال ورزشکاران؟
در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶ مرکز رسانه قوه قضائیه از توقیف بخش دیگری از اموال علی کریمی، بازیکن سابق تیم ملی فوتبال و از منتقدان جمهوری اسلامی خبر داد.
فرید اشرفیان، تحلیلگر ورزشی دویچهوله "توقیف اموال، تشکیل پروندههای قضایی و اعمال محدودیتهای مشابه" را از ابزارهای فشار بر مخالفان و منتقدان جمهوری اسلامی میداند.
اشرفیان در ادامه صحبتهای خود به سردار آزمون اشاره میکند که از خیزش مردمی "زن، زندگی، آزادی" گرفته تا "کشتار دیماه حکومت جمهوری اسلامی" همبستگی خود را با مردم ایران ابراز کرده است و جزو اندک فوتبالیستهای ایران بود که در مقایسه با سایر ملیپوشان "موضع مردمیتری" گرفته بود.
اما کنار گذاشتهشدن سردار آزمون تنها به حذف او از تیم ملی فوتبال محدود نشد و گفته میشود اموال او، از جمله ملک و اسبهایش نیز مصادره شده است.
اشرفیان میگوید: «حکومت سرکوبگر جمهوری اسلامی به مردم کشور، فوتبالیستها و ورزشکاران برجسته بهطور شفاف این پیام را میرساند که اگر کوچکترین اعتراضی کنند یا ابراز همبستگی نشان دهند، با واکنش شدید مواجه خواهند شد.»
سعیده فتحی: سردار آزمون مثل مسی برای آرژانتین بود
سعیده فتحی هم در ارتباط با کنار گذاشتهشدن سردار آزمون، معتقد است که این تصمیم به دلایل صرفا ورزشی و فنی نبوده، بلکه به خاطر مواضع و واکنشهای سیاسی و اجتماعی او اتخاذ شده است.
او میگوید سردار آزمون در اعتراضات ۱۴۰۱ از معدود بازیکنانی بود که سکوت نکرد و حتی در همان زمان نوشت که ممکن است به دلیل این اظهارات از تیم ملی کنار گذاشته شود. او بعدا نیز در دیماه با انتشار استوریهای مختلف در کنار مردم ایستاد و سکوت نکرد.
فتحی میگوید: «یکی از بهترین گلزنان تاریخ تیم ملی با بیش از ۵۰ گل ملی از جام جهانی کنار گذاشته شده، این پرسش برای افکار عمومی مطرح است که چرا چنین بازیکنی به این سادگی حذف میشود.»
او تاکید میکند این موضوع سادهای نیست؛ زیرا سردار آزمون سالها در کنار مهدی طارمی خط حمله تیم ملی را شکل داده و به گفته او، جای خالیاش به اندازه نبودن مسی در آرژانتین یا لواندوفسکی در لهستان محسوس خواهد بود.
"مصادره اموال؛ هزینه سخن گفتن میتواند بالا باشد"
فتحی در ادامه صحبتهای خود به موضوع مصادره اموال ورزشکاران نیز اشاره کرده و میگوید مهمتر از خود مصادره اموال، پیامی است که این روند به سایر ورزشکاران منتقل میکند.
به گفته او، هدف این است که وقتی یک ورزشکار میبیند ممکن است به دلیل موضعگیری با پرونده قضایی، مصادره اموال یا فشارهای مختلف مواجه شود، بهطور طبیعی ترجیح میدهد سکوت کند.
او تاکید میکند که این وضعیت در نهایت پیامی به جامعه منتقل میکند مبنی بر اینکه "هزینه سخن گفتن میتواند بسیار بالا باشد". به گفته سعیده فتحی این وضعیت باعث میشود حتی درباره مسائل اجتماعی نیز ترس از اظهارنظر شکل بگیرد و در نتیجه نقش اجتماعی ورزشکاران کمرنگ و فاصلهای میان آنها و جامعه ایجاد شود.
شانس پیروزی تیم ملی فوتبال ایران در بازیهای
با توجه به بحثها و حاشیههایی که پیرامون تیم ملی فوتبال ایران بهوجود آمده است، شانس پیروزی این تیم در بازیهای جام جهانی را از فرید اشرفیان، کارشناس ورزش دویچهوله، پرسیدیم.
او در پاسخ میگوید تیم ملی ایران از زمان اعتراضات "زن، زندگی، آزادی" و بهویژه از جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، از بخش قابل توجهی از مردم فاصله گرفته است، در نتیجه، بسیاری از مردم این "ملیپوشان" را دیگر نماینده خود نمیدانند و بیشتر آنها را "نمایندگان حکومت" تلقی میکنند.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
به گفته اشرفیان در چنین شرایطی نبود حمایت عمومی میتواند فشار روحی و روانی قابل توجهی برای ورزشکاران ایجاد کند؛ در حالی که حمایت مردمی یکی از عوامل مهم موفقیت یک تیم است، بنابراین کاهش این حمایت میتواند شانس موفقیت و پیروزی تیم ملی را کمتر کرده و بر نتایج آن تاثیر منفی بگذارد.