محمد خاتمی، رئیسجمهور پیشین ایران، در بیانیهای که روز دوشنبه ۱۹ بهمن (هشتم فوریه) در وبتسایت رسمی او منتشر شده با اشاره به اینکه "انتخابات" گرچه شرط کافی برای استقرار مردمسالاری نیست، اما انتخابات مجلس شورای اسلامی و خبرگان رهبری را مهم خواند.
او با بیان اینکه باید بهبود و اصلاح روند انتخابات را مطالبه و برای آن تلاش کرد، بر اهمیت "اصل انتخابات" تاکید کرد.
رئیسجمهور سابق ایران با اشاره به "ثبات و امنیت قابل قبول کشور" در مقایسه با کشورهای همسایه گفت: «هر چه حضور مردم در انتخابات بیشتر باشد ثبات و امنیت را تقویت میکند.»
• به کانال تلگرام دویچهوله فارسی بپیوندید
به گفته خاتمی با انجام توافق هستهای میان ایران قدرتهای جهانی "زمان بهرهبرداری از این پیروزی" فرا رسیده است. او اضافه کرد که دولت برای "بهبود شرایط اقتصادی و بازتر کردن فضای سیاسی جامعه" به حضور گسترده شهروندان در انتخابات نیازمند است.
رئیسجمهور سابق ایران از "دستاندرکاران انتخابات" انتقاد کرده که میتوانستند با "پرهیز از تنگنظری و فراختر و بازتر دیدن دایره نظام" همگان را به حضور در انتخابات تشویق کنند.
بیشتر بخوانید: نامه دانشگاهیان به روحانی: انتخابات غیررقابتی برگزار نکنید
او با ابراز نگرانی از رد صلاحیت برخی "چهرههای ارزنده و شایسته" گفت: «به امید زندهایم و هنوز کورسوی امیدی مانده است که در ردههای بالاتر تصمیمگیری تا حدی این نقیصه جبران شود.»
با این حال خاتمی با اشاره به "اعلام حضور جدی" تشکلهای اصلاحطلب در انتخابات تصریح کرد: «به هیچ وجه نباید مردم از شرکت در انتخابات دلسرد شوند.»
گذر از فضای امنیتی به فضای باز سیاسی
او در بیانیه خود خواسته است تا انتخابات "وسیلهای برای همدلی و مقدمهای برای گذر از فضای بدبینی و امنیتی به فضای باز سیاسی و همکاری" تبدیل شود.
خاتمی از جریانهای اصلاحطلبان و اصولگرایان میانهرو خواسته است تا زمینهساز تشکیل مجلس "مستقل، خیرخواه، سالم" شوند که همسو با شعارها و رویکردهای دولت باشد و یا به گفته او "دستکم در کار آن سنگاندازی و کارشکنی نکند".
بیشتر بخوانید: مرعشی: رد صلاحیت شدهها صحنه را ترک نکنند
پیش از این بیانیه، حسن روحانی، رئیسجمهور ایران نیز خواهان مشارکت شهروندان در انتخابات شده بود. او ابراز نگرانی کرده بود که رد صلاحیتهای گسترده میتواند موجب ایجاد یاس و نومیدی در مردم شود.
روحانی ضمن اشاره به مشکلات بر سر تایید نامزدهای انتخاباتی گفت که باید "بلندتر حرف زد، اعلامیه داد، اما هدف را نباید گم کنیم". او با این وجود از شهروندان خواست در هر شرایط در انتخابات شرکت کنند.
انتخابات مجالس شورای اسلامی و خبرگان رهبری قرار است هفتم اسفندماه برگزار شود. شورای نگهبان در بررسی صلاحیت نامزدهای این دو انتخابات، اکثر چهرههای مطرح سیاسی نزدیک به اصلاحطلبان و هواداران میانهرو دولت را رد صلاحیت کرده است.
از ۱۲هزار نامزد انتخابات مجلس دهم در ایران، صلاحیت نیمی از آنها توسط شورای نگهبان رد شده است. اکثر چهرههای مطرح اصلاحطلب در میان رد صلاحیتشدگان هستند. چند چهره اصولگرا نیز در این لیست دیده میشوند.
عکس: Irnaدر این مجموعه تنها به تعداد انگشت شماری از نامزدهای رد صلاحیت شده و مطرح دهمین انتخابات مجلس ایران پرداخته شده است. تعداد قابل توجهی از نیروهای ملی مذهبی، اعضای نهضت آزادی، نیروهای ملی، فعالان مدنی و حقوق زنان و وکلای سرشناس دادگستری نیز در میان حدود ۶ هزار نفری هستند که از سوی شورای نگهبان رد صلاحیت شدهاند.
عکس: Tasnimمصطفی معین نجفآبادی پزشک و استاد دانشگاه علوم پزشکی است. او در دولتهای اکبر هاشمی رفسنجانی و محمد خاتمی جمعا به مدت ۱۰ سال وزیر علوم بود که پس از حمله نیروهای نظامی به کوی دانشگاه در سال ۱۳۸۲ استعفا داد. او که داماد آیتالله منتظری است، کاندیدای اصلاحطلبان در نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران بود. معین نامزد دهمین انتخابات مجلس از اصفهان بود که صلاحیتاش توسط شورای نگهبان رد شد.
عکس: fararuمحسن هاشمی رفسنجانی معاون عمرانی دانشگاه آزاد اسلامی است. محسن هاشمی ۱۳ سال ریاست هیئتمدیره و مدیرعامل شرکت متروی تهران را بر عهده داشت. محسن بزرگترین پسر اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام است. او دارای مدرک کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک از دانشگاه پلیتکنیک مونترال کانادا است. شورای نگهبان صلاحیت او را برای انتخابات مجلس دهم رد کرد.
عکس: asnimnews.comدیگر عضو خانواده هاشمی که در انتخابات مجلس دهم رد صلاحیت شد، فاطمه هاشمی رفسنجانی است. او از اعضای مؤسس حزب اعتدال و توسعه و رئیس بنیاد امور بیماریهای خاص است. همسر او سعید لاهوتی، دندانپزشک و فرزند آیتالله حسن لاهوتی اشکوری است. حسن لاهوتی در ابتدای انقلاب به طرز مشکوکی در زندان درگذشت. (عکس: محسن و فاطمه هاشمی)
عکس: Mehrاعظم طالقانی، دختر آیتالله طالقانی است و پیش از انقلاب مدتی را در زندان سپری کرد. او از فعالان ملی-مذهبی است و پیش از این نماینده اولین دوره مجلس شورای اسلامی ایران بود. طالقانی اکنون دبیرکلی جامعه زنان انقلاب اسلامی را بر عهده دارد. او در سال ۱۳۷۶ نامزد انتخابات ریاست جمهوری شد که صلاحیتاش تایید نشد. در انتخابات مجلس دهم نیز، صلاحیت او توسط شورای نگهبان رد شده است.
عکس: Jamaran.irرسول منتجبنیا، قائممقام و از اعضای مؤسس حزب اعتماد ملی و عضو سابق شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز است. منتجبنیا نمایندهی دورههای اول تا سوم مجلس شورای اسلامی بود. او از جمله نامزدهای ردصلاحیت شده دهمین انتخابات مجلس است. (عکساز راست: محمدرضا عارف، رسول منتجبنیا و مصطفی کواکبیان)
عکس: Sahamnewsابراهیم اصغرزاده فعال سیاسی اصلاحطلب بیشتر برای نقشی که در اشغال سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ داشت شناخته میشود. اصغرزاده نماینده دوره سوم مجلس شورای اسلامی و عضو شورای اول شهر تهران بود. او همچون انتخابات میان دورهای مجلس پنجم و مجلس هفتم در دهمین دوره نیز رد صلاحیت شد. (عکس: ابراهیم اصغرزاده در مناظره با حسین شریعتمداری در تلویزیون ایران پس از انتخابات جنجالی ۱۳۸۸)
عکس: yjc.irحمید رسایی فعال سیاسی اصولگرا و نماینده مردم تهران در دوره هشتم و دوره نهم مجلس شورای اسلامی بود. او از حامیان جدی محمود احمدینژاد و عضو جبهه پایداری و از حجریانهای تندرو اصولگرا است که رهبری معنوی آن را مصباح یزدی بر عهده دارد. صلاحیت او در انتخابات مجلس دهم رد شده است. به نوشته رسانهها او با اتهامات مالی روبرو است.
عکس: Ilnaمحسن مهرعلیزاده به مدت چهار سال معاون محمد خاتمی و رییس سازمان تربیتبدنی بود. او سابقه چهار سال استانداری استان خراسان در دولت محمد خاتمی را در کارنامه خود دارد. مهرعلیزاده همچنین کاندیدای نهمین انتخابات ریاست جمهوری بود. او نیز توسط شورای نگهبان برای شرکت در انتخابات مجلس دهم دارای صلاحیت تشخیص داده نشد.
عکس: basijpressمرتضی الویری، نماینده دورههای اول تا سوم مجلس شورای اسلامی بود. او همچنین ریاست سازمان مناطق آزاد تجاری، شهرداری تهران و سفیر ایران در اسپانیا را در کارنامه خود دارد.الویری عضو حزب کارگزاران سازندگی، در دهمین انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال ۸۸، رئیس کمیته صیانت از آرای مهدی کروبی بود. او پس ازانتخابات در تاریخ ۱۷ شهریور بازداشت و ۹ آبان همان سال با قرار وثیقه آزاد شد. (عکس: الویری، کرباسچی)
عکس: Farsفاطمه راکعی نماینده مجلس ششم شورای اسلامی بوده و از اعضای جبهه مشارکت ایران اسلامی است. او دارای لیسانس مترجمی زبان و فوق لیسانس و دکترای زبانشناسی است. راکعی نیز در انتخابات مجلس دهم رد صلاحیت شده است.
عکس: Isnaاکبر اعلمی نماینده دورههای ششم و هفتم مجلس از تبریز است. اعلمی در هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی رد صلاحیت شد. او که در انتخابات ریاست جمهوری نیز کاندیدا شده بود، بار دیگر در دهمین انتخابات مجلس از سوی شورای نگهبان رد صلاحیت شد.
عکس: Jamnewsولیالله شجاعپوریان فعال سیاسی اصلاحطلب، نماینده بهبهان در مجلس ششم و هفتم بود. او هماکنون عضو چهارمین دوره شورای شهر تهران است. شجاعپوریان همچنین از سال ۱۳۹۲ به مدت ۱ سال معاون اجرایی شورای شهر تهران بود. صلاحیت او برای شرکت در انتخابات مجلس دهم رد شده است.
عکس: Mehrهادی غفاری عضو شورای مرکزی مجمع "نیروهای خط امام" است. او نماینده مجلس در دورههای اول تا سوم بود. غفاری در انتخابات مجلس چهارم، پنجم و هفتم رد صلاحیت شد. هادی غفاری از طیف روحانیون تندرویی بود که در دهه شصت هر چند از حمایت آیتالله خمینی برخوردار بود اما در دو دهه بعد بسیار منزوی شد. او در دهمین انتخابات مجلس نیز رد صلاحیت شده است. (عکس: غفاری در تظاهرات اعتراضی سال ۱۳۸۸)
عکس: Seratnewsجواد اطاعت فعال سیاسی اصلاحطلب و استاد دانشگاه شهید بهشتی تهران است. او عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی و بنیاد باران است. اطاعت از جمله نمایندگان اصلاحطلب مجلس ششم بود. این فعال سیاسی در دهمین انتخابات مجلس رد صلاحیت شده است.
عکس: Jamnewsشهربانو امانی زنگنه فعال سیاسی اصلاح طلب و نماینده مردم ارومیه در دورههای مجلس پنجم و مجلس ششم مجلس شورای اسلامی بود. او هماکنون مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران در امور زنان و خانواده است. امانی به همراه سهیلا جلودارزاده اولین منشی زن در هیات رئیسه مجلس ایران بود. شورای نگهبان صلاحیت او را برای نامزدی انتخابات مجلس دهم رد کرده است. (عکس از راست: امانی ، فائزه هاشمی)
عکس: Irna