دستهایی پنهان برای نابودی "جنگل ابر"
۱۳۸۸ آبان ۲۷, چهارشنبه![تصویری از عملیات تعریض جادهی منتهی به جنگل ابر](https://static.dw.com/image/4906267_800.webp)
عملیات راهسازی و تعریض جادهی خاکی که منتهی به جنگل ابر میشود با وجود مخالفت سازمانهایی نظیر سازمان جنگلها و مراتع و محیط زیست همچنان ادامه دارد.
"جنگل ابر" در استان سمنان واقع است. به گفتهی مدیر کل جنگلهای خارج از شمال، دکتر پیمان آذری یوسفی، به نقل از روزنامهی اعتماد، "جنگل ابر" که آن را یکی از بینظیرترین جنگلهای خاور میانه نامیدهاند، حاوی درختانی است که از ذخایر کشور محسوب شده و عمرشان به چهارهزار سال میرسد. وی قطع این درختان را صدمهای جبرانناپذیر نامیده و میگوید، این مسئله آب دشت سمنان را نیز با خطر مواجه میکند.
خبرگزاری مهر در گزارشی که در این باره منتشر کرده مینویسد، ماشینهای راهسازی در حالی به جان "جنگل ابر" افتادهاند که حتی شخص وزیر راه و ترابری و دستگاههای مجری، اجرای این پروژه را به لحاظ اقتصادی به صرفه نمیدانند.
برخی از مدافعان طرح به مصوبهی هیأت دولت در مورد "جنگل ابر" در اولین سفر استانی سمنان اشاره میکنند. ولی کارشناسان میگویند، در این مصوبه اجازهی تعریض جادهی خاکی باریک قدیمی تا این ابعاد داده نشده است.
الههموسوی، خبرنگار زیستمحیطی از تهران میگوید: « این جاده الان جادهی کوچک مالرویی است که یک باند دارد. مصوبه فقط گفته که شیب این جاده را گرفته، پیچ آن را اصلاح و کمی هم آسفالت کنند. در حالی که حتی جای جاده را هم تغییر دادند. جای آن را آوردند به سمت زمینهای خودشان. سال گذشته مدیر کل منابع طبیعی استان سمنان اعلام کرد که مصوبه تفسیر به رأی شده. هدف مصوبه تنها ایمنسازی بوده، در حالی که در عمل چیز دیگری دارد اجرا میشود».
در همین رابطه دویچه وله گفتوگویی داشته است با الهه موسوی و نظر وی را پرسیده است.
دویچهوله: خانم موسوی، آیا مسیر منتهی به "جنگل ابر" در اصل احتیاج به جادهی دوبانده دارد؟
الهه موسوی: این مسیر اصلا نیاز به جاده ندارد. به این دلیل که در آنجا ۳ یا ۴ جادهی فعال وجود دارد که در حال استفاده است. یکی از این جادهها جادهی رامیان به سمت جادهی اولنگ، دیگری جادهی خوشییلاق و سومی جادهی توسکستان است. در مورد یکی از این جادهها که کمی ناامن است طرحی دارد اجرا میشود که هنوز هم به پایان نرسیده تا این جاده را ایمن کنند. بنابراین اصلا لزوم احداث یک جادهی جدید در آن منطقه کاملا غیر اقتصادی و غیر قابل توجیه است.
گفته میشود که "جنگل افراتخته" که در نزدیکی "جنگل ابر" واقع است به خاطر وجود درختان سرخدار از ذخایر ایران محسوب میشود. آیا ساخت این جاده آسیبی به این درختها وارد نمیکند؟
ساخت این جاده یا دوبانده کردن جادهی مالروی کنونی ۱۰۰ درصد به ذخایر جنگل افراتخته که شامل درختان کمنظیر و ممنوعالقطع سرخدار است صدمه میزند. به این دلیل که مردم به این درختان دسترسی پیدا میکنند و به راحتی میتوانند آن را تخریب کنند.
گفته شده که سازمان محیط زیست و جنگلها و منابع طبیعی با عریض شدن "جنگل ابر" مخالفت کردهاند. پس چه دستهایی در کار است که این کار باز هم ادامه دارد؟
متولی حفظ این جنگلها در درجهی اول سازمان جنگلها و منابع طبیعی است. متأسفانه این سازمان از ابتدا برخورد درست و یکدستی با این قضیه نداشت. یعنی بخشی از کارشناسان و مدیران سازمان جنگلها و منابع طبیعی با این طرح مخالفت کردند، اما بخشی از آنها حتی مجوز پیکهکوبی دادند. رئيس سازمان محیط زیست در سال گذشته مجوز پیکهکوبی این جاده را داد، یعنی تعیین مسیر آن را.
این برخورد دوگانه و غیر قاطعی که بیشتر از سازمان جنگلها و گاهی هم از سازمان محیط زیست دیده شد باعث شد که این پروژه به طور غیر قانونی شروع شده و بعد از مواجهه با اعتراض رسانهها و فعالان زیستمحیطی یک مدت متوقف شد و دوباره به محض اینکه اعتراضها خوابید دوباره شروع شد و متأسفانه من فکر میکنم، اگر سازمان جنگلها و منابع طبیعی و سازمان محیط زیست محکمتر میایستادند و از حق قانونی خود دفاع میکردند، میشد امیدوار بود که چنین پروژهای در همان ابتدا منحل شود.
دست چه کسانی در کار است؟ چه کسانی اصرار دارند که این جاده ساخته شود؟
متأسفانه در اغلب پروژههای راهسازی که در چند سال اخیر دارد اجرا میشود این نیروهای پشت پرده خیلی مؤثر بودند. در پروژهی جادهی زرینگل هم میبینیم که نمایندگان استانهای گلستان و سمنان در اجرای غیر قانونی این پروژه بیتأثیر نیستند و با لابیهایشان توانستند این پروژه را به رغم این همه اعتراضها و درگیریها تا اینجا برسانند که الان ما خبردار شدهایم پروژه در حال انجام است و قول آن را از مسئولین گرفتهاند.
خبرهایی که ما داریم این است که این نمایندگان و استاندار اسبق استان گلستان که الان یکی از مسئولین سازمان محیط زیست هم هستند، از لابیهای مختلف استفاده کردند تا بتوانند این پروژه را به سرانجام برسانند و ما خبرهایی داریم مبنی بر اینکه افرادی دارند به نوعی از نفوذشان استفاده میکنند و در آنجا زمین دارند و مایلند که این جاده به هر ترتیبی که هست سر و سامان پیدا کند و دوبانده شود تا قیمت زمینهایشان بالا برود و بتوانند در آنجا ویلاسازی بکنند.
آنها هدف از عریض کردن این جاده را چه عنوان میکنند؟
آنها میگویند که مردم محلی این را میخواهند. در حالی که ما با مردم محلی آنجا صحبت کردهایم. مردم محلی بخصوص سالمندان منطقه اصلا مایل نیستند به جنگلهای آنجا صدمه بخورد.
هیچ دلیل قانعکنندهای پشت این پروژه نخوابیده است. اگر قرار باشد که شما برای یک مبدأ و مقصدی که ۴ تا ۵ جاده از آن عبور میکند دوباره جادهی ششم تعریف بکنید، هیچ توجیه منطقی و اقتصادی پشت آن ندارید. همچنان که اخیرا یکی از مسئولین سازمان جنگلها گفته که این جادهی "جنگل ابر" حتی توجیه اقتصادی هم ندارد.
البته اینجا بحث منفعت سیاسی هم مطرح میشود و آن هم این است که نمایندگان یادشده به بعضی از صاحبان زمین و سرمایهگذارها قول دادند که این جاده را احداث بکنند؛ و در واقع رأی دورهی بعدی مجلس را به این وسیله پیشخرید کردهاند.
مصاحبهکننده: فریبا والیات
تحریریه: داود خدابخش
برای شنیدن این مصاحبه میتوانید به فایل صوتی زیر مراجعه کنید.