عقبگرد استرالیا از شناسایی اورشلیم به عنوان پایتخت اسرائیل
۱۴۰۱ مهر ۲۶, سهشنبه
دولت جدید استرالیا تصمیم سال ۲۰۱۸ دولت قبلی درباره شناسایی اورشلیم غربی به عنوان پایتخت اسرائیل را لغو کرد. وزیر خارجه استرالیا میگوید، وضعیت اورشلیم باید در مذاکرات صلح میان اسرائیل و فلسطینیان مشخص شود.
عکس: Australian Dept. of Foreign Affairs and Trade/AP/picture alliance
تبلیغات
آمریکا فوریه ۲۰۱۸ و در زمان ریاست جمهوری دونالد ترامپ انتقال سفارتخانه خود از تلآویو به اورشلیم (بیتالمقدس) را اعلام کرد و این کار حدود سه ماه بعد همزمان با هفتاد سالگی استقلال اسرائیل عملی شد.
تا کنون کشورهای اندکی، از جمله هندوراس، گواتمالا، کوزوو و استرالیا اورشلیم را به عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت شناختهاند که مهمترین آنها اکنون از این تصمیم عقبنشینی کرده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، پنی ونگ، وزیر خارجه استرالیا روز سهشنبه ۱۸ اکتبر (۲۶ مهر) در جمع خبرنگاران اعلام کرد، تصمیم دولت قبلی درباره به رسمیت شناختن غرب اورشلیم به عنوان پایتخت اسرائیل لغو شده است.
آینده اورشلیم وابسته به مذاکرات صلح
ونگ تاکید کرد، معضل اورشلیم باید در چارچوب گفتوگوهای صلح میان اسرائیلیها و فلسطینیان حل شود و دولت جدید استرالیا از راه حل همزیستی دو کشور اسرائیلی و فلسطینی پشتیبانی میکند.
وزیر خارجه استرالیا میگوید، مطابق راه حل دو کشور، اسرائیل و کشور آینده فلسطینیان باید بتوانند در صلح و امنیت در محدوده مرزهایی که به لحاظ بینالمللی به رسمیت شناخته میشوند همزیستی مسالمتآمیز داشته باشند.
دو نالد ترامپ سال ۲۰۱۷، با وجود انتقادها و اعتراضهای شدید بسیاری از کشورهای جهان، اورشلیم را به عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت شناخته بود.
این اقدام خشم کشورهای با اکثریت جمعیت مسلمان را برانگیخت و در میان کشورهای غربی و نزدیک به اسرائیل هم با استقبال روبرو نشد.
دولت محافظهکار استرالیا به نخستوزیری اسکات موریسون با شناسایی غرب اورشلیم به عنوان پایتخت اسرائیل مسیری کاملا متفاوت با دولتهای قبلی در پیش گرفت که مخالفان و منتقدان زیادی داشت.
وعده انتخاباتی؛ لغو تصمیم دولت قبلی درباره اورشلیم
حزب کارگر استرالیا در جریان مبارزان انتخاباتی وعده داده بود که در صورت پیروزی در انتخابات و تشکیل دولت، تصمیم مناقشهبرانگیز دولت قبلی درباره اورشلیم را لغو کند.
اکنون دولت جدید به نخستوزیری آنتونی آلبانیز که از بهار امسال قدرت را در دست دارد این وعده انتخاباتی را عملی کرده است.
نمایی از غرب اورشلیمعکس: David Silverman/Getty Images
اسرائیل از تصمیم اخیر دولت استرالیا بسیار ناخشنود است و سفیر این کشور را برای اعلام ناخشنودی و اعتراض خود فراخوانده است.
غافلگیری و خشم اسرائیل به این واقعیت بازمیگردد که استرالیا تنها کشور مهم غربی است که در مسیر ترامپ برای شناسایی اورشلیم به عنوان پایتخت قدم گذاشته است.
وعده بریتانیا برای بررسی انتقال سفارت
منابع خبری حدود یک ماه پیش گزارش دادند که لیز تراس، نحستوزیر بریتانیا در دیدار با همتای اسرائیلی خود، یائیر لاپید در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل گفته است، موضوع انتقال سفارت به اورشلیم را بررسی میکند.
لاپید در یک پیام توئیتری با انتشار عکسی از دیدارش با نخستوزیر بریتانیا در نیویورک او را "دوست واقعی اسرائیل" خواند و ابراز اطمینان کرد که دو طرف میتوانند اتحاد میان دو کشور را قدرتمندتر کنند.
نخستوزیر اسرائیل میگوید، در نیویورک با همتای بریتانیایی خود درباره تعمیق روابط دوجانبه در زمینههای تجارت، فناوری و امنیت گفتوگو کرده است.
با این حال ناظران احتمال انتقال سفارتخانه کشورهای مهم غربی به اورشلیم را ناچیز ارزیابی میکنند و معتقدند این اقدام امکان عملی شدن راه حل ایجاد یک کشور مستقل فلسطینی در کنار اسرائیل را با مخاطره جدی روبرو میکند. فلسطینیان اورشلیم شرقی را پایتخت کشور احتمالی خود میدانند.
برخی قدرتهای اقتصادی نوظهور مانند مالزی و اندونزی با اکثریت جمعیت مسلمان، از مخالفان و منتقدان سرسخت انتقال سفارتخانهها به اورشلیم هستند و بسیاری از کشورهای غربی، از جمله استرالیا با این دو کشور شرق آسیا روابط تجاری و اقتصادی گستردهای دارند.
روایتی تصویری از شهر پرماجرای اورشلیم در گذر تاریخ
اورشلیم (بیتالمقدس) از کهنترین شهرهای جهان است و از شهرهایی که بر سر آن جنگهای فراوانی در گذر تاریخ صورت گرفته است. یهودیان، مسیحیان و مسلمانان آن را شهری مقدس میدانند و مشاجره بر سر این شهر همچنان ادامه دارد.
عکس: picture-alliance/Zumapress/S. Qaq
اورشلیم (بیتالمقدس)، شهر داوود
آن گونه که در عهد عتیق روایت شده، داود، پادشاه قوم بنیاسرائیل اورشلیم را حدود یکهزار سال پیش از میلاد مسیح از دست یبوسیان (تیرهای از کنعانیان) آزاد ساخت. او اورشلیم را به مرکز حکمرانی و کانون دینی قلمرو خود بدل کرد. طبق روایت انجیل سلیمان، فرزند او، تلاشهای پدرش در راستای گسترش اورشلیم را ادامه داد و معبد مقدس یا هیکل سلیمان را که به معبد اول معروف است، در این شهر بنا کرد.
عکس: Imago/Leemage
بازگشت به اورشلیم در دوران کوروش کبیر
نبوکد نصر دوم (بخت نصر)، پادشاه بابل در سالهای ۵۹۷ و ۵۸۶ پیش از میلاد اورشلیم را تسخیر کرد و دست به نابودی معبد "هیکل سلیمان" در این شهر زد. او پس از فتح اورشلیم همچنین دستور حبس یهودیان را داد و بسیاری از آنان را آواره کرد. کوروش کبیر، پادشاه هخامنشی، پس از آنکه بابل را به تصرف خود درآورد به یهودیان اجازه داد که به بیتالمقدس بازگردند، معبد اول را بازسازی کنند و همچنین کنیسه بسازند.
عکس: picture-alliance/Mary Evans Picture Library
اورشلیم در دوران روم و بیزانس
اورشلیم از سال ۶۳ پس از میلاد مسیح تحت سلطه روم باستان بود. یهودیان در این دوران دست به مقاومت در برابر امپراتوری روم زدند. در سال ۶۶ میلادی بود که جنگ بین یهودیان و رومیان آغاز شد. این جنگ که چهار سال طول کشید، با پیروزی رومیان و نابودی دوباره معابد اورشلیم پایان یافت. حکومتهای روم و بیزانس در مجموع حدود شش قرن بر اورشلیم حکم راندند.
عکس: Historical Picture Archive/COR
فتح اورشلیم به دست اعراب
اعراب در جریان گسترش دین اسلام موفق به فتح اورشلیم شدند. به دستور عمر، خلیفه مسلمانان بود که اورشلیم در سال ۶۳۷ میلادی محاصره و در نهایت تسخیر شد. در دوران سلطه مسلمانان بر اورشلیم جنگ قدرت میان حکمرانان حاکم بود و چهرههای گوناگونی که با هم دشمنی داشتند، زمام امور در این شهر را به دست گرفتند.
عکس: Selva/Leemage
جنگهای صلیبی
گسترش سلطه و قلمرو سلجوقیان از سال ۱۰۷۰ میلادی به بعد نگرانی پادشاهان قلمروهای مسیحی را برانگیخت و سبب شد که پاپ اوربان دوم، مسیحیان را به جنگ صلیبی فراخواند. مسیحیان در طی ۲۰۰ سال دست به پنج جنگ صلیبی زدند تا اورشلیم را فتح کنند. تلاشهای آنان گاه نتیجهبخش بود، اما در سال ۱۲۴۴ میلادی مسلمانان بار دیگر توانستند این شهر مقدس را به تصرف خود درآورند و بر آن حکم برانند.
عکس: picture-alliance/akg-images
عثمانیان و سلطه بریتانیا
عثمانیان پس از فتح عربستان و مصر اورشلیم را در سال ۱۵۳۵ میلادی به یکی از مراکز دستگاه اداری خود بدل کردند. این شهر در نخستین دهه پس از تصرف عثمانیان شاهد شکوفایی و رونقی اقتصادی بود. در سال ۱۹۱۷ و در پی فروپاشی امپراتوری عثمانی، قلمرو فلسطین و به این ترتیب اورشلیم تحت کنترل بریتانیا قرار گرفت.
عکس: Gemeinfrei
شهری دو پاره
بریتانیا پس از پایان جنگ جهانی دوم به حکمرانی خود بر فلسطین پایان داد. سازمان ملل متحد به تقسیم فلسطین رأی مثبت داد تا بازماندگان هولوکاست وطنی جدید بیابند. شماری از کشورهای عربی در پی این تصمیم علیه اسرائیل وارد جنگ شدند و بخشی از اورشلیم را به تصرف خود درآورند. تا سال ۱۹۶۷ اورشلیم به بخش غربی (اسرائیلی) و بخش شرقی (اردنی) تقسیم شده بود.
عکس: Gemeinfrei
تصرف اورشلیم توسط اسرائیل
اسرائیل در سال ۱۹۶۷ و در جریان جنگ شش روزه علیه مصر، اردن و سوریه موفق شد شبهجزیره سینا، نوار غزه، کرانه باختری رود اردن، بلندیهای جولان و اورشلیم شرقی را به تصرف خود درآورد. چتربازان اسرائیلی توانستد به بخش قدیمی اورشلیم رخنه کنند و برای نخستین بار از سال ۱۹۴۹ به این سو جلوی دیوار ندبه بایستند. اسرائیل به این ترتیب اداره بخش شرقی اورشلیم را برعهده گرفت.
اسرائیل از آن زمان به مسلمانان اجازه داده که به کوه زیتون، واقع در بخش شرقی اورشلیم برای زیارت بروند و از مسجد الاقصی بازدید و در آنجا عبادت کنند. مجموعه مسجد الاقصی اکنون در منطقهای قرار دارد که اداره آن را مسلمانان عهدهدار هستند و زیر نظر مفتی اورشلیم اداره میشود. مسجدالاقصی سومین زیارتگاه مهم مسلمانان پس از مسجدالحرام و مسجدالنبی در مکه و مدینه است.
عکس: Getty Images/AFP/A. Gharabli
وضعیت نامشخص
اورشلیم تا به امروز یکی از موانع میان اسرائیل و فلسطین در راه رسیدن به صلح است. اسرائیل در سال ۱۹۸۰ اعلام کرد که اورشلیم "پایتخت ابدی و تقسیمناپذیر" این کشوراست. پس از آنکه اردن در سال ۱۹۸۸ از حق مالکیت کرانه باختری و اورشلیم شرقی چشم پوشید، دولت فلسطین اعلام موجودیت کرد و بخش شرقی اورشلیم را پایتخت خود دانست. وضعیت حقوقی اورشلیم یکی از مهمترین موضوعات در مناقشه اسرائیل و فلسطینیان محسوب میشود.