حکایت "گوسالە طلایی"؛ ترامپ از کردها چه میخواهد؟
۱۴۰۵ اردیبهشت ۲۵, جمعه
دونالد ترامپ در هفتههای گذشته بارها کردها را متهم کرد که سلاحهای ارسالی آمریکا برای معترضان داخل ایران را نگه داشته و تحویل ندادهاند. دویچه وله فارسی در اینباره با رهبران احزاب کرد و تحلیلگران کرد مصاحبه کرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده در هفتههای گذشته بار دیگر در اظهاراتی جنجالی "کردها" را متهم کرده که سلاحهای ارسالی آمریکا برای معترضان داخل ایران را نگه داشته و تحویل ندادهاند.
او در گفتههایش مشخص نمیکند که سلاحهای مورد ادعای او تحویل چه حزب و نهادی داده شده است. همین مسئله به بحثهای زیادی دامن زده است. در همین حال گفتههای او اعتراضات بسیاری را از سوی جامعه سیاسی کردها در کشورهای مختلف از جمله در ایران و حتی در منطقه به دنبال داشته است.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
دویچه وله فارسی برای بررسی این ادعا و ارزیابی نقش کردها در تحولات ایران، مصاحبههایی با چند تن از رهبران و تحلیلگران کرد انجام داده است.
بسیاری از احزاب و نهادهای کرد، ضمن رد گفتههای ترامپ آماده به صحبت در اینباره نیستند. منابعی از حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک)، شاخصترین تشکل سیاسی - نظامی کردهای ترکیه، حزب اتحاد دموکراتیک، بزرگترین تشکل سیاسی کردهای سوریه و همچنین حزب دمکرات کردستان عراق و اتحادیه میهنی کردستان که حکومت اقلیم کردستان را در کنترل دارند، در گفتوگوهای جداگانه با دویچه ولە فارسی گفتههای ترامپ را رد و نامسئولانه خواندند. همه این احزاب و سازمانها دریافت هرگونه اسلحه از آمریکا به منظور ارسال آنها "به معترضان ایرانی" را رد میکنند.
بیشتر بخوانید: ادامه تهدید و حملات سپاه علیه مواضع احزاب کرد ایران در عراق
احزاب و سازمانهای کردستان ایران نیز از پیش در بیانیههای جداگانه این موضوع را رد کردهاند.
دویچه وله فارسی به منظور کنکاش بیشتر درباره این موضوع با فریبا محمدی، معاون دبیرکل حزب کومله زحمتکشان کردستان، ادیب وطندوست، عضو کمیته مرکزی کومله، سازمان کردستان حزب کمونیست ایران، مصطفی مولودی، معاون دبیرکل حزب دمکرات کردستان ایران، کمال چومانی، سردبیر نشریه آمارگی و دکتر کامران متین دانشیار روابط بینالملل دانشگاه ساسکس گفتوگو کرده است.
فریبا محمدی: این ادعاها جنگ روانی است
فریبا محمدی در گفتوگو با دویچه ولە فارسی با تأکید بر موضع رسمی احزاب کرد، ادعای ترامپ را رد کرد و گفت: «ما پیشتر نیز این ادعاها را بهطور رسمی رد کردهایم. در واقع تقریباً تمامی احزاب و جریانهای سیاسی کردستان این موضوع را تکذیب کردهاند. هرگز چنین سلاحهایی به دست احزاب و نیروهای سیاسی کرد نرسیده است».
او افزود که مطرح شدن دوباره این ادعاها "بیشتر در چارچوب جنگ روانی و فشار سیاسی در معادلات منطقهای میتواند قابل تحلیل باشد، نه بر پایه واقعیتهای میدانی".
درباره نقش کردها در اعتراضات ایران، محمدی گفت کە "احزاب کرد همواره از جنبشهای آزادیخواهانه حمایت کردهاند و نمونه اخیر آن اعتصاب سراسری کردستان در جریان اعتراضات دیماه بود".
او تأکید کرد: «بدون تردید نقش کردها، چه در روند مبارزه علیه جمهوری اسلامی ایران و چه در فردای پس از آن، نقشی مهم و حیاتی خواهد بود».
محمدی با اشاره به تجربیات گذشته همکاری کردها با آمریکا (مانند مبارزه با داعش) اظهار داشت که "کردها ظرفیت مهمی برای شکلدهی خاورمیانهای آزادتر، سکولارتر و دموکراتیکتر دارند و مسیر آزادی و دموکراسی در ایران بدون در نظر گرفتن نقش کردستان کامل نخواهد بود".
ادیب وطندوست: سازمان ما حتی یک فشنگ هم دریافت نکرده است
ادیب وطندوست، عضو کمیته مرکزی کومله نیز در گفتوگو با دویچه ولە فارسی با صراحت پروژه ادعایی ترامپ را رد کرد و گفت: «سازمان ما چه اسلحهای آمده باشد و چه نیامده باشد، بخشی از چنین پروژهای نبوده و نیست. زیرا این پروژه را نه تنها در خدمت مصالح مردم کرد نمیدانیم، بلکه ان را در خدمت نقشهها و اهداف آمریکا و اسرائیل و مسموم کردن جنبش کردستان تلقی میکنیم. ما با صراحت میگوییم که سازمان ما نه یک فشنگ و نه حتی یک سنت ناچیز دریافت کرده و نه حاضر بوده چنین چیزی را بپذیرد.»
او این اقدام را "ماجراجویانه" ارزیابی کرد و گفت کە "در شرایط مذاکره طرفین، نخستین قربانیان چنین پروژههایی نیروهای سیاسی کرد خواهند بود".
بیشتر بخوانید: چرا گزینه دونالد ترامپ برای ایران از داخل است و نه از بیرون؟
وطندوست درباره نقش کردها در جنبش سراسری ایران نیز به جنبش "زن، زندگی، آزادی" اشاره کرد و گفت مردم کردستان ظرفیت بالایی برای تأثیرگذاری بر جنبش سراسری دارند و "این پیوند برای حفظ دستآوردهای جامعه کردستان نیز حیاتی است".
درباره روابط با آمریکا، او هشدار داد: «اگر احزاب کرد بخواهند برنامه و استراتژی خود را به سیاستهای آمریکا گره بزنند، معنی آن این است که از تاریخ مداخلات آمریکا و از تجربه خود مردم کرد هیچ نیاموختهاند».
مصطفی مولودی: ادعا فاقد پایه واقعی و عملی است
مصطفی مولودی، معاون دبیرکل حزب دموکرات کردستان ایران نیز در گفتوگو با دویچه ولە فارسی، ادعای ترامپ را "نا دقیق و غیر مسئولانه" خواند و دلایل عملی آن را اینگونه توضیح داد: «مرز ایران و عراق به شدت نظامیسازی شده و اجرای عملی چنین اقدامی عملاً غیرممکن است. علاوه بر این جنبش سیاسی مردم ایران و کردستان اساساً جنبشی مدنی است، نه نظامی».
او تأکید کرد که مردم ایران از جامعه بینالمللی انتظار "حمایت سیاسی و دیپلماتیک" دارند، نه پشتیبانی نظامی.
مولودی همچنین نقش حزب خود را "حمایت قاطع از جنبش سیاسی و مدنی مردم ایران و کردستان" دانست و تغییر رژیم جمهوری اسلامی را "یکی از اصول اساسی سیاست خود" خواند.
او افزود که حزب دمکرات کردستان ایران در تماس با دولتها و نهادهای سیاسی از جمله آمریکا است تا "صدای مطالبات دموکراتیک مردم ایران و کردستان" را به گوش جهان برساند.
کمال چومانی: ترامپ کردها را "گوساله سامری" میبیند
کمال چومانی، سردبیر نشریه آمارگی کە بە طور تخصصی مسائل خاورمیانه و کردها را پوشش میدهد، ادعای ترامپ را تلاشی برای پنهان کردن شکست دانست و گفت: «دونالد ترامپ کردها را به عنوان "گوساله طلایی سامری" میبیند، تا شکستهای خود و بنیامین نتانیاهو را پنهان نماید».
"گوساله سامری" یا "گوساله طلایی" در داستان حضرت موسی، نماد یک قربانی ساختگی است. وقتی موسی غایب بود، قومش یک گوساله طلایی ساختند و او را پرستش کردند سپس آن گوساله را مقصر همه کجروی و مشکلات خود نشان دادند تا اشتباهشان را بپوشانند و به گردن دیگر بیاندازند.
بیشتر بخوانید: فدرالیسم و کثرتگرایی؛ محور مطالبات کُردها در بروکسل
چومانی توضیح داد که نتانیاهو ترامپ را متقاعد کرده بود رژیم ایران به سرعت سقوط خواهد کرد، اما پیششرطهای لازم وجود نداشت. او افزود: «برای پوشش این شکست، ترامپ از کردها به عنوان گوساله سامری (گوسالە طلایی) بهره میگیرد. سلاحی برای کردها ارسال نشده تا به ایرانیان داخل کشور منتقل شود؛ همانطور که مشاهده کردیم حتی ارسال اینترنت ماهوارهای استارلینک نیز با دشواریهای بسیار جدی مواجه بود، اسلحه کە جای خود دارد.»
چومانی تأکید کرد که "کردها برای مبارزه به سلاح و پول نیاز ندارند، بلکه به حمایت سیاسی جدی و یک چشمانداز روشن و مشخص برای آینده ایران" نیاز دارند.
کامران متین: ترامپ درک محدودی از جامعه کردی دارد
کامران متین، دانشیار روابط بینالملل دانشگاه ساسکس نیز در گفتوگو با دویچه وله فارسی ادعای ترامپ را تلاشی برای توجیه شکست سیاستهای آمریکا در قبال ایران دانست.
او گفت: «ترامپ تلاش میکند شکست جنگ خود علیه ایران و عدم دستیابی به هیچیک از اهداف کلیدی آن را با مقصر دانستن کردها توجیه کند.»
متین افزود که ترامپ "درک بسیار محدودی از جامعه و سیاست کردی دارد» و با سرزنش جمعی کردها، در حالی که تنوع بازیگران، احزاب و مناطق کردی را نادیده میگیرد، افکار عمومی ضدجنگ و ضدآمریکایی را به سمت کردها منحرف و شعلهور میکند".
او هشدار داد که این رویکرد "میتواند به حملات خطرناک علیه آنها منجر شود".
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
رهبران و تحلیلگران کرد با تأکید بر موضع مشترک خود اعلام کردند که جنبش کردستان و اعتراضات مردمی داخل ایران اساساً جنبشی مدنی و سیاسی است و کردها آماده ایفای نقشی سازنده و تعیینکننده در آینده دموکراتیک ایران هستند، اما نه به عنوان ابزار پروژههای خارجی.
این اظهارات صریح، در کنار گفتههای برخی مقامات آمریکایی که در رسانههای بینالمللی ادعای ترامپ را رد کردهاند، نشان میدهد که این ادعا دستکم با واقعیتهای میدانی فاصله زیادی دارد و احتمالاً بیش از آنکه بر پایه اطلاعات دقیق باشد، تلاشی برای سرپوش گذاشتن بر ناکامیهای سیاست خارجی واشنگتن و همزمان برجسته کردن ضعفهای ساختاری جمهوری اسلامی در حل مسائل اتنیکی و ملی است.