دهها هزار نفر در سالگرد بازداشت اماماوغلو تظاهرات کردند
۱۴۰۴ اسفند ۲۸, پنجشنبه
عصر چهارشنبه ۱۸ مارس (۲۷ اسفند) دهها هزار نفر در هوای سرد و بارانی در استانبول مقابل ساختمان شهرداری تجمع کردند. در میان آنها بسیاری از اعضای اتحادیههای کارگری و هواداران حزب جمهوریخواه خلق ( CHP ) حضور داشتند. در این تظاهرات شعارهایی برای کنارهگیری رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه سر داده شد. تظاهرکنندگان فریاد میزدند "اماماوغلو، رئیسجمهور".
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
دیلک کایا اماماوغلو نیز در این تظاهرات سخنرانی کرد. او گفت بازداشت همسرش ضربهای سخت در زمینه اعتماد به قانون و دموکراسی وارد کرده است: «من اینجا فقط بهعنوان همسر و مادر نایستادهام، بلکه بهعنوان صدای میلیونها نفری هستم که با بیعدالتی روبرو شدهاند، میخواهند آنها را ساکت کنند. حس آنها نسبت به عدالت آسیب دیده است.»
بازداشت به اتهام حمایت از تروریسم و فساد
به باور تظاهرکنندگان، رجب طیب اردوغان شخصاً قصد دارد پیش از انتخابات ریاستجمهوری در حدود دو سال آینده، جدیترین رقیب خود را کنار بزند. اکرم اماماوغلو در ۱۹ مارس ۲۰۲۵ به اتهاماتی از جمله "حمایت از تروریسم" و "فساد" بازداشت شد. یک روز پیش از آن نیز اعتبار مدرک دانشگاهی او لغو شد که شرط لازم برای نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری بود.
علاوه بر این، از همین ماه یک دادگاه بزرگ آغاز شده که در آن شهردار معلق استانبول بهعنوان متهم اصلی با اتهمام "تشکیل یک سازمان جنایی" روبرو است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
دیلیک کایا اماماوغلو تمام این اتهامات را کاملاً بیاساس خواند. او در تجمع سالگرد بازداشت همسرش گفت: «این دوره انتخابات، اعتماد جامعه را خدشهدار کرده، باور به دموکراسی را زیر سؤال برده و رابطه شهروندان با دستگاه قضایی را متزلزل ساخته است.»
دادستانی خواستار ممنوعیت دائمی فعالیت سیاسی است
در کیفرخواستی حدوداً ۴۰۰۰ صفحهای، در مجموع بیش از ۱۴۰ اتهام جداگانه علیه اکرم اماماوغلو مطرح شده است؛ از جمله "رشوهخواری، پولشویی، خیانت در امانت و دستکاری در مناقصات شهرداری استانبول و شرکتهای وابسته به آن". ادعا میشود که این اقدامات خسارتی حدود ۳.۸ میلیارد دلار به شهر استانبول وارد کرده است. مجازاتی که برای او درخواست شده بین حدود ۸۰۰ تا بیش از ۲۰۰۰ سال زندان است که بسیار عجیب به نظر میرسد. با این حال دادگاه در پی ممنوعیت دائمی فعالیت سیاسی اوست.
برک اسن، استاد دانشگاه سابانجی استانبول روند این محاکمه را سیاسی میداند. او میگوید: «اینکه تصمیم ۱۸ مارس ۲۰۲۵ برای لغو مدرک اماماوغلو هنوز پا برجاست، بهروشنی نشان میدهد که دولت میخواهد مانع نامزدی او در انتخابات ریاستجمهوری شود.»
حزب CHP بزرگترین حزب مخالف در پارلمان ترکیه است. به گفته برک اسن، چون این حزب همچنان از اماماوغلو حمایت میکند، روند قضایی به خود حزب نیز تسری یافته است. او این را بخشی از الگویی میداند که در آن حزب حاکم "عدالت و توسعه" به رهبری اردوغان در گذشته نیز بارها احزاب مخالف را تضعیف کرده است.
"در کنار اماماوغلو هستم، چون ما او را انتخاب کردیم"
علاوه بر اکرم اماماوغلو، چندین شهردار دیگر از حزب CHP و نیز مسئولانی از شهرداری استانبول بازداشت شدهاند. بیش از ۴۰۰ نفر همراه او متهم هستند که بیش از ۱۰۰ نفر از آنها مانند او در بازداشت موقت به سر میبرند.
آیفر، یکی از تظاهرکنندگان معتقد است شواهد کافی نیست. به نظر او، نگه داشتن یک فرد منتخب بدون مدرک و سند در بازداشت موقت بیمعناست: «دموکراسی و عدالت در این کشور کجاست؟ من در کنار اماماوغلو هستم. بالاخره ما او را انتخاب کردهایم. این ضربهای به دموکراسی و بیاحترامی به رأی مردم است.»
در مقابل، سباحت کاراجام ۶۷ ساله معتقد است هیچکس بیدلیل بازداشت نمیشود. او از سیاستمداران بیزار است و میگوید تمام عمر برای تأمین معاش خود به عنوان نظافتچی کار کرده است. به گفته او، مواد غذایی را بهسختی میتوان خرید و دائماً مالیاتهای جدید وضع میشوند. از نظر او، سیاستمداران هرگز مانند او کار نکردهاند و اگر در زندان بمانند، اهمیتی ندارد.
رسپ میدیل، یک فعال سیاسی از استانبول، استراتژی حزب CHP را اشتباه میداند و میگوید اپوزیسیون درجا میزند: «اگر اماماوغلو دیگر گزینهای نیست، باید یک جایگزین ساخته شود. استراتژی حزب و رهبر آن، اوزگور اوزل، اکنون بیشتر به ضررشان است تا به نفعشان.»
رهبر CHP از "کودتای مدنی" سخن میگوید
اوزگور اوزل، رهبر فعلی حزب CHP در تظاهرات گفت که یک سال پیش "کودتایی مدنی" رخ داده و مردم از آن زمان در برابر آن مقاومت میکنند: «مقاومتی که شما و ما با هم انجام میدهیم، مبارزهای برای حزب ما نیست، بلکه مبارزه برای دموکراسی در این کشور است.»
در همین حال، برک ارن، یکی دیگر از تظاهرکنندگان هشدار میدهد که به دلیل وضعیت فعلی جهان، توجه بینالمللی به روند قضایی علیه اکرم اماماوغلو ممکن است کاهش یابد: «رسانههای خارجی همچنان جلسات دادگاه را دنبال میکنند، اما شاید دیگر همان اهمیت سابق را نداشته باشد، دستکم تا زمانی که جنگ ایران ادامه دارد.»