در حالی که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا و همتای چینی‌اش، شی جین‌پینگ، خود را برای دیداری حساس در هفته آینده آماده می‌کنند، مجله آمریکایی "پولیتیکو" در گزارشی که روز جمعه ۸ مه (۱۸ اردیبهشت) منتشر کرد، نوشت که جنگ فرسایشی و پیچیده میان آمریکا و ایران، همزمان با آشکار کردن محدودیت‌های قدرت واشنگتن، به منبعی ارزشمند برای دستگاه نظامی و اطلاعاتی چین تبدیل شده است.

به نوشته پولیتیکو، پکن اکنون با دقت می‌بیند که آمریکا نتوانسته محاصره ایران در تنگه هرمز  را بشکند، برای مهار حملات تهران مجبور به استفاده گسترده از آتش سنگین شده، و همزمان دولت ترامپ برای خروج از جنگی که در داخل آمریکا محبوبیت اندکی دارد، با دشواری روبه‌روست. افزون بر این، افزایش شدید قیمت جهانی نفت و گاز و تغییر اولویت‌های راهبردی پنتاگون نیز از نگاه چین دور نمانده است.

پولیتیکو می‌نویسد اسناد راهبردی جدید وزارت دفاع آمریکا نشان می‌دهند که مهار چین دیگر اولویت نخست واشنگتن نیست؛ موضوعی که به گفته مقام‌های کنونی و پیشین دفاعی آمریکا، می‌تواند به پکن این تصور را بدهد که آمریکا تمرکز و منابع لازم برای رقابت بلندمدت در منطقه هند-اقیانوس آرام را از دست می‌دهد.

مجله آمریکایی در این گزارش به نقل از یکی از مقام‌های پیشین دفاعی آمریکا می‌نویسد: «چینی‌ها کاملاً حق دارند بپرسند: "دیگر با چه چیزی می‌خواهید بازدارندگی ایجاد کنید؟"» این مقام افزوده است: «برای اینکه یک معامله بزرگ جواب بدهد، باید پشت آن قدرت واقعی وجود داشته باشد. در این مسئله نمی‌شود بلوف زد.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

پولیتیکو یادآوری می‌کند که دیدار پیش روی ترامپ و شی، دو ماه پس از آن برگزار می‌شود که رئیس جمهور آمریکا نشست اولیه در پکن را به دلیل تمرکز بر جنگ ایران به تعویق انداخت. اما به نوشته این رسانه، آنچه قرار بود کارزاری سریع برای نابودی برنامه هسته‌ای ایران باشد، اکنون به جنگی طولانی‌تر و پیچیده‌تر بر سر کنترل تنگه هرمز تبدیل شده است؛ گذرگاهی که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور می‌کند.

درس‌های نظامی چین از جنگ ایران

به نوشته پولیتیکو، مقام‌های دفاعی آمریکا معتقدند ارتش چین با دقتی بسیار بالا، جزئیات عملیات نظامی واشنگتن علیه ایران را مطالعه می‌کند. یکی از مقام‌های دفاعی آمریکا به این رسانه گفته است: «ارتش چین بدون تردید عملیات ما علیه ایران را با دقت زیر نظر دارد تا آسیب‌پذیری‌هایی را که در صورت درگیری با آمریکا می‌تواند از آنها بهره ببرد، شناسایی کند.»

او افزوده است که پکن نه فقط نتایج عملیات، بلکه شیوه طراحی و اجرای آنها را نیز، از سرعت حملات موشکی گرفته تا فرآیند جمع‌آوری اطلاعات، بررسی می‌کند. پولیتیکو می‌نویسد سفارت چین، پنتاگون و کاخ سفید به درخواست این رسانه برای اظهار نظر پاسخی نداده‌اند.

به باور نویسندگان گزارش، چین که در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری عظیمی روی موشک‌های دوربرد و پهپادها انجام داده، اکنون می‌بیند که آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز و جلوگیری از حملات ایران به کشتی‌های جنگی و متحدانش در منطقه، با مشکلات جدی روبه‌روست. همچنین انتقال کشتی‌ها، سامانه‌های دفاع هوایی و نیروها از اقیانوس آرام به خاورمیانه، به نوشته پولیتیکو، نشانه‌ای است از اینکه ذخایر تسلیحاتی آمریکا نامحدود نیست.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

یکی دیگر از مقام‌های دفاعی آمریکا به پولیتیکو گفته است: «پنتاگون هنوز در سطح تاکتیکی عملکرد قدرتمندی از خود نشان می‌دهد. اما بدون سیاست و استراتژی روشن، ما در سطح عملیاتی جنگ دچار مشکل هستیم.» او افزوده است: «پرسشی که باید پاسخ داده شود این است که آیا این مسئله منحصر به دولت کنونی است، یا مشکلی گسترده‌تر در شیوه جنگ‌آوری آمریکا است.»

در مقابل، مقام‌های رسمی پنتاگون تأکید کرده‌اند که انتقال تجهیزات به خاورمیانه، آمادگی آمریکا در منطقه اقیانوس آرام را تضعیف نکرده است. پولیتیکو به نقل از ساموئل پاپارو، فرمانده نیروهای آمریکایی در منطقه هند-اقیانوس آرام، می‌نویسد او ماه گذشته به قانون‌گذاران آمریکایی گفته بود: «من هیچ هزینه واقعی‌ای برای توانایی ما در بازدارندگی در برابر چین نمی‌بینم.»

آدمیرال پاپارو همچنین استدلال کرده که تجربه عملیاتی به‌دست‌آمده از جنگ ایران، برای نیروهای آمریکایی، به‌ویژه در مقایسه با ارتش چین که تجربه عملیاتی محدودی دارد، از ارزش بالایی برخوردار است.

پهپادهای ایران و محاسبات چین

پولیتیکو در بخش دیگری از گزارش خود تأکید می‌کند که گرچه توان نظامی چین بسیار پیشرفته‌تر از ایران است، اما تهران در استفاده از پهپادهای ارزان و یک‌بارمصرف برای حملات گسترده و فرسوده کردن سامانه‌های دفاعی، مهارت قابل توجهی از خود نشان داده است.

بکا واسر، کارشناس استراتژی دفاعی و عضو پیشین کمیسیون راهبرد دفاع ملی آمریکا، به پولیتیکو گفته است که ذخایر موشکی چین احتمالاً بسیار بزرگتر از ذخایر ایران است و «چین می‌تواند با بخشی از موشک‌هایش همان کاری را بکند که ایران با پهپادهایش انجام داده است.»

او افزوده است: «چین برای سردرگم کردن رادارهای پدافندی و اشباع سامانه‌ها، مثل ایران نیازی به استفاده از پهپاد ندارد. بنابراین، دست‌کم در مراحل اولیه هر جنگ احتمالی با آمریکا، ضرورتی برای صرفه‌جویی در استفاده از تجهیزات نخواهد داشت.»

بیشتر بخوانید: جنگ ایران؛ محاصره تنگه هرمز آزمونی برای خویشتن‌داری چین

به نوشته پولیتیکو، مقام‌های آمریکایی همچنین از این موضوع نگران‌اند که چین با دقت زیر نظر دارد که آمریکا با چه سرعتی موشک‌های پیشرفته خود، از تاماهاک گرفته تا سامانه‌های پدافندی پاتریوت، را مصرف می‌کند.

یکی از مقام‌های پیشین دفاعی آمریکا به این رسانه گفته است: «آنها می‌دانند هر موشکی که در ایران استفاده می‌شود، موشکی است که دیگر نمی‌توان آن را برای بازدارندگی در منطقه هند-اقیانوس آرام به کار برد.»

پکن؛ از طوفان صحرا تا جنگ ایران

پولیتیکو می‌نویسد چین دهه‌هاست که شیوه جنگ آمریکا را مطالعه می‌کند. این روند، به گفته نویسندگان گزارش، دست‌کم به عملیات "طوفان صحرا" علیه عراق در سال ۱۹۹۱ بازمی‌گردد؛ زمانی که چین برای نخستین بار شاهد استفاده گسترده آمریکا از تسلیحات هدایت‌شونده دقیق بود.

به نوشته این رسانه، پکن پس از بحران مالی جهانی ۲۰۰۸ ساخت ناوهای هواپیمابر خود را آغاز کرد و سرمایه‌گذاری عظیمی روی موشک‌های دوربرد انجام داد تا بتواند از ارتش آمریکا پیشی بگیرد.

یکی دیگر از مقام‌های پیشین دفاعی آمریکا به پولیتیکو گفته است: «آنها می‌دانند ما چگونه اعمال قدرت می‌کنیم. از وابستگی ما به هواپیماهای سوخت‌رسان و پایگاه‌ها آگاهند؛ می‌دانند حملات هوایی و حملات غیرجنبشی ما چگونه انجام می‌شود، چگونه از جنگ الکترونیک و جنگ سایبری استفاده می‌کنیم. همه اینها را بسیار دقیق مطالعه می‌کنند. این برای آنها فرصتی است تا شیوه جنگ آمریکا را از نزدیک یاد بگیرند.»

با این حال، پولیتیکو تأکید می‌کند که چین نیز با مشکلات جدی روبه‌روست. این کشور از زمان حمله به ویتنام در سال ۱۹۷۹ وارد هیچ جنگی نشده و همزمان درگیر پاکسازی گسترده در ارتش خود است. به نوشته این رسانه، در همین هفته لی شانگ‌فو و وی فنگ، دو وزیر دفاع پیشین چین، به اعدام محکوم شدند و بر اساس آمار اندیشکده "مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی"، از سال ۲۰۲۲ تاکنون بیش از ۱۰۰ افسر ارشد نظامی در چین برکنار شده‌اند.

از نظر پولیتیکو، جنگ ایران برای پکن صرفاً یک بحران خارجی نیست؛ بلکه فرصتی کم‌نظیر برای مطالعه دقیق نقاط ضعف، محدودیت و الگوهای عملیاتی ارتش آمریکاست؛ فرصتی که ممکن است در آینده، در هر رویارویی احتمالی میان دو قدرت، به کار چین بیاید.