1. پرش به گزارش
  2. پرش به منوی اصلی
  3. پرش به دیگر صفحات دویچه وله

سوسیالیست باورمند

۱۳۹۹ بهمن ۲۹, چهارشنبه

۲۹ بهمن ۱۳۵۲ : ۴۷ سال پیش در چنین روزی خسرو گلسرخی در تهران اعدام شد. می‌گفت: «نمی‌خواهم که مرگم بی‌صدا باشد.»

خسرو گلسرخی
خسرو گلسرخیعکس: etemadonline

خسرو گلسرخی در سال ۱۳۲۲ در رشت زاده شد. پدرش پاسبان و مادرش دختر یک روحانی هوادار میرزا کوچک خان جنگلی بود.

پنج ساله بود که پدر را از دست داد و با مادرش به قم رفت و زیر نظر پدربزرگ مادری‌اش پرورش یافت.

۱۸ ساله بود که با درگذشت پدربزرگش به دنبال کار و تأمین خانواده به تهران رفت، روزها کار می‌کرد و شب‌ها می‌آموخت و می‌نوشت.

دیری نپایید که با کمک دایی خود که فرانسه می‌دانست، مقاله‌هایی از فیلسوف یهودی‌تبار فرانسوی، لوسین گولدمان و نویسنده ضد استعمار آن کشور فرانس فانون به فارسی گرداند.

۲۳ ساله بود که چند شعر در مجله‌های گوناگون به چاپ رساند:

"حال می‌پرسم
یک اگر با یک برابر بود
پس چه کس آزادگان را در قفس می‌کرد؟
معلم ناله‌آسا گفت:
بچه ها در جزوه‌های خویش بنویسید
یک با یک برابر نیست".

دیری نپایید که به استخدام روزنامه کیهان درآمد و در بخش فرهنگی آن و بعدها "آیندگان" نقد کتاب و شعر منتشر می‌کرد.

۲۵ ساله بود که از طریق یکی از دوستان نزدیک همفکرش با جنبش دانشجویی و چریکی آشنا شد و دو سال پس از آن زیر تأثیر "رویداد سیاهکل" که به دستگیری "چریک‌های فدایی خلق" انجامید، خود را فدایی خواند و یک هسته مطالعاتی مارکسیستی تشکیل داد که در فکر نبرد چریکی علیه نظام حاکم بود، ولی پیوند مستقیمی با "سازمان چریک‌های فدایی خلق" نداشت: «در فروردین ماه (۱۳۵۲) به اتهام تشکیل یک گروه کمونیستی دستگیر می‌شوم، تحت شکنجه قرار می‌گیرم و خون ادرار می‌کنم. بعد از هفت ماه دوباره مورد بازجویی قرار می‌گیرم که توطئه کرده‌ام. دو سال پیش حرف زده‌ام و اینک در این دادگاه محاکمه می‌شوم".

در مدتی که او در زندان بود، گروهی قصد ربایش ولیعهد وقت را داشتند و ساواک او را هم جزو این گروه جا زد و او با دیدن گزارشگران رسانه ها به ویژه رادیو و تلویزیون، به جای دفاع از خود به رژیم حاکم تاخت: «زندان‌های ایران پر است از جوان‌ها و نوجوان‌هایی که به اتهام اندیشیدن و کتاب خواندن شکنجه و زندانی می‌شوند. آنان وقتی به زندان می‌روند و برمی‌گردند، کتاب را کنار می‌گذارند و مسلسل به دست می‌گیرند".

خسرو گلسرخی در ۳۰ سالگی در تهران تیرباران شد.

پرش از قسمت گزارش روز

گزارش روز

پرش از قسمت تازه‌ترین گزارش‌های دویچه وله

تازه‌ترین گزارش‌های دویچه وله