جهان در هفته اى كه گذشت: آمريكا درگير عراق/ روسيه و چين در راه وحدتى تازه
۱۳۸۴ تیر ۱۰, جمعه![يك موشك ضد هوائى چين. آيا چين و روسيه به سوى دو قطبى كردن جهان پيش مى روند؟](https://static.dw.com/image/1589171_800.webp)
ادامه تنش هاى خونين عراق، آمريكا، انگلستان و آيت الله سيد على سيستانى را واداشته است تا تدابيرى براى كاهش اين تنش ها بيافرينند. اين هفته، وزير خارجه عراق اعلام كرد كه نمايندگان آمريكا مذاكره با گروه هاى شورشى را آغاز كرده اند. پيش از آن نيز گزارش رسيده بود كه نه تنها نمايندگان آمريكا، بلكه نمايندگان انگلستان نيز مذاكراتى با نيروهاى شورشى انجام داده اند. به موازات اين تلاش ها، نشريه دى ولت آلمان گزارش داد كه آيت الله على سيستانى هم طرح سيستم انتخاباتى تازه اى را پيشنهاد كرده است كه به نظر وى مى تواند سبب راه يافتن تعداد بيشترى از نمايندگان اهل تسنن به مجلس ملى شود.
در كنار بحران عراق، نيروهاى آمريكائى مستقر در افغانستان هم اخيرا با مقاومت هائى روبرو شده اند. از جمله، روز سه شنبه اين هفته يك هليكوپتر نظامى آمريكا در منطقه كونار افغانستان در پى اصابت موشك سقوط كرد و همه ۱۶ سرنشين آن كشته شدند.
تلفات سنگين ارتش در عراق، بخش قابل توجهى از نمايندگان كنگره آمريكا را برانگيخته است تا بر سر تعيين برنامه زمان بندى شده خروج سربازان كشورشان از عراق پاى فشارى كنند. اما جورج بوش رئيس جمهور آمريكا همچنان بر سياست خود پاى مى فشارد. وى اين هفته ضمن سخنرانى در پايگاه هوائى كاروليناى شمالى تعيين مهلت براى عقب نشينى ۱۳۵ هزار سرباز آمريكائى را نادرست خواند و خواستار پشتيبانى مردم آمريكا از سياست خود شد.
تونى بلر نخست وزير انگلستان نيز همصدا با بوش هشدار داد كه عقب نشينى زودرس نيروهاى موتلفين نتايج نامطلوبى خواهد داشت. بلر تصريح كرد كه اگر نيروهاى موتلفين بتوانند با كمك مردم عراق مقاومت را در اين كشور در هم بشكنند، بر تروريسم در سراسر جهان پيروز شده اند.
در چنين شرايطى، آغاز محاكمه ”اسامه مصطفى حسن نصر” روحانى مسلمان در مصر زمينه ساز تنش تازه اى در مناسبات ايتاليا و آمريكا شده است. اين روحانى كه پناهنده سياسى ايتاليا است، در ماه فوريه سال ۲۰۰۳ از سوى ۱۳ جاسوس سى. آى. ا در يكى از خيابان هاى ميلان ربوده و تحويل دولت مصر شد. ايتاليا كه يكى از موتلفين اصلى آمريكا در جنگ عراق است، قبلا نيز، به خاطر قتل يك خبرنگار به وسيله نيروهاى آمريكائى مستقر در عراق، اعلام كرده بود كه نيروهاى خود را از خاك عراق بيرون خواهد كشيد.
همراه با اين بحران ها، در اسرائيل نيز شاهد تنش هاى تازه اى هستيم كه مى تواند سرنوشت صلح را به خطر بياندازد. در هفته اى كه گذشت، نيروهاى حزب الله، در يكى از مناطق مرزى ميان لبنان و اسرائيل، به روى نيروهاى اسرائيلى آتش گشودند. يك روز بعد نيروى هوائى اسرائيل يك انبار اسلحه فلسطينى ها را در نوار غزه بمباران كرد. اين درگيرى ها سبب شد كه سازمان ملل متحد خواستار كنترل حزب الله از سوى دولت لبنان شود تا طرح صلح خاورميانه به خطر نيافتد. درگيرى ها، در شرايطى بروز كرد كه مقاومت دست راستى هاى افراطى اسرائيل در برابر طرح تخليه شهرك هاى يهودى نشين نوار غزه هم شدت يافت و دولت اسرائيل را با مشكلات تازه اى روبرو كرد. اين مقاومت ها، كار را به جائى رساند كه ارتش اسرائيل ناگزير شد نوار غزه را تا اطلاع ثانوى منطقه ممنوعه نظامى اعلام كند.
رويداد مهم ديگر اين هفته، توافق هاى چين و روسيه براى صدور يك بيانيه مشترك در زمينه ”نظم جهانى قرن بيست و يكم” بود. روساى جمهور دو كشور، بر سر گسترش همكارى هاى نظامى و اقتصادى به توافق هاى تازه اى رسيدند. برگزارى يك رزمايش مشترك نظامى در تابستان سال جارى، بخشى از اين توافق ها بود. با توجه به استقرار نيروهاى آمريكائى در برخى از جمهورى هاى آسياى ميانه و قفقاز، نزديكى بيشتر چين و روسيه مى تواند از يك سو حساسيت هاى بيشتر آمريكا را برانگيزد و از سوى ديگر زمينه ساز ايجاد يك قطب تازه در جهان يك قطبى امروز شود.