در پشت پرده نقل و انتقالات کلان لیگ عربستان چه نهفته است؟
۱۴۰۲ مرداد ۲۶, پنجشنبه
در آستانه فصل جدید، نه لیگ برتر انگلیس که لیگ حرفهای عربستان سعودی در بازار نقل و انتقالات خبرساز بوده است؛ آنهم با خرید ستارگان کوچک و بزرگ. پس از رونالدو و بنزما، اکنون نیمار، ستاره برزیلی، راهی عربستان شده است.
نیمار، ستاره برزیلی در هنگام امضای قرارداد رسمی با باشگاه الهلالعکس: Saudi Pro League/AFP
تبلیغات
لیگ فوتبال عربستان سعودی به تازگی فصل جدید خود را آغاز کرد. باشگاههای این کشور در چندین هفته گذشته با خرید ستارگان کوچک و بزرگ خبرساز بوده و از این لحاظ حتی گوی سبقت را از لیگ برتر انگلیس ربودند.
شمار ستارگان بزرگی که راهی عربستان شدهاند کم نیستند: نخست کریستیانو رونالدو ، سپس کریم بنزما و اکنون نیمار، ستاره فوتبال برزیل.
مبالغ نجومی
باشگاههای عربستان سعودی در فصل جاری بیش از ۶۰۰ میلیون یورو برای خرید بازیکنان جدید از خارج هزینه کرده و همچنین در هر فصل دستمزدی کلان به آنان میپردازند، از ۵۰ میلیون گرفته تا ۲۰۰ میلیون یورو.
قدرت خرید باشگاههای سعودی حتی بر باشگاههای انگلیس و لیگ برتر این کشور سایه افکندهاند؛ لیگی که در بازار نقل و انتقالات شاید بیشترین و گرانترین تحرکات را به خود اختصاص میدهد.
کریم بنزما به باشگاه الاتحاد پیوسته استعکس: AP/dpa/picture alliance
نیمار، ستاره ۳۱ ساله برزیلی پاری سن ژرمن که اکنون راهی عربستان شده، روز سهشنبه گذشته (۱۵ اوت / ۲۴ مرداد) به طور رسمی در کنفرانس خبری به عنوان ستاره جدید باشگاه الهلال حاضر شد.
پیوستن نیمار به الهلال اما در عین حال نماینگر آن است که لیگ عربستان به هیچوجه لیگ "سالخوردگان بالای ۳۵ سال" فوتبال نیست که در آستانه پایان فعالیت حرفهای خود قصد دارند، درآمدی هنگفت به جیب بزنند.
صحبت از ستارگانی است که در برخی موارد با توجه به سن و قابلیتهای خود به همان نسبت میتوانستند به باشگاههایی چون بایرن مونیخ یا اف ث بارسلونا محلق شوند.
امید به میزبانی جام جهانی
هدف مقامات سعودی این است که لیگ این کشور را تا سال ۲۰۳۰ میلادی یعنی در طی هفت سال آینده به یکی از ده لیگ پردرآمد جهان بدل کنند.
درخور توجه آنکه این تمامی باشگاههای لیگ عربستان نیستند که به شکلی همطراز در تور خرید شرکت جستهاند. در وهله نخست صحبت از چهار باشگاه قدرتمند و صاحبنام است: النصر و الهلال (هر دو از ریاض)، الاهلی و الاتحاد (هر دو از جده).
۷۵ درصد از سهم هر یک از این باشگاهها در سال جاری میلادی به صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان (PIF) واگذار شدهاست. این صندوق دو سال پیش كنترل باشگاه انگلیسی نیوکاسل یونایتد را برعهده گرفت که از تیمهای حاضر در لیگ قهرمانان باشگاههای اروپا است.
ریاست این صندوق را محمد بن سلمان، شاهزاده عربستان سعودی عهدهدار است که عملا زمام قدرت در این کشور را در دست دارد. دارایی صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان در حال حاضر ۷۰۰ میلیارد دلار برآورد میشود.
تماشاگران زن در ورزشگاههای فوتبال در عربستان سعودیعکس: AA/picture alliance
بن سلمان خود در سال ۲۰۱۶ میلادی برنامهای حکومتی تحت عنوان "چشمانداز ۲۰۳۰ عربستان سعودی" به جریان انداخت که اهداف مختلفی را دنبال میکند، از جمله کاهش وابستگی به نفت، گشایش این کشور به روی گردشگران و ایجاد امکانات جذاب برای شهروندان عربستان. یکی از امکانات جذاب بدون شک به ورزش و رویدادهای ورزشی برمیگردد.
عربستان امیدوار است که در طول سالهای آینده بتواند جایگاه خود را چنان مستحکم کند که امکان نامزدی برای میزبانی جام جهانی فوتبال در سال ۲۰۳۴ یا ۲۰۳۸ را بیابد.
معضل حقوق بشر
در پس نقل و انتقالات کلان و سرمایهگذاریهای هنگفت لیگ عربستان، چیزی فراتر از خود فوتبال نهفته است. عربستان که از نظامی خودکامه برخوردار است و از ثروتمندترین کشورهای جهان محسوب میشود، فرای فوتبال اهدافی استراتژیک را دنبال میکند.
عربستان برنامهای پرهزینه تدارک دیده تا از جمله از طریق ورزش و رویدادهای ورزشی قدرت و نفوذ خود را افزایش دهد و نقشی پررنگ در صحنه ورزش جهان بازی کند. گلف، تنیس و مسابقات فرمول ۱ از دیگر عرصههای ورزشی است که عربستان مدتهاست که به آنها پا گذاشته و نقشآفرین است.
ریاض همچنین بر آن است که از طریق ورزش وجهه خود را که به خاطر مسایل حقوق بشری سخت خدشهدار شده، بهبود بخشد.
البته رفتن ستارگان بزرگ چون رونالدو یا نیمار به لیگ عربستان دقیقا به خاطر مسایل حقوق بشری انتقادات زیادی را به همراه داشته است.
سایت اینترنتی "گلوبو" نیز روز سهشنبه (۱۵ اوت) در این ارتباط نوشته بود: «پیوستن نیمار به باشگاه الهلال برای همیشه لکهای در فعالیت حرفهای او خواهد ماند.»
ستارگان دیگری هم هستند که با تصمیم خود موجی از انتقاد را برانگیختهاند. به ویژه جوردن هندرسون، ملیپوش باسابقه انگلیس و باشگاه لیورپول که سالها از چهرههای پشتیبان جنبش الجیبیتی (LGBTQ+) محسوب میشد و حال در لیگ کشوری توپ میزند که همجسگرایان در آن سرکوب شده و با شدیدترین مجازاتها روبرو هستند.
گزارش تصویری یک سفر به کشوری میان "قرون وسطی و آینده"
عربستان سعودی سال ۲۰۱۹ اعلام کرد درهای کشورش را به روی توریستها از تقریبا ۵۰ کشور جهان میگشاید. اشتفان اورت، خبرنگار آلمانی از نخستین کسانی بود که به آنجا سفر کرد تا ببیند عربستان پشت درهای باز چه شکلی است.
عکس: Christoph Jorda
در جمع مردم عربستان البته منهای زنان
سفر اشتفان اورت سفر به پشت درهای بسته سرزمینی است که تاکنون تنها به روی زائران مسلمان و کارگران روی خوش نشان داده بود. حالا اما پادشاه و ولیعهد میدانند که نفت تمام شدنی است. دروازهها را باز کردهاند تا گردشگران بیایند.
عکس: Christoph Jorda
روی مبل یا روی زمین، فرقی نمیکند فقط هتل نه!
اشتفان اورت هر بار که بار سفر میبنند، کوله پشتی با خود میبرد و در اینترنت در پرتال کاوچ سرفینگ دنبال میزبان میگردد. او میگوید اینگونه سفر را دوست دارم، اینکه به مردم نزدیک باشم. با هتل میانه ندارد اما در عربستان چندباری مهمان هتل بود یا به دلیل بدقولی میزبان یا عدم وجود میزبان در پرتال کاوچ سرفینگ در برخی شهرهای عربستان که با موجود جدیدی به نام توریست روبرو شدهاند.
عکس: Christoph Jorda
مهمان نوازی و خونگرمی
او از مهماننوازی مردم عربستان (البته فقط مردها) مینویسد، از اینکه مدام به صرف چای و قهوه دعوت میشود و حتی او را به یک عروسی هم دعوت میکنند. بیشتر مهمانان خنجری به کمر بستهاند که اغلب تزئینی است و به نام جنبیه معروف است و آن را روی لباس محلی میبندند.
عکس: Christoph Jorda
درهایی که به روی زنان باز میشوند؟
خبرنگار آلمانی به تغییرات مثبتی که در دو سه سال اخیر در زندگی زنان رخ داده است اشاره میکند؛ اجازه رانندگی، اجباری نبودن پوشش سنتی (پوشاندن صورت و بدن) و همینطور حذف پلیس دینی، چیزی شبیه گشت ارشاد. اما همزمان مینویسد، آنچه تجربه کردم، دنیای به شدت جداشده میان زنان و مردان در زندگی روزمره است. اورت میگوید، این که بتوانی به عنوان توریست با زنی همکلام شوی، تقریبا غیرممکن است.
عکس: Stephan Orth
زنان؛ از مروارید تا دیکتاتور
خبرنگار آلمانی مینویسد، تقریبا هیچ کس از همسرش حرفی نمیزند. یک مرد میانسال به او میگوید، زنان مرواریدند و باید آنها را مخفی و حفاظت کرد. دیگری میگوید، زنان دیکتاتورند. مرد جوانی که پزشک است میگوید میخواهد ۴ زن بگیرد از آمریکا، بریتانیا، آلمان و عربستان. او که تحصیلکرده است زنان را تا سطح جنسی تنزل میدهد. خبرنگار آلمانی شوکزده است اما سیستم را مسئول این "نادانی" میداند.
عکس: Stephan Orth
تا چشم کار میکند شن و شتر
خبرنگار آلمانی چندین روز را مهمان شهروندانی است که از طریق کاوچ سرفینگ شناخته است. آنها او را با خود به بیابان میبرند و تجربههای زیبایی را برای او رقم میزنند. مردان برای او تعریف میکنند که یکی از تفریحهایشان کمپینگ در بیابان است.
عکس: Christoph Jorda
شترهای زیبا، شترهای مقاوم، شترهای گرانقیمت
خبرنگار آلمانی در این سفر شیفته شتر میشود. او در کتابش جا به جا در باکسهای کوچکی اطلاعاتی فراوان درباره شترها به خواننده میدهد از خاصیت شیر شتر گرفته تا استقامتش و خاصیتهای دیگری که مردم عربستان برای او تعریف میکنند.
عکس: Christoph Jorda
خورد و خوراک در عربستان
چیزهای زیادی در این سفر میآموزد. یکی از آنها با دست غذا خوردن است که کم کم پی میبرد ترفندهای خودش را دارد و باید از کف دست بخورد. در مورد آداب و رسوم خوراک به خرما اشاره میکند و به نصیحتی که یکی از میزبانانش به او کرده است: ۷ خرما در روز برای سلامتی.
عکس: Christoph Jorda
در انتظار گردشگر
مرمت آثار تاریخی و دیدنی یکی از کارهایی است که خاندان سلطنتی در راستای چشم انداز ۲۰۳۰ و بینیازی به نفت آن را دنبال میکند. اینجا قریه رجال المع است که در جنوب شرقی عربستان واقع شده و معماری آن به معماری آثار باستانی یمن شبیه است.
عکس: Christoph Jorda
گشایش اما نه انتقاد و نه آزادی بیان
ولیعهد عربستان با مشت آهنین در برابر منتقدان برنامههای اصلاحی خود را پیش میبرد. خبرنگار آلمانی میگوید اما خبری از آزادی بیان و انتقاد صریح از خاندان سلطنتی و برنامههای او نیست. مردم میترسند کلامی درباره ولیعهد و برنامههایش حرف بزنند.
عکس: Christoph Jorda
از دل این صحراها قرار است شهر آینده بیرون بزند
از خبرنگار آلمانی در مورد پروژه بلندپروازانه ابرشهر آینده "نئوم" میپرسیم، اینکه آیا یک رؤیاست یا یک توهم؟ میگوید آشنایی برای او تعریف کرده که در سالهای گذشته پروژههای زیادی آغاز شدهاند و به انجام نرسیدهاند. او از ذهنیت "انشالله" در عربستان سخن میگوید و اینکه باید منتظر ماند و دید چه قدر از این پروژه جدید خوش آهنگ، به واقعیت میپیوندد.
عکس: Stephan Orth
جلد کتاب جدید اشتفان اورت
کاوچ سرفینگ در ایران
اشتفان اورت در سال ۲۰۱۵ به ایران سفر کرد که حاصل آن سفر کتابی بود که خوانندگان زیادی در آلمان پیدا کرد.