حجاب اجباری "سنگر استراتژیک نظام"؛ ادامه مقاومت علیه اجبار
۱۴۰۳ اردیبهشت ۲۴, دوشنبه
"سرپیچی از حجاب اجباری جریمه سنگین خواهد داشت". برای حفظ "سنگر استراتژیک نظام" بازداشت سازماندهندگان مخالفت با حجاب اجباری در دستور است. برخی نگران "تنش" بیشتر هستند . گزارشی میدانی میگوید مخالفان همچنان بیحجابند.
یک گزارش میدانی میگوید زنان و دختران همچنان بدون پوشش اجباری به خیابانها میروندعکس: Vahid Salemi/AP Photo/picture alliance
تبلیغات
خبرگزاری مهر روز ۲۴ اردیبهشت به نقل از امیرحسین بانکیپور، نماینده مجلس نوشت: «داستان حجاب فقط روسری نیست که از سر بیفتد بلکه اگر نظام این سنگر را تحویل دهد، بقیه سنگرها را فتح میکنند». به گفته او حجاب "سنگر استراتژیک" نظام است که باید آنرا حفظ کند.
بر أساس "لایحه عفاف و حجاب" شهرداریها "موظف شدهاند که ۲۰ درصد از کل پارکها" را تبدیل به محیط بسته برای زنان کنند. بانکی پور افزود: «حساسیت ما روی سرحلقهها، چون سلبریتیها و کسانی است که سازمانیافته به ترویج بیحجابی پرداخته و با خارج از کشور ارتباط دارند.»
"سه روش پیشنهادی" سرکوب
به گفته بانکیپور "سه روش" پیشنهاد شده است؛ بازداشت، اعمال مجازات سنگین ۲۴ میلیونی به توصیه مرکز پژوهشها و "اعمال جریمه در دو مرحله و در مرحله سوم مجازات".
بنا بر گزارش "جریمه معلق کشف حجاب ۱.۵ میلیون تومان" است و "اگر فردی مجدداً بعد از صدور پیامک بیحجاب بیرون آمد مشمول جریمه قطعی سه میلیونی میشود یعنی در مجموع جریمه ۴ و نیم میلیون تومانی اعمال میشود". به گفته او اگر این جریمه ظرف یک هفته پرداخت نشود، "محدودیتهایی" اعمال خواهد شد.
این نماینده مجلس به تازگی با اظهارت خود در باره وضعیت حجاب در ترکیه جنجالی آفرید که حتی صدای بعضی از همسنخان اصولگرایش را نیز در آورد. او در یک برنامه تلویزیونی آتا تورک، بنیانگذار ترکیه را به خیانت متهم کرد چرا که به قول او «الان در ترکیه به طور متوسط هر مرد با ۱۵ زن شریک جنسی است و بعضی تا ۵۰ زن. این رهاورد کشف حجاب آتاتورک است.»
هنگامی که بانکیپور با خواست ارائه سند و شواهد در این رابطه روبرو شد به طرح ادعاها و جعلیات تازهای روی آورد.
"برخورد قهری کاری پیش نمیبرد"
حکومت ایران با اجرای "طرح نور" برخوردهای قهری با زنان مخالف حجاب اجباری را از فروردین ماه امسال شدت بخشیده است. این طرح منتقدانی از درون خود مسئولان دارد. مرتضی حسینی، عضو کمیسیون امور داخلی و شوراهای مجلس در واکنش به اجرای آن گفت: «بنده بارها این موضوع را عرض کرده و همچنان بر این عقیده هستم که فقط با قوه قهریه و بگیر و ببند این مسئله به سامان نمیرسد».
او خواستار "کار فرهنگی و برخورد رحمانی" شده اما بر "تمرکز بر برخورد با فعالیت ساماندهندگان مقابله با حجاب" تاکید کرده است.
به گفته حسینی برخوردهای قهری "در سنوات گذشته کشور را به بحران، تنش و التهاب برده و باعث خسارات جانی و مالی شده است". در سال ۱۴۰۱ ژینا مهسا امینی در گشت ارشاد کشته شد. به دنبال انتشار این خبر ایران ماهها صحنه اعتراضات سراسری علیه حجاب اجباری و کل نظام حاکم شد.
این نماینده مجلس از این انتقاد میکند که حکومت "با توقیف ماشین خانمها خانوادهها را دچار زحمت" میکند، "نیروی انتظامی را درگیر کارهای غیراصلی" و "کشور را با تنش" مواجه میکند" و این همه "باعث نارضایتی مردم" میشود.
به گفته او قانونی "برای افراد مثلاً کم حجاب و بیحجاب" شدت عملی را به خرج میدهد و جرایمی را در نظر گرفته است که "حتی در مواردی برای جرمهایی مثل سرقت و موارد درنظر گرفته نشده."
حسینی در ادامه میگوید:«اخیرا برای یک مسالهای به پلیس+۱۰ مراجعه کردم و مشاهده کردم به واسطه توقیف خودروهای مثلاً خانمهای بیحجاب به قدری ازدحام و مراجعه در دفاتر پلیس+۱۰ بود که انگار یک همایش و یک تجمع عظیم است.»
سامانه شناسایی
در همین حال، موسی غضنفرآبادی، رییس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس گفته است که "عمدهکار اعم از شناسایی و معرفی بیحجابها براساس سامانه است، یعنی شناسایی و اعمال جریمه از طریق دوربین انجام میشود".
به گفته وی برای کسانی که بخواهند "سازمانیافته کار کنند" یا "سلبریتی" باشند یا " کسانی که پشت موتور سوار میکنند" بلافاصله باید توسط نیروی انتظامی بازداشت شوند.
علیرغم تهدید، جریمه، بازداشت و خشونتی که جمهوری اسلامی علیه زنان به کار گرفته است، یک گزارش میدانی نشان میدهد که زنان همچنان در اماکن عمومی از پوشش اجباری سر باز میزنند.
انصاف نیوز در یک گزارش میدانی نوشته است که عمده زنان و دخترانی که در محیطهای مختلف، از خیابان فردوس شرق تا فلکه دوم صادقیه در تهران مشاهده شدند، روسری خود را تنها به صورت موقت و زمانی که با ماموران روبرو میشوند سر میکنند و سپس "به حالت قبلی" در میآیند.
قتل ژینا مهسا امینی در زندان پلیس امنیت اخلاقی جنبش "زن زندگی آزادی" که در تاریخ ایران بیسابقه است را پدید آورد. روایت تصویری از پایداری جنبشی که در عمر یکسالهاش با سرکوبی عبث و همبستگی جهانی روبرو شد.
عکس: UGC
یک سال سرکوب عبث
این تصویر در روز ۲۱ شهریور سال ۱۴۰۲ در یکی از خیابانهای تهران، پایتخت ایران به ثبت رسیده است. یک سال پیشتر در روز سهشنبه ۲۲ شهریور، دختر جوانی که به همراه خانواده در سفری به تهران رفته بود، در مقابل مترو حقانی توسط گشت ارشاد بازداشت شد. در این فاصله ایران شاهد جنبش عظیم زن، زندگی، آزادی، سرکوب، همبستگی جهانی و از دست رفتن بیشتر مشروعیت حکومت جمهوری اسلامی شده است.
عکس: Morteza Nikoubazl/NurPhoto/picture alliance
مرگ ژینا مهسا و آغاز اعتراضات
روز چهارشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۱ تصویری از دختری بنام ژینا مهسا امینی روی تخت بیمارستان و درحالی که به کما رفته بود در شبکههای اجتماعی منتشر شد. این تصویر غم و خشم مردم را برانگیخت. روز جمعه پزشکان دستگاهها را خاموش کردند و ژینا مهسا امینی جان باخت. از همان روز تجمعات پراکنده در خیابانهای اطراف بیمارستان کسری و حمله نیروهای امنیتی به معترضین آغاز شد.
عکس: UGC
نام ژینا نماد شد؛ زایش جنبش "زن، زندگی، آزادی"
روز شنبه ۲۶ شهریور، پیکر ژینا مهسا امینی با حضور هزاران نفر در آرامستان "آیچی" سقز به خاک سپرده شد. در این مراسم زنان با چرخاندن روسریهایش در هوا شعار "ژن، ژیان، ئازادی" سر دادند. بر سنگ مزار ژینا مهسا امینی به کردی نوشته شده بود: «ژینا جان نخواهی مرد، نامت نماد میشود.»
عکس: Mukriyannewsagency
آغاز اعتراضات سراسری و سرکوب معترضان
در سه روز پایانی شهریورماه، دهها هزار نفر در شهرهای مختلف ایران در اعتراض به قتل ژینا مهسا امینی به خیابانها رفتند. حکومت جمهوری اسلامی نیز با تمامی ابزار سرکوب به مقابله با معترضان پرداخت.
عکس: UGC
بازداشت بیش از یکصد خبرنگار
۳۱ شهریور نیلوفر حامدی و یک هفته بعد الهه محمدی در ارتباط با پوشش خبری قتل ژینا مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد، بازداشت شدند. نهادهای اطلاعاتی در بیانیهای الهه محمدی و نیلوفر حامدی را به ارتباط با دولتهای خارجی متهم کردند. اکبر منتجبی، رئیس هیات مدیره انجمن صنفی روزنامه نگاران استان تهران گفته است: «بررسیها نشان میدهد در یکسال گذشته بیش از ۱۰۰ خبرنگار بازداشت شدهاند.»
کشتار و روایتهای دروغ بلندگوهای تبلیغاتی
نوجوانانی چون "نیکا شاکرمی" و "سارینا اسماعیلزاده" و زنان جوانی چون "حدیث نجفی" در اعتراضات روزهای آخر شهریور به قتل رسیدند. دستگاههای تبلیغاتی جمهوری اسلامی سعی کردند با اغتشاشگر خواندن معترضین و انتشار مطالبی همچون "بیماریهای پیش زمینهای" و "خودکشی" روایتی دیگر از کشتار معترضین ارائه کنند.
عکس: UGC
ترانه "برای..." به سرود جنبش تبدیل شد
دو روز بعد از انتشار ترانه "برای..." توسط شروین حاجیپور، ماموران امنیتی او را در روز هفتم مهر بازداشت کردند. این ترانه که تنها در صفحه شخصی شروین حاجیپور ۴۰ میلیون بازدید کننده داشت به سرود جنبش "زن، زندگی، آزادی" تبدیل و به چند زبان دیگر نیز ترجمه و اجرا شد. از این ترانه و شروین حاجیپور با جایزه معتبر و بینالمللی "گرمی" تقدیر شد.
عکس: Khaled Desouki/AFP/Getty Images
جمعه خونین زاهدان
در پی تجاوز یک فرمانده انتظامی به یک دختر ۱۵ ساله در چابهار، شهروندان بلوچ، هشتم مهر در خیابانهای زاهدان دست به اعتراض زدند. ماموران با به رگبار بستن معترضین دستکم ۱۰۸ نفر کودک، نوجوان، مرد و زن را به قتل رساندند. سپاه در ابتدا مدعی شد که گروه "جیش العدل" به مردم شلیک کرده، اما وقتی مشخص شد تیراندازی از پشت بام کلانتری شماره ۱۶ زاهدان بود، حکومت مدعی شد که معترضان قصد حمله به کلانتری را داشتند.
عکس: UGC/AFP
حمله به دانشگاه و اخراج اساتید
دانشجویان معترض که در دانشگاه صنعتی شریف بسط نشسته بودند در روز دهم مهر با همکاری مسئولان دانشگاه و نیروهای امنیتی مورد ضرب و شتم قرار گرفتند. در این روزها دهها دانشجو بازداشت شدند. از آن روز به بعد دانشجویان بسیاری تعلیق و اخراج شدهاند. مجوز بسیاری از تشکلهای دانشجویی لغو شده و صدها استاد دانشگاه اخراج شدهاند.
عکس: UGC
زنان گیسوان خود بریدند
از زمان آغاز اعتراضات، شمار زیادی از زنان در ایران و بسیاری دیگر از کشورهای جهان در حرکتی نمادین و برای نشان دادن خشم ، غم و اعتراض خود با برداشتن حجاب، موهای خود را بریدند.
از هنگام قتل ژینا مهسا امینی، ایرانیان بسیاری در خارج از کشور در حمایت از اعتراضات در ایران به خیابانها رفتند، اما با فراخوان حامد اسماعیلیون، سخنگوی وقت خانوادههای دادخواه سرنگون کردن هواپیمای اوکرائینی توسط سپاه پاسداران، بیش از دهها هزار نفر از ایرانیان اروپا روز ۳۰ مهر در برلین، پایتخت آلمان جمع شدند و همبستگی خود را با خیزش زن، زندگی، آزادی اعلام کردند.
عکس: Markus Schreiber/AP Photo/picture alliance
چهلم ژینا
تصاویر حضور دهها هزار نفر در مراسم چهلم ژینا مهسا امینی در روز چهارم آبان شگفتی آفرید و به روزی شاخص در جنبش زن، زندگی، آزادی تبدیل شد.
عکس: NNSRoj
قتل کیان پیرفلک و سناریوی تکراری
در ایذه خودرویی در اعتراضات روز ۲۵ آبان به رگبار بسته شد که در آن کیان پیر فلک، کودک ده ساله کشته شد و پدرش نیز جراحات سنگینی برداشت. مادر کیان پیرفلک، ماهمنیر مولاییراد طی سخنانی در مراسم خاکسپاری او روایت حکومت مبنی بر حمله نیروهای نزدیک به "مجاهدین خلق" را رد کرد.
عکس: Shej
پشتیبانی هنرمندان از جنبش زن، زندگی آزادی؛ بازداشت رپرها
شمار زیادی از هنرمندان دنیای سینما، تئاتر و موسیقی از جنبش زن، زندگی، آزادی حمایت کردند. در این میان توماج صالحی خواننده رپ اعتراضی پس از ۲۱شهریور سال ۱۴۰۰ برای دومینبار و در روز ۸ آبان دستگیر شد. سامان یاسین، خواننده رپ اهل کرمانشاه نیز در روز ۱۰ مهر توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. در جدیدترین مورد نیز مهدی یراحی در ۶ شهریور ۱۴۰۲ پس از خواندن ترانهٔ "روسریتو" در تهران دستگیر شد.
فراخوان به اعتصاب
در پی فراخوان به اعتصاب، بازار در اغلب شهرهای ایران در روزهای ۱۴، ۱۵ و ۱۶ آذر تعطیل بود. همزمان اعتصابهای پراکنده و متعددی هم در مراکز تولیدی و خدماتی در مناطق مختلف ایران در جریان بود.
عکس: UGC
آغاز اعدامها
در روز ۱۷ آذر و پس از ۷۴ روز بازداشت، محسن شکاری اعدام شد. قوه قضائیه حتی منتظر درخواست اعاده دادرسی او هم نشد. در روز ۲۱ آذر هم مجید رضا رهنورد به اتهام قتل دو بسیجی اعدام شد. او در ویدیویی درحالی که چشمبند داشت گفت که بر سر مزارم شادی کنید و آهنگهای شاد پخش کنید.
عکس: Christoph Hardt/Panama Pictures/picture alliance
اعتراضات شبانه
در دیماه اعتراضات در تاریکیها شبها، پشتبام خانهها وشعار دهی در شب، شعار نویسی و آتشزدن بنرهای تبلیغاتی حکومتی تبدیل شد.
عکس: 1500 Tasvir
کنفرانس امنیتی مونیخ، دعوت از مخالفان بهجای نمایندگان رسمی
در پنجاه و نهمین دوره کنفرانس امنیتی مونیخ که از ۲۸ بهمن به مدت سه روز برگزار شد، بهجای نمایندگان دولتهای روسیه و جمهوری اسلامی ایران، شماری از مخالفان این حکومتها دعوت شدند. مسیح علینژاد، نازنین بنیادی و شاهزاده رضا پهلوی به نمایندگی از مخالفان دولت ایران در این همایش حضور یافتند.
عکس: Stephan Goerlich/MSC
منشور مهسا
شش نفر از چهرههای سرشناس اپوزیسیون جمهوری اسلامی در خارج از ایران در ۱۹ اسفند ماه متنی را با عنوان "منشور همبستگی و سازماندهی" منتشر کردهاند. حامد اسماعیلیون، نازنین بنیادی، رضا پهلوی، شیرین عبادی، مسیح علینژاد و عبدالله مهتدی اولین امضاکنندگان این متن بودند. چهار ماه بعد، این گروه بعد از اختلاف نظر و خروج نازنین بنیادی، حامد اسماعلیون و رضا پهلوی عملا از هم گسست.
عکس: iran-emrooz
سخنرانی شیرین عبادی در پارلمان اروپا
شیرین عبادی، برنده ایرانی جایزه نوبل و از چهرههای شاخص اپوزیسیون ایران، روز چهارشنبه، ۲۴ اسفندماه، در یک سخنرانی در صحن پارلمان اروپا، در حمایت از معترضان داخل کشور تأکید کرد که جمهوری اسلامی "قابل اصلاح نیست" و معترضان خواستار تغییر حکومت هستند.
از آغاز سرکوب جنبش اعتراضی و سراسری "زن، زندگی، آزادی" از سوی حکومت جمهوری اسلامی، اتحادیه اروپا، آمریکا، کانادا، بریتانیا، استرالیا و نیوزلند تحریمهایی را در بستههای جداگانه و در چندین نوبت علیه افراد حقیقی و حقوقی جمهوری اسلامی بهدلیل نقض حقوق بشر در ایران اِعمال کردهاند.
عکس: UGC
پلمب، پیامک و جامعه دوقطبی
برخورد قهری کارگزاران جمهوری اسلامی با واحدهای صنفی به دلیل آنچه عدم رعایت حجاب اجباری عنوان میشود رو به افزایش گذاشته و صدها واحد صنفی و گردشگری پلمب شدهاند. همچنین برای بسیاری از صاحبان خودروها پیامکهایی مبنی بر "کشف حجاب" ارسال شده است. همزمان درگیریهای بسیاری از سوی مردم با افرادی که "آمران به معروف و ناهیان از منکر" خوانده میشوند، گزارش شده است.